मरी लानु के छ र?

स्टकम्यान

2011-11-17T10:25:00.000-08:00

भन्न त फिनल्याण्डमा ठुलो बर्ग बिभाजन छैन भनिन्छ तर स्टकम्यान डिपार्ट्मेन्टल स्टोरलाई देखेपछी 'गफै त हो नी सोल्टी' भन्ने थेगो पनि मनमा आइहाल्छ । कुरो नचपाइकन भन्दा स्टकम्यान घरमा पैसा टन्न स्टक भएकाहरुले सामान किन्ने ठाउँ हो । जुन ठाउँ प्रेमिका अथवा श्रीमतीलाई सके सम्म देखाउनै हुन्न । कथमकदाचित देखिहालेछन भने 'लोट्टो परेपछी है बुढी' भन्नु सिवाय अन्य बिकल्प हुन्न तपाई हामी जस्ताको । एक महिना भयो, त्यहि स्टकम्यानमा इन्टर्न्शिप गर्न थालेको । सुरुमा त धेरै खुशी लागेको थियो त्यो महँगो र स्ट्याण्डर्ड डेपर्ट्मेन्टल स्टोरमा यो सस्तो हातले पसिना बगाउने भयो भनेर । स्टकम्यानको सानो झिल्को मात्र मेरो तलबमा परे पनि बाटामा भेतेजतिको गाला चड्काउदै हिड्ने आँट आउथ्यो । तर खुशी धेरै बेर टिकेन जब उताबाट ईमेलको जवाफ आयो "तँ स्टक्म्यानमा पढ्न जादैछस । पैसो कौडी पाउँदैनस ।" लौ भैगो भनेर कलेजमा ईमेल पठाए साँढे दुई महिने इन्टेर्न्शिपको पैसा कसले ब्यहोर्छ ? भनेर । कलेजबाट नी जवाफ आयो " दुर्भाग्यबश यो बर्षदेखि मन्त्रालयले फिनल्याण्ड मै गर्ने इन्टेर्शिपको पैसा रोक्का गरेको छ ।" लौ शितल भो जिन्दगी । 'बिदेशीलाई देखेकी लात हान्ने' चुनावी नारा बोकेको पार्टीको त्यत्रो ठुलो मत आएको देख्दा देख्दै पनि कलेजबाट पैसाको आशा गर्ने मुर्ख म की टिमो सोइनी ?

लौ त भनेर काम छोडियो र थालियो इन्टेर्न्शिप । पहिलो दिन त अलमल्लमा बित्यो भन्दा नी हुन्छ । नेपाली केटाहरुको अगाडी पाक्क पुक्क फिन्निश बोलेर 'लाटो गाउँको गाँडो तन्नेरी' भै खाको थिए । जब ब्यावसायिक रुपमै फिन्निश बोल्नु पर्ने स्थिति आयो त्यो बेला मैले सोचे " बरु चाइनिज भाषा सजिलो हुन्थ्यो होला ? हावासुरमा 'छ्यन्ङ छुङ्ग छ्या छुम' गर्‍यो भने कम्तीमा दुई वटा शब्द त मिल्थ्यो गाँठे । "

मेरो सुपर भाइजर, परिचय नदिउ, आकार भने पुग्छ । उनको अनुहार र जिउडाल हेर्ना साथ तपाईलाई नी लाग्न सक्छ " यिनी चै मिठो मसिनो नभनी खान्छिन है खान्छिन " । सियोले छ्यास्स छोयोकी ड्याममै पड्केला जस्तो जिउ, दुई चुल्ठा बाटेकी, झ्वाट्ट हेर्दा फिनल्याण्डको ब्रम्हाले भाप्पुको दिन सिर्जना गरे जस्तै थिईन । तर जे होस् उनी बोल्दाखेरी हास्थिन । हाँसेको देख्दा फिन्निश होईन की जस्तो लागेको थियो तर नेम प्लेटमा थरको अन्तिम् दुई शब्द 'नेन' देखेपछी फिन्निश नै हुन भन्ने विश्वाश भयो ।

मेरो काम स्टक्म्यानको खानेकुरा किन्ने ठाउँमा भएकोले त्यहा काम गर्ने सबैसँग परिचय गराउदै हिडिन । सुरुमा भेटियो-मार्को । हजार हात्तीको बल भएको महाभारतको भिम हेरे हेर्न नपर्ने । नामै मार्को , मारिहाल्छ की जस्तो । हात मिलाउदै भन्यो 'मोरो, मार्को' । हुन त फिनल्याण्डको अभिवादन हो 'मोरो' तर मलाई चै राजेश हमालको शैलीमा " मार्को हुँ , तँ आजै मरिस' भने झै लाग्यो । मुख हेर्दा पनि ' लिफ्टमा एक्लै भेटौन, तँलाई दुई मिलेट कुट्छु ' भन्ने जस्तो थियो । मार्को बियर डिपार्ट्मेन्टमा काम गर्दो रहेछ । सँयोग हो की स्टक्म्यानको रणनिती हो बुझ्न सकिएन, मान्छे अनुसारको डिपार्ट्मेन्ट रहेछ ।

परिचयको क्रम बढ्दै गयो तर कोहि हाँस्दैनन बा । हामी त नयाँ मान्छे भेट्दा कम्तिमा मुस्कुराउछौ नी । यी त सिधै जुध्न लाग्या जस्तो गर्छन् । खानेकुरा किन्ने ठाउँको क्यासियरहरु सबै साँडे जस्ता युवतीहरु थिए । उनीहरुको जिउडालले नै 'सक्दो खाउँ, ड्याम्म ज्यान बनाउन' भन्ने सन्देश दिने खालका । कस्मेटिक्स डिपार्ट्मेन्टका युवतीहरु सबै परी परी जस्ता थिए । सलक्क पारेको जिउ, गोरा गोरा, मेक अप गरेर चिटिक्क परेका । मेक अपको सामान किन्न आउँदा केटीहरु 'आज मेक अप घँस्छु, अनी यै क्यासियर जस्तो बन्छु' भनेर डढिदा हुन । बच्चाको खेलौना र कपडा डिपार्ट्मेन्टका क्यासियरहरु बुढी बुढी आइमाईहरु थिए । शायद कैयौ बच्चा पाएको अनुभवको प्रभाव ग्राहकमा परोस भनेर होला । सबै कुरा नियाल्दै र परिचय गर्दै गए । सबै डिपार्ट्मेन्टको बिशेषता अनुसारका कामदार थिए । तर दुधको डिपार्ट्मेन्टमा काम गर्ने युवतीको बिषय अलि फरक लाग्यो । कालो ज्याकेट र कालो पाइन्ट लगाएकी । दुधको डिपार्ट्मेन्टमा काम गरेपछी उनमा नी यसो हुनु नी । टाढाबाट हेर्दा लागोस न ' यिनी डुध कै डिपार्ट्मेन्ट की हुन भनेर ।' छैन । अह पटक्क छैन । पुरै एअरपोर्ट बनाइएको छ । बिचरी त्यहि भएर सधैं उदास उदास देखिन्थिन ।

त्यसो त फिनल्याण्ड महिलाले चलाएको देश भन्छन् । जहाँ पनि महिला छ्याप छ्याप्ती । एउती युवती यता र उता कुदिरहेकी हुन्थिन । उनी कुन डिपार्ट्मेन्टको हो पत्तो पाउन सकेको थिईन । उनको नितम्ब उल्लेखनिय थियो ।

त्यहि दिन देखि मेरो काम सुरु भयो । मान्छेहरु यता र उता कुदेको देखिन्थे तर के गरिरहेका छन् मलाई अत्तोपत्तो थिएन । मलाई सुपरभाइजरले एउटा बाक्सै बाक्साले भरिएको प्यालेट देखाएर फिन्निशमा भटट भनिन ' यहाँबाट बिस्कुट र चक्लेटको बाक्सा निकालेर छुट्टाछुट्टै ट्रलीमा हाल्नु ।' हे नारायण । फिन्निश त जसो तसो बुझे तर त्यो बाक्सामा बिस्कुट छ की चकलेट मैले कसरी बुझौ ? त्यो सोधौ भने, फिन्निशमा सोध्न नआउने । लौ ठिकै छ भन्दै बाक्सामा पढ्दै पढ्दै मिलाईयो । त्यो सकिना साथै फेरि आएर भनिन ' केराको डेलिभरी आएको छ । त्यहाँबाट झिकेर ट्रलीमा हाल ' मैले सोचे केराको काँगियो कत्रो न होला र ? जब देखे , मेरो सत्तो गयो । एउटा बाक्सामा बिस वटा काँगियो । त्यसलाई बोकेर ट्रलीमा हाल्नु पर्ने । एउटा बोक्ना साथ तारा झलमल देखिसकेको थिए । त्यहाँ ३९ वटा अझै मलाई हेर्दै थिए । स्पेनबाट आएको रहेछ केरा - चिकिता बनाना । चिकिता बनानाले एक्छिन त फनन घुमायो ।

त्यो बेला मैले सम्झे फाइनान्सको कक्षामा सरले भन्थे 'यो अहिले मात्र गाह्रो लागेको हो । वर्किङ लाइफमा गएपछी सजिलो हुन्छ ।' हैन रहेछ । बरुमा कक्षा मै तगडा थिए । यो केरा बोक्नु जति गाह्रो कहाँ थियो र फाइनान्सको हिसाब ।
एक छिन् बिरक्त लाग्यो । त्यत्रो इन्टरन्यासनल इन्टरन्यासनल बिजनेस , न्यासनल पनि हैन । इन्टरन्यासनल बिजनेस पढेको मान्छेको काम यहि केरा बोक्ने हो त ?

सोच्दै काम गर्दै समय बितेछ । लन्च ब्रेक भयो । लन्चको नीम्ति लाइन लाग्दा क्याफेको युवतीले मुस्काएर यस्तो ब्यवहार गरिन की लाग्छ 'आजै संगै मर्ने संगै बाँच्ने कसम खानेछिन' । तर अँह, खाना लिएर गएपछी को हो को हो । मतलब छैन । चिने नचिने झै । खाना खाँदै गर्दा एउटा केटा मलाई हेर्दै मुस्काएर म बसेको टेबलमा बस्यो । र फिन्निशमा सोध्यो ' नयाँ हो ?' त्यसलाई देखेर मेरो मनमा तीन वटा बिचार आए । या त यो समलिङी हो । या त जाँड खाएर आएको छ । या यो फिन्निश नै हैन । परिचय भयो । एस्पर रहेछ नाम । मैले सोचे जस्तो तीन वटै होईन रहेछ । छोरो क्रान्तिकारी फिन्निश रहेछ । जाँड रक्सी नखाने एक्दम कम फिन्निश मध्ये एक । फिन्निशहरु मरिहत्ते गर्ने समर कट्टेजको कट्टर बिरोधी । उ भन्थ्यो ' दिक्दार लाग्ने जंगलको बीचमा गएर फिन्निशहरु कसरी बस्न सक्छन मलाई थाहा छैन । तर मलाई समर कट्टेज मन पर्दैन ।' अरु त अरु, उ मज्जाले हाँस्थ्यो र खुलेर बोल्थ्यो । प्रेमिका पनि रहेछ । जे होस स्टक्म्यानमा संगै बसेर खाने साथी भेटियो भन्नेमा म बिश्वसत भए ।

दिनहरु बित्दै गए । म बिहान काममा जाँदा मोबाइलमा बीबीसी पढ्दै जान्थे । इराकमा जैबिक हतियार भएको निहुँमा छिरेको अमेरिकी सेना अब ईरानमा आणबिक हतियार भएको निहुँमा छिर्न खोज्दै थियो । गद्दाफी रक्ताम्मे भएर मारिएका थिए । आर्थिक संकटले ग्रीस टाट पल्टिने स्थितिमा थियो । फ्रान्सका राष्ट्रपती निकोलस साराकोजी, जर्मन चान्स्लर एन्जेला मर्केल र बेलायती प्रधानमन्त्री गोर्डन ब्राउन डुब्दै गरेका रहेका स्पेन, इटाली, पोर्चुगल र आयरल्याण्डलाई बचाउन खै के के जाति फण्ड बनाउन डौडधुपमा थिए । युरो नामको पैसा नै बेकार हुन लागेको चर्चाहरु चल्दै थिए । युरो बचाउन चीनसँग सहयोग माग्न लागेको पनि पढ्न पाइयो ।

मैले सोचेको जस्तो केरा बोक्ने काम हैन रहेछ । हरेक हप्ता नयाँ नयाँ काम सिक्न थाले । कुनै दिन क्यासिएर बनेर पैसा कटाउथे । कुनै दिन आएका समानको तथ्याङ्क संकलन गर्थे । कुनै दिन सामानको मुल्य सुची बनाउने र हेरफेर गर्थे । बिस्तारै काम सजिलो लाग्न थाल्यो । प्याकिङ मेसिन, डेलिभरी मेसिन, र कम्प्युटरका बिभिन्न प्रोग्रामहरु सिक्दै गए । जतिखेर नी रिसालु देखिने कामदारहरु आफूलाई मद्घत गर्न आइज भनेर बोलाउन थाले । टुटेफुटे फिन्निश भाषा बोलेरै पनि ग्राहकसँग डिल गर्न थाले । भलै मेरो फिन्निशमा ब्याकरणिय त्रुटी होला तर मन्द मुस्काउन र चनाखोपन त बिशेषता कै रुपमा थियो । कामदारहरुसँग कुरा गर्दै जाँदा उनीहरु मैले अङ्रेजी राम्रो सँग बोल्छु फिन्निशमा कमजोर छु भन्दा दंग पर्थे । अझ विश्वबिद्यालयमा इन्टरन्यासनल बिजनेस पढ्दै छु भन्दा झन अचम्ममा पर्थे । बिचराहरु अधिकांस भोकेसनल कलेज अथवा स्कुल सकेर काम गर्न थालेका हुँदा रहेछन् । मेरो स्तर उनीहरु भन्दा माथि नै थियो । तैपनि के गर्नु फिन्निश बोल्न नआएपछी काम पाइदैन , पैसा पाइदैन ।

लजिस्टिक्सको काम गर्दा कहिले काही कपडा पसलमा कपडा लगाएर सजाएर राखिने पुतला पुतली ओसार पसार गर्नुपर्थ्यो । ती पुतला पुतलीहरु पसलमा हुँदा मात्र कपडा लगाएका हुन्छन् । भण्डारमा हुँदा त बिना बस्त्र अस्त ब्यस्त बनाएर राखिएका हुन्छन् । कोहि एउटा माथी अर्को लडिरहेका हुन्थे । कुनैको हातै हुदैन । कुनैको खुट्टै हुदैन । एक पटक त्यहि भण्डारको युवतीलाई पुतला पुतली सार्न सहयोग गर्दै थिए । आफू फेरि धेरै सोच्ने मान्छे । जब पुतला सारिन्थ्यो खासै मतलब हुदैन थियो तर जब पुतली सार्ने बेला आउथ्यो कता कता अप्ठ्यारो लाग्थ्यो । दुरुस्तै, राम्री युवती देखिने नग्न पुतलीलाई कहाँ समातेर उचालौ ? फेरि पुतलीको अर्को पट्टी वास्तबिक युवतीले समातेकी छिन् । हात जस्तो कमजोर ठाउँमा समातौ, भाँचिएला भन्ने डर । तल पैतला अथवा पिडुँलामा समातौ , आफू हिंड्न नमिल्ने । बाँकी रहेको भागमा समातौ , खै आफू नेपाली भएर हो की के हो ? कस्तो कस्तो लाग्ने । ती युवतीले के सोच्लिन 'कस्तो बोका रहेछ । पुतली समेत नछोड्ने' भन्ने हुन की ? मनमा अनेक कुरा खेलाउदै बल्ल बल्ल त्यो काम सकियो ।

एकदिन मेरो काम पर्‍यो मिती सकिएका सामानहरुको तथ्याङ्क सङ्कलन गर्ने र सामानलाई बिसर्जन गर्ने । मैले सुनेको मात्र थिए स्टकम्यानमा यस्तो हुन्छ भनेर तर आफैले गर्दा बुझे स्टकम्यान किन त्यति बिधी महँगो भनेर । इटालीमा बनेको ओलिभको तेल त्यहि महिना मिती सकिदै थियो । आकर्षक सिसीमा, स्ट्यान्डर्ड वीरको भएको । करिब ८ युरो पर्ने त्यो तेल फाल्नु पर्ने । आफू परियो अती सस्तो लिडलमा पाइने प्लस्टिकको बोत्तलको लिटरको २ युरो वाला तेल फारु गरेर चलाउने मान्छे । त्यहि महिना मिती सकिने कफी, चक्लेट, बिस्कुट, पाउडर दुध, जुस, डब्बीको माछा । सबै फाल्नुपर्ने । कस्तो चलन हो ? किलोको १४ युरो पर्ने पोर्कको मासु आज मिती सकिने भए पनि बेलुका सम्म त समय छ नी यार । किन फाल्नु ? मेरो भने लिडलको डेढ युरो पर्ने कुखुराको मासु सेतोबाट पहेलो नभए सम्म भुटी भुटी खाने दाँत अझै झरेका छैनन । ६९ सेन्ट पर्ने खैयो पाउरोटीमा परेको ढुसी खुर्केर कति खाइयो खाइयो । पकाएर राखेको तरकारीमाथी भुसुनाले कैयौ हवाई फायर गरे, खै अझै पेट बलियै छ ।

सामान फाल्दै गर्दा आमालाई सम्झिए । भ्यान्टाको तरकारी पकाएको दिन आधा भात छोड्थे । आमा भन्थिन ' बाबु अन्न खेरा फाल्नु हुन्न । अन्नले सराप्छ । ' मन मनै सोचे आमा आज मेरो काम नै यहि अन्न फाल्ने हो । बरु फालेन भने अन्न दाताले सराप्छन । फाल्ने क्रम सुरु भयो अमेरिकन ड्रेस्सरबाट । बर्गर, हट डग जस्ता खानामा हालेर खाने सेतो लेदो । लामो बोत्तलमा भरिएको ड्रेसर खोल्दै थिए; त्यहि आकर्षक नितम्ब भएकी युवती भित्र छिरिन । त्यो युवती कुन डिपर्ट्मेन्टमा काम गर्छे अझै निश्चित थिईन । उनी मेरो अगाडीको टेबलमा घोप्टो परेर खै के गर्न थालिन । आफ्नो कपडाको जतन गरेर लाउनुपर्छ भनेर थाहा नभएको हो की जानी जानी देखाएको हो मैले बुझ्न सकिन । नितम्ब म तिर ठ्ड्याएर आफ्नै धुनमा थिईन । उनको नितम्ब देख्दा त ट्वाइलेट डिपार्ट्मेन्टमा काम गर्छे की जस्तो लाग्यो । 'छि: छि । के के सोच्छु म पनि ।' आफ्नो मनलाई सम्झाउदै अमेरिकन ड्रेस्सर फाल्नमा ध्यान दिए । ड्रेस्सरको बोत्तल खोल्न गाह्रो हुदो रहेछ । तर खोलिसकेपछी तल्लो भागमा थिचेर घोप्ट्याए पछि बिस्तारै आफै लततत बाहिर निस्कियो । र अन्तिममा बोत्तल भित्र टाँसिएका ड्रेस्सर निकाल्न झट्कार्नुपर्ने । उनी नितम्ब ठ्ड्याइरहेकी थिईन । दोश्रो बोत्तल पनि त्यस्तै भयो । सुरुमा बिर्को खोल्न गाह्रो । खोलिसकेपछी सजिलै निस्किने । र अन्तिममा बोत्तल भित्र टाँसिएका ड्रेस्सर निकाल्न झट्कार्नुपर्ने । चार वटा बोत्तल रित्तिसकेका थिए । एक किसिमले वाक्क लागिसकेको थियो । खोल, निचार, झट्कार अनी झार । चौथो बोत्तल सकिपछी बल्ल उनले आफ्नो नितम्ब सोझो पारिन र बाहिर निस्किन ।

दिनमा सैयौ युरोको सामान फालिदो रहेछ । त्यत्रो महँगो सामान बेकारमा फाल्नु परे पनि स्टकम्यान नाफा मै चलिरहेको छ । सम्भवत: धेरै सामान खेर जानेछन भनेर त्यसको खर्च उठाउन अन्य सामानमा चर्को मुल्य राखिएको हुदो रहेछ । त्यो दिनको काम सकेर बसमा घर फर्किदै थिए । तापक्रम शुन्यबाट तल झरिसकेको थियो । साँझको चार बजे नै अन्धकार भैसकेको थियो । मोबाइलमा फेसबुक खोले । एउटा नेपालका मित्रले खान नपाएर कर्णाली भेगकी एउटी महिलाले आफ्ना दुई बच्चाहरुको हत्या गरेर आत्महत्या गरेको समाचार सेयर गरेको रहेछ । सोच्दै कहाली लाग्दो घटना पनि हुँदो रहेछ हाम्रो देशमा । म आज दिनभरी त्यहि खानेकुरा फाल्ने काम गरेको थिएँ । मैले फालेको त्यत्रो खानेकुरा मध्येको सानो अंश मात्र उनको मुखमा परेको भए शायद उनका बच्चालाई मार्नु पर्दैन थियो होला । आफू आत्महत्या गर्नु पर्दैन थियो होला । यस्तै कुरा सोच्दै सोच्दै बीबीसी खोले । ग्रीस डुब्ने खतरा तत्काललाई कम भएछ । तर विश्व अर्थतन्त्रमा नराम्रो संकट आउने खतरा रहेछ । बस गुडिरह्यो, म सोचिरहे- एकातिर भोकमारी लागिरहेको छ । अर्को तिर सैयौ युरोको सामान खेर गैइरहेको छ । यस्तै सैयौ युरोको समान फाल्ने देशको अर्थतन्त्र जोगाउन फेरि त्यहि भोकमारी भएको देशमा आक्रमण गरिन्छ र स्रोत साधन लुटिन्छ । खै कतिन्जेल चल्छ र यसरी ? विश्वमा नमिठो आर्थिक संकट पर्‍यो भने यो स्टक्म्यान चलिरहला त?

एप्लिकेसन

2011-11-01T13:44:00.001-07:00

दुई मित्रहरु एमएसएन च्याटमा
प्रल्हाद : के छ साथि अमेरिकाको हालखबर ? के पढ्दै छौ ?
कैलाश : दामी छ यार अमेरिका । एकदम बिकसित । खुब रमाइलो लागिरहेको छ । म चै अहिले नानो साइन्स पढ्दै छु ।

दुई बर्षपछी:
प्रल्हाद: ओ हो साथी कहाँ हो ? पढाइ सकिने बेला भएन ? कहिले फर्किने हो र ?
खै यार पढाइ सकिएको छैन । आउने भनेको त हो तर बल्ल बल्ल आइयो यसो केही त गर्नु पर्‍यो नी ।

चार बर्षपछी :
ओहो साथी के छ ? पढाई सकियो ? कहिले फर्किने हो ?
पढाई सकिएको छैन यार । बहुत गाह्रो छ यहाँको पढाई ।

पाँच बर्षपछि :
ओ हो साथी के छ हालखबर ? अब त फर्किने हैन ? पढाई कहाँ पुग्यो ?
खै के भनम पढाई छोडे यार । पढे कलेजलाई पैसा तिर्दै ठीक्क । घरमा पैसा पठाउन नपुग्ने, त्यहि भएर अहिले पढाईलाई रोकेको छु ।

छ बर्षपछि :
ओह ब्रो, पढाई थाल्यौ त ? नेपाल कहिले फर्किने हो ? की नफर्किने हो तिमी ?
एक पटक आउन मन थियो यार तर अहिले पढाई नभएर भिसा छैन । त्यहि भएर एउटी खैरेनीसँग पेपर म्यारिज गरेको छु । मिल्नासाथ आउछु यार , खुब मिस गरेको छु ।

सात बर्ष पछि:
सोल्टी प्रोसेस के हुँदै छ ? पैसा त खुब कमाउदै छौ की क्या हो ?
एह यार, राम्रो हुँदै छ । के पैसा कमाउनु, जति कमाए नी राक्षसनी लाई दिदै ठीक्क हुन्छ ।

आठ बर्षपछि :
हेल्लो ब्रो, अब त आउने होला नी ? की अझै मिलेको छैन ?
मिलेन यार त्यो राक्षसनीले दिन दिनै पैसा मागेर हैरान गरी त्यहि भएर प्रोसेस नै रोकियो । त्यहि भएर अहिले मैले रिफ्युजीमा हालेको छु । मिल्नासाथ आउछु यार । आइ मिस नेपाल सो मच ।

नौ बर्षपछी :
ओह सर, के छ हालखबर ? फर्किने होईन ? कुरो मिल्यो त ?
अ यार बल्ल बल्ल टेम्प्रोअरी दिएको छ । हल्का काम धाम गर्न मिल्छ तर ग्रीन कार्ड मिलेको छैन । अझै एक बर्ष लाग्छ जस्तो छ । ग्रीन कार्ड पाएसी आउछु यार ।

दश बर्षपछि:
सोल्टी ग्रीन कार्ड मिल्यो हैन ? कहिले आउछौ ? की उतै बस्ने हो ?
खै आउने त भनेको तर नेपालको स्थिति त्यहि हो । बन्द हड्ताल, माओवादी लुट्पाट । के गर्नु ?

एघार बर्षपछी:
साथी अब त वार्ता भैसक्यो । शान्ति आइसक्यो । आउने हैन ?
खै शान्ति भएर के गर्नु ? काम धाम छैन । तत्काललाई फर्किने स्थिति छैन । बरु यहाँको सिटिजेन हात पार्न पाए केही हुन्थ्यो भनेको ।

१२ बर्षपछी :
साथी संबिधान सभामा भोट हाल्न आउने हैन ? साथी मैले कहाँ भोट हाल्न मिल्नु ?
नेपालको नागरिकता त्यागिसके । यहिको सिटिजेन हुन्छु की जस्तो छ ।

पन्ध्र बर्षपछी :
ओह अमेरिकन सर के छ ? सिटिजेन पायौ हैन ? अब कहिले फर्किन्छौ की उतै मर्ने हो ?
अ पाए यार बल्ल बल्ल । अब ढुक्क भयो । फर्किने त भनेको तर आएर त्यहा के काम गर्नु र ?
तिमी के गर्छौ ?
म त बाख्रा पालन गर्छु
हो र ? हा हा । पैसा हुन्छ ?
हुन्छ यार सुरु सुरुमा गाह्रो भयो । अहिले त महिनाको ७० - ८० हजार बच्छ । आफैले त काम गरेर भ्याइन्न काम गर्ने आइमाई छन चार जना ।
अनी तिमी के गर्छौ नी ? म क्यासियर हो इन्डिएनको पसलमा ।
अनी कति हुन्छ त कमाई ? खाएर बसेर महिनाको लाख बच्छ ।
अब के सधैं त्यहि इन्डियनको पसलमा काम गर्छौ ? आफ्नो केही गर्दैनौ ?
खै आफैले केही गर्न सानो तिनो पुँजीले पुग्दैन ।
म त १० वटा जर्सी गाई हाल्ने सोच्दै छु । अचेल खुब फाईदा छ ।

त्यसको एक महिनापछि :
हेल्लो ब्रो, के गर्दै छौ ? एउटा खुशीको कुरा सुन्ने हो ? मेरो बारेमा कान्तिपुरमा छापिएको छ । जे होस पढेर केही गर्न नसकेपनी आज कान्तिपुरमा आफ्नो नाम देख्दा सफल भैछु की जस्तो लागेको छ । बाख्रा पालन गरेर लाखौं कमाई भनेर छापेको छ ।
राम्रो हो यार । बधाई छ । यस्तै गरेर नाम चलाउदै गर यार । बरु मलाई पनि यस्तै काममा लगानी गर्न मन थियो यार जहाँ दाम होस् नाम होस् । यहाँ त थोरै तिनै पुँजीले पुग्दैन । जति नै सफल भए पनि कहाँ हराइन्छ-हराइन्छ । बरु सुन न , सरकारले दोहोरो नागरिकताको ब्यवस्था गर्न लागेको छ रे हो ?

www.smnepal.com

2011-08-08T09:48:00.000-07:00

जसले जे भनोस नेपाली चलचित्रको पनि क्रमश: बिकास भईरहेको छ । बिहान बेलुका चिया खान भेट हुने दौतरी देखि चौबिसै घन्टा गितार लिएर सडकको किनारमा भेट हुने सोल्टी र जिग्री हजुर पनि नेपाली सिनेमाको बारेमा कुरा नगरेका होइनन । अपेक्षा गरे झै नौलो धार र मौलिकता बोकेको सिनेमा नबनेर मात्र बेला बेलामा रन्को छुटेको हो ।

तर सबै जना यसरी सडक किनारमा तातिएर मात्र त भएन, केही त गर्न पर्‍यो । केही संगीतमा पोख्त हुनुपर्यो , केही निर्देशनमा, केही अभिनयमा त केही सम्पादनमा । यसरी आ आफ्नो क्षेत्रमा सक्दो योगदान गर्ने हो भने नेपाली सिनेमा क्षेत्र पनि क्रमश: नेपाली क्रिकेट र फुट्बल जस्तै अगाडि जानेछ ।

यसैक्रममा मैले पनि यू ट्युबमा भेटिएका साना नेपाली चलचित्रलाई समेटेर एउटा वेब साइटको निर्माण गरेको छु । नाम् छ www.smnepal.com । छरिएर रहेका साना नेपाली चलचित्रलाई एकत्रित गर्ने, साथै आफ्नो तर्फबाट पनि केही भिडियो निर्माण गर्ने मेरो लक्ष्य रहेको छ । धेरै गफ चुटियो नेपाली सिनेमाको कमी कमजोरी बारे , अब केही गर्दा कस्तो अनुभव हुदो रहेछ हेरौ है त ।

अनी तपाईं पनि यस्सो हेर्नुत लौ के कस्तो र'च यो वेब साइट - www.smnepal.com

माग्ने थरी थरीका

2011-03-08T12:07:00.001-08:00

तपाईं हाम्रो घरमा माग्ने आउँदा एउटै डाइलग दोहोर्याउछौ " काम गरेर खान सक्दैनौ ?" तर त्यहि माग्नेको माग्ने काम पनि कति कठिन हुन्छ यो तस्बिरमा हेरेर बुझ्न सक्नुहुन्छ । नर्वे र फिनल्यान्ड जस्तो उच्च प्रतिब्यक्ती आय भएको देशमा माग्नेको हालत भने अती नै दयनिय हुन्छ । -३० डिग्री सेल्सियस सम्मको चिसोमा एक नासले हात तेर्स्याएर माग्नु सायद दिन भरी सेन्ट्रल हिडिङ सिस्टमको तातोमा बसेर काम गर्नु भन्दा ज्यादै गाह्रो हुन्छ । हामीलाई घर देखि बस सम्मको दुरी कसरी पार गरौ भन्ने लागिरहेको बेला उनीहरु घन्टौ मागेर बस्छन । बिचराहरुको कमाई पनि कति नै हुदो हो ? फिनल्यान्डमा माग्न कै नीम्ति भनेर रोमेनियाबाट माग्नेहरु आउने गर्छन । केही महिना अगाडी फिनल्यान्ड सरकार सडकमा माग्न प्रतिबन्ध लगाउने योजनामा थियो तर युरोपियन युनियनको एक घटक रोमेनियनलाई प्रतिबन्ध लगाउन सकेन । फलस्वरुप आफ्नो नागरिकलाई माग्नेलाई पैसा नदिनु मात्र भन्न सक्यो ।

दोश्रो तस्बिरमा एउटी युवती मागिरहेकी छिन । यिनी हुन सुकिलो मुकिलो माग्ने । फिनल्यान्डको राजधानीको सेन्टरमा मागिरहेकी थिईन । तपाईं सोच्दै हुनुहुन्छ होला यस्तो सुकिलो मुकिलोले किन माग्नु परेको । कुरा अर्कै छ । यिनको बिहे हुँदै रहेछ । नेपालमा जस्तो बाबु आमाले बिहे खर्च दिन्नन यहाँ । पार्टीको खर्च उठाउन लागि नाचेर माग्दै छिन् । यिनको पछाडि लेखिएको छ " सोरी पोयात म्योहास्त्यित्ते" अर्थात सरी केटाहरु तिमीहरुले ढिला गर्यौ । उनले अरु केटाहरुले पट्टाउन ढिला गरेकोले बिहे गरेर जादैछु भन्न खोजेकी हुन । यहाँको संस्क्रितीको एउटा पाटो बोल्छ यसले । अरुलाई असर नपारी तपाई जे पनि गर्न पाउनुहुन्छ । कल्पना गरौ नेपालमा सम्भाबित दुलहीले पाटी खर्च माग्न बाटोमा नाच्दै छिन । उनको बिहे होला त ?

तेस्रो तस्बिरको साथीको समस्या फेरि छुट्टै छ । यिनलाई अमेरिका पढ्न जानु छ । हाम्रो देशमा जस्तो छोरालाई अमेरिका पढ्न पठाउन बाबु आमाले जाय जेथा धितो राख्ने कष्ट गर्दैनन । फिनल्यान्ड बसिन्जेल त नि:शुल्क पढ्छन । त्यसमाथी बिद्यार्थी हो भनेर सरकारले उल्टै पैसा दिन्छ । अमेरिकामा त पढ्न पैसा लाग्छ । त्यसमाथी यात्रा खर्च त छदैछ । अनी गितार बजाएर नमागेर के गर्नु ? फिनल्यान्डमा बसिन्जेल चार बर्षको ब्याचेलर लेभल पास गर्न दश बर्ष लगाउने बानीले वाक्क भएर सरकारले झन्डै पढ्न पैसा लाग्ने ब्यवस्था ल्याएको थियो । पैसा तिर्नुपर्ने डरले चाँडो पढ्छन भन्ने सरकारी धारणा बिद्यार्थीको आन्दोलनले तुहाइदियो ।

चौथो तस्बिर त कहाँ देखे देखे जस्तो लाग्यो होला । यो काठमाडौंको जमलको आकाशे पुल हो । यिनी भुइमा बसेर मादल ठोकेर माग्ने खालको माग्ने थिए । मैले देख्दा भुइमा मादल थियो तर उठेर मोबाइलमा कुरा गर्दै थिए । (उठेकोको चै शायद टावर नटिपेर होला) त्यो मोबाइल आफ्नै हो की माग्नेले पनि मागेको त्यो चै पत्ता लगाउन सकिन । हेर्दा हेर्दै नगरपालिकाको प्रहरीले हकार्दै तल झार्यो । तर जे होस तीन बर्ष भित्र प्रत्येक नेपालीको हातमा मोबाइल हुने घोषणा त दुरसंचार प्राधिकरणले गरिसकेको छ । अबको तीन बर्षमा यस्तो द्रिश्य छ्यास छ्यासती देख्न पाईन्छ । माग्ने पनि के कम ?

कोन्तुला की काम्पीमा ?

2011-02-10T13:35:00.000-08:00

केशराशी झरना झै
शिर देखि पाउ सर्लक्क
मुस्कान मिठो देख्दा तिम्रो
बेहोश भएँ पर्लक्क
उज्याला तिम्रो मुहार लाग्छ
पुर्णिमाको चन्द्रमा
कहाँ भेट्छौ कान्छी तिमी
कोन्तुला की काम्प्पीमा ?

सुन्तला झै ओठ माझ
दन्तलहर टल्केको
फिनल्याण्डको चिसोमा पनि
जिउमा आगो सल्केको
एकै नजरमा मन बस्यो
चुमौ की तिम्रो निधारमा
कहाँ भेट्छौ कान्छी तिमी
कोन्तुला की काम्पीमा ?

बारुली झै कम्मर तिम्रो
झन्डै झन्डै छिनेको
मेट्रोको भिडमा पनि
एकै नजरमा चिनेको
सिटमा बसे चिसो हुन्छ
आउ बस काखैमा
कहाँ भेट्छौ कान्छी तिमी
कोन्तुला की काम्पीमा ?

आकर्षण किन हुन्छ ?

2011-02-10T11:05:00.000-08:00

प्रेम । यो शब्द प्रेमपिण्ड रिलिज भएपछी सुरु भएको होईन । मानव सभ्यता सँगसंगै यसको पनि ईतिहास छ । प्रेमका नाममा कैयौ कथा, कबिता, सिनेमा, कला देखि हत्या र हिंसा समेत भएका छन । धेरैले परिभाषा दिने प्रयास गरेका छन प्रेमको तर सबैलाई चित्त बुझ्दो कुनै पनि छैन । धेरै फिल्ममा जोड्दार डाइलग मारिन्छ ' प्रेममा धनी गरीब, जात भात केही हुन्न ।' भनेर । खैर प्रेममा जातभात, धनी गरीब,र उमेरको महत्व हुन्न भने पनि प्रेमको पुर्व अवस्था अथवा आकर्षणको अवधीमा भने यी सबै कुराको निकै महत्व हुन्छ । बयस्क अवस्थामा महिला र पुरुष एक अर्कातिर आकर्षित हुनु स्वाभाबिक र प्राक्रितिक हो । किन हुन्छ त आकर्षण ?

मानव सभ्यताको सुरुवात ढुङे युगदेखि प्रारम्भ भएको भनेर थुप्रै लेखहरुमा पढ्न सकिन्छ । ढुङ्गे युगमा मानिस जनावरको शिकार गरेर आफ्नो जिबिकोपार्जन गर्दथे । समान बातावरण र अवस्थामा पनि पुरुषहरु महिला भन्दा बलियो, अग्लो, बढी कपाल उम्रने र यौन सम्बन्धको निमित्त चाँडो तयार हुनुमा उनीहरुमा अवस्थित बिभिन्न हर्मोनले ठुलो भूमिका खेलेको हुन्छ । यसलाई प्रकृति प्रदत्त क्षमता भन्न सकिन्छ त्यस्तै महिलाहरुमा हुने प्रजनन क्षमताले आजसम्म संसार चलिरहेको छ । संसारको निमित्त महिलाको प्रजनन क्षमता बरदान भएपनि महिला कै नीम्ति भने अहिले सम्म पनि कमजोरीको कारण बनेको छ । महिलाले सन्तान जन्माउनको निमित्त आफु निस्क्रिय बनेर बस्नुपर्ने हुन्छ । यो अवधी नौ महिनाको हुन्छ भने बच्चाको स्याहार सुसार नीम्ति अर्को पाँच बर्ष कुर्नुपर्ने हुन्छ । जुन अवस्थामा उनी शिकार गर्न र आफ्नो र बच्चाको नीम्ति आहारा जुटाउन असर्मथ हुन्छिन । त्यसकारण उनले कुनै एक बलशाली पुरुषको सहारा लिनुपर्ने हुन्थ्यो ताकी उसले शिकार गरेर उनको र बच्चाको पालनपोषण गरोस । यही क्रम ढुङ्गे युग भरी चलिरह्यो । तत्कालिन अवस्थामा शारिरिक क्षमता नै जीवनयपनको श्रोत भएको हुँदा त्यसबेला देखि नै महिलाहरु त्यस किसिमको पुरुषप्रति आकर्षित हुन्थे । फलस्वरुप: आधुनिक युगमा आइपुग्दा समेत महिलाहरु अग्लो, बलिष्ठ शरीर, चौडा छाती भएको पुरुष मन पराउछन किन भने उनीहरुको अवचेतन मनमा ढुङ्गे युगदेखीको प्रभाव परेको छ । टेस्टोस्टेरोन हर्मोनको मात्रा पुरुष भन्दा कम भएको कारण महिलाहरु पुरुष जति यौन कृयामा संलग्न हुदैनथे । बर्षमा एक पटक मात्र सन्तान जनाउन सक्ने क्षमताको कारण एक भन्दा बढी पुरुषसँग यौन सम्बन्ध राख्नुको आवश्यक्ता पनि परेन ।

पुरुष पनि महिलाबाट सन्तान जन्माउने अपेक्षा राखेर सम्बन्ध बनाउथ्यो । सन्तान जन्माउनैका निमित्त उसले महिलाको छनोट गरेको हुन्थ्यो । जति जनासँग यौन सम्बन्ध राख्यो उतिनै सन्तान जन्मिने भएकोले एक भन्दा बढी सँग यौन सम्बन्ध राख्नु पुरुषको नीम्ति स्वाभाबिक हुनपुग्यो । पुरुषको रोजाइ आधुनिक युगमा समेत सन्तान जन्माउनको निमित्त उपयुक्त शरीर भएकी महिला पर्छ । एक अध्ययन अनुसार, कम्मर-नितम्बको अनुपात ०.६७ देखि ०.८ सम्म भएको महिलालाई सबै भन्दा बढी पुरुषले मन पराएको पाइयो । सो अनुपातको शरीर हुने महिला बच्चा जन्माउनको निमित्त अती उपयुक्त हुन्छिन । आधुनिक युगमा समेत पुरुष, महिलाको शरीरमा बढी ध्यान दिने गर्छ ।

मानव सभ्यताको सुरुवात देखि नै महिला पुरुषको बलिष्ठता तिर आकर्षित हुन्थिन भने पुरुष महिलाको प्रजनन क्षमता तिर । यी दुबै आकर्षण सन्तान जन्माउनको निमित्त हो । तर आजको आधुनिक युगमा महिला र पुरुष एक अर्काप्रती आकर्षित गराउने तत्व परिवर्तन भएको देखिन्छ तर आधारभुत कुरा भने समान नै छन् । आजको युगमा महिला सलमान खानको जस्तो सुगठित शरीर, समाजमा राम्रो स्ट्याटस भएको, शिक्षित, र धनी पुरुष तिर आकर्षित हुन्छिन । पुरुषमा उल्लेखित सबै गुणहरु उनको र सन्तानको नीम्ति 'क्षमता र सम्भावना' हुन । आफ्नो र आफ्नो सन्तानको सुखको नीम्ति उनको रोजाइमा परिवर्तन भएको हो । आजको युगमा जङलमा बँदेल मात्र मार्ने सक्ने पुरुषले उनको सन्तान हुर्काउन नसक्ने भएकोले समय सापेक्ष चाहनामा परिवर्तन आएको हो । त्यस्तै पुरुष पनि महिलाको शरीरप्रती नै आकर्षित हुन्छन । यसको बुझाईमा आफ्नो जिउलाई कर्भी बनाउने, थ्रेडिङ, मेक अप, इत्यादीमा महिलाहरु ध्यान दिन्छन । समयको माग अनुसार सुन्दरतामा परिवर्तन आएको कारण पुरुषको सोचाइमा पनि परिवर्तन आएको हो । तर पुरुषको आधारभुत चहाना भने सन्तान
उत्पादन गर्न सक्ने महिला नै पर्छ । सो कुरा माथि उल्लिखित अध्ययनले देखाउछ ।

समलिङी बाहेक, महिलाको सुन्दरतामा पुरुष मात्र होईन महिला पनि आकर्षित हुन्छन् । ८-१२ हप्ता र ६-८ महिनाको उमेर समुहका बच्चाहरुलाई सुन्दर युवतीको फोटो देखाउदा धेरै बेर हेरेको पाइयो भने नराम्रो अनुहारको फोटोमा हेरिएन । त्यस्तै सुन्दर अनुहार र शरीर बनाएको खेलौनामा सोही उमेर समुहका बच्चाहरु धेरै बेर खेलिएको पाइयो । यसबाट के प्रमाणित हुन्छ भने महिलाको सुन्दरतामा बयस्क पुरुष- महिला मात्र होईन बच्चाहरु समेत आकर्षित हुन्छन् ।

महिला र पुरुषले एक अर्कालाई लगाउने आरोपहरु यी हुन :
"सबै केटाहरु एकै हुन, खाली केटीको जिउसँग खेल्न खोज्छन ।"
"पैसा भए केटीहरुलाई केही चाहिदैन, त्यति कै आइपुग्छन ।"

यी दुबै आरोप सहि पनि हुन र गलत पनि । 'आकर्षण 'को अवस्थामा पुरुष महिलाको शरीरसँग आकर्षित हुन्छ भने महिला पुरुषको क्षमतासँग । संसारमा कमै त्यस्ता पुरुष होलान् जसले धनी तर साँढेको जत्रो जिउ भएको केटी तिर आकर्षित होस । त्यस्ता युवती बिरलै होलान जसले आफ्नो कुम सम्म आइपुग्ने, सुकेनास र सडकमा बस्ने पुरुषलाई मन पराउन । पुरुष र महिलाको अवचेतन मनमा अवस्थित चाहना र समय सापेक्ष माग अनुसार एक अर्कातिर आकर्षित हुन्छन् । यस हिसाबमा माथिका आरोप हरु सहि हुन तर ती आरोपको लागु जीवनभर एकनास रुपमा लाग्दैनन । जस्तै कुनै पुरुषले आफ्नी श्रीमती र सन्तानको भबिष्य दाउमा राखेर यौन सम्बन्ध बनाउन खोज्दैन । पुरुषलाई आकर्षित गराउन जेसिका अल्बा अथवा बिपासा बसु जस्तो शरीर भए पुग्छ तर जीवन बिताउने सवालमा पुरुष सेक्सी देखिने महिलातिर नभै घर चलाउने क्षमता भएको महिलातिर आकर्षित हुन्छ । सरल रुपमा घरजम गर्न सुन्दर देखिने, सरल स्वभाव र हसिली युवती पुरुषको रोजाइ हुन्छ ।

भलै महिलाहरु बलिष्ठ शरीर, चौडा छाती, अग्लो, धनी र शिक्षित पुरुषतिर आकर्षित हुन्छन तर त्यस्ता पुरुषतिर प्रेम सम्बन्ध भने राखिहाल्दैनन । प्रेम सम्बन्ध बनाउनको निमित्त महिलाको चाहना जटिल हुनेगर्छ । महिलाले प्रेमीको रुपमा रोज्न उसमा उल्लेखित गुणका अलावा -
प्रेम (महिलाको भाषामा गिफ्ट किनिदिने, हालखबर सोध्ने, हेरचाह गर्ने, सुरक्षा दिने)
बिस्वासिलो (अन्त आँखा नडुलाउने)
दयालु (उसको क्षमता माथि महिलाको पहुँच हुने)
संकल्प (पुरुषको तर्फबाट आफ्नो ‘क्षमता’ महिलालाई प्रदान गर्ने ग्यारेन्टी )
शिक्षित र चेतनशिल ( पुरुष ‘क्षमता’को समय सापेक्ष माग)
उपरोक्त गुण सम्पन्न पुरुषलाई एउटी महिलाले आफ्नो रोजाइमा राखेकी हुन्छिन ।

तसर्थ, ढुङ्गे युग देखि पुरुष र महिला एक अर्कातिर आकर्षित हुनुमा कारण फरक भए पनि उद्देश्य भने सन्तान उत्पादन, पालन र पोषण नै हो । उनीहरुको अवचेतन मनमा लुप्त चाहना र समय सापेक्ष मागको जटिलताको कारण एक अर्कालाई बुझ्न कठिन हुन्छ ।

यो लेख Allan & Barbara Pease द्वारा लिखित Why men want sex and women need love पुस्तकमा आधारित हो ।
फोटो : www.toonpool.com

'बाटो मुनिको फूल' माथिको गुनासो

2011-01-24T05:45:00.000-08:00

आउट डेटेड हिन्दी फिल्महरुमा दुई वटा खानदान हुन्छन् । जो बीच पुरानो दुश्मनी हुन्छ । दुई खानदानका नायक र नायिका आपसमा प्रेम गर्छन् । परिवारले छुटाउन खोज्छन । दुई चार वटा गीत बज्छ, दुई चार वटा रोमन्टिक सिन आउछ र अन्तमा सबै जना एक ठाउँमा भेला भएर ठुलो द्वन्द हुन्छ । एउटालाई हानेको गोली अथवा तरवार बन्चरो नायिकालाई लाग्छ । नायिका मर्छिन । चलचित्र सकिन्छ । बाटो मुनीको फूल पनि यही ढर्आको छ । फरक भन्नु यति मात्र हो यसमा खान्दान बीच दुश्मनी होईन जातिय बिभाजन हुन्छ । बाँकी सबै उही हुन ।

म नेपाली फिल्म हेर्दिन भनेर स्वघोषित आधुनिकताको पछ्यौरा ओढ्ने ब्यक्ति होईन । 'नयाँ धारमा बनेको छ रे' भनेर मार्केटिङ गरिएका धेरै नेपाली फिल्म हरु हेर्ने गरेको छु । त्यहि लिस्टमा पर्न गयो नयाँ नेपाली सिनेमा ' बाटो मुनीको फूल ' । छुवाछुतलाई प्रेम प्रसंङमा जोडेर निर्मित यस सिनेमासँग मेरा धेरै गुनासाहरु छन् तर ती गुनासा म बाहुन भएको हैसितमा उब्जिएको नभै एउटा सच्चा नेपाली सिनेमाको दर्शकको प्रतिक्रियाको रुपमा आएका हुन ।

बाटो मुनीको फूलको समग्र कथा बस्तु पुरानै ढर्आको छ । छुवाछुत जस्तो सामाजिक समस्यालाई मुख्य बिषय बस्तु बनाएर निर्माण गरिएको हौवा फुके पनि चलचित्र ' नयाँ बोत्तलमा पुरानो रक्सी' बाहेक अरु केही नयाँपन छैन । कथा सुरुहुन्छ एउटा जुलुसबाट । ' हत्यारालाई फाँसी दे ' भन्दै दुई दर्जन मानिसहरु प्ले कार्ड बोकेर प्रहरी चौकीमा जान्छन जहाँ नायक सुरेश (एस कुमार)लाई हत्याको अभियोगमा थुन्न ल्याइएको छ । नेपाली राजनीतिलाई ब्यङ्य गरिएको हो की के हो ? एक सर्वसाधारणबाट गरिएको ब्यक्तिहत्याको बिरुद्ध जुलुश उठेर फाँसीको माग गरेको द्रिश्य देखाएर निर्देशकले के सन्देश दिन खोजेका हुन । त्यो चै बुझ्न सकिन ।

कथा अघि बढ्छ एक जना सुकिलो मुकिलो गाइनेले इन्स्पेक्टर राजेश हमाललाई सुरेशको बारेमा सुनाउन थालेपछी । बाल्यकाल देखी नै साथि रही आएका रेखा थापा (गुराँस)र सुरेश बीचको प्रम सम्बन्धले कथा अघि बढाउछ । सुरेश र गुराँस एक अर्का बिना बाँच्नै नसक्ने झै देखाउन चलचित्रमा कुनै सहयोगी द्रिश्य नदेखाइएकोले चलचित्रमा बाल कलाकारको अनावश्यक घुसपैठ भए झै लाग्छ । एस कुमारको अनुहार सुरुदेखि अन्तसम्म पिसाब च्यापेको मान्छे झै देखिन्छ । न उसमा लभ पर्दाको उमंग छ, न बिछोडको बेदना न झगडा पर्दाको रिस । निर्देशकले बोल भनेको कुरा हरु फटाफट बोल्ने काम गरेका छन् । चलचित्र ग्रामीण परिवेशलाई केन्द्रित गरेर देखाइएको छ तर त्यो गाउँका मानिसहरुको रहन सहन देख्दा युरोपको कुनै कन्ट्री साइड झै भान हुन्छ । मुख्य कलाकारहरु सबै जसो पजेरो अथवा महँगो देखिने मोटरसाइकल चिल्लो कालो सडकमा कुदाइरहेको भेटिन्छन ।

नायक नायिका बाल्यकालमा एक अर्कासँग टाँसिएर बसेको देखाइन्छ भने युवा अवस्थामा छुट्टाछुट्टै । यहाँ सम्म की रातदिन संगै हिंडेको र फोनमा झुण्डेको देखाईसक्दा पनि ' भोली त पक्कै आइ लभ यु भन्छु' भनेर नायकलाई प्रपोज गर्ने बर्षौ कुराएको देखाइन्छ भने अर्को तिर सुरेश कै भाई कान्छा (बाबु बोगटी) एउटा बिहेमा फ्लर्ट गर्दै नाचेको केटी (तुलसी)को नीम्ति भोली पल्ट प्रपोज र पर्सी पल्ट पागल भएर गुन्डाहरुसँग जुधेको देखाइन्छ । प्रेम प्रसँगको सवालमा निर्देशक तथानाम परिभाषा दिदै कथा अघि बढाएका छन ।

कान्छाले तुलसीलाई अग्लो, हरियो डाँडाको माझ 'आइ लभ यु' भन्दा झ्याम्म गालामा थप्पड खान्छ यो देखेर चै बरु कहाँ गएर मरौ जस्तो लाग्छ । कलाकारलाई किन त्यस्तो अतिबादी देखाइएको हो बुझिसक्नु छैन । ' म तिमीलाई मन पराउछु र संगै जीवन बिताउन चाहन्छु भन्दा गाला फुट्नी गरि स्लो मोसनमा कसैले थप्पड हान्छ ? त्यस थप्पडको सपोर्टिङ डाइलग यस्तो छ ' तँ सँग न मेरो सोच मिल्छ न जात नै । म विश्वकर्म, तँ दमाइ । बिश्वकर्म र दमाइको बिहे भएको देखेको छस ? ' यो डाइलग तुल्सीले भन्दा उनलाई विश्वकर्मको अर्थ थाहा नभए झै लाग्छ । विश्वकर्म र दमाइ दुबैलाई उस्तै तल्लो जात नै मानिन्छ भने त्यत्रो फुइ लगाएर डाइलग किन खोक्नुपर्यो ? खैर यसैमा टाउको दुखाउनु पर्ने त केही थिएन तर चलचित्र हेर्दा हेर्दै अर्को द्रिश्य आयो बलात्कारको । आउट डेटेड हिन्दी फिल्ममा ' नायिकालाई बिभिन्न कुराको आश्वाशन दिएर गुण्डाले एकान्तमा लागेर बलात्कार गर्ने प्रयास गर्छ तर बीच मै हिरो आइपुग्छ र बचाउछ ।' तर यस चलचित्रमा गुन्डाले हरियो डाँडाको मनोरम द्रिश्यहरु माझ ढुङाको चेपमा लगेर कपडा बाहिरबाटै बलात्कार गर्छ । नेपाली चलचित्रमा उदेग लाग्ने बिषय यो पनि हो । जब ढुङाको सहारामा बलात्कारको द्रिश्य देखाउनु छ भने ढुङा पछाडिको भागबाट कपडा फालिएको द्रिश्य देखाएको भए न सेन्सर बोर्डले काट्थ्यो न नायिकालेपछि मुद्दा हाल्थिन ।

गुन्डाले तुलसी माथि प्रयोग गर्ने शब्दले साँच्चैका दलितलाई कस्तो असर पर्छ थाहा छैन तर मलाई चै नराम्रो लाग्यो । 'साली तँ जात की न पात की लाई कसले मोडल बनाउछ । कामी, दमाइ, सार्की सबै मेरा दुश्मन हुन । ' गुण्डाले बलात्कारको अघि प्रयोग गर्ने यो वाक्य शायद नेपालको गाउँमा कसैले भन्छन् जस्तो लाग्दैन । कुनै पनि ठुला जातका मान्छेले ठाडै तल्लो जातलाई दुश्मन ठोकुवा गरेको मैले कहि सुनेको र पढेको छैन । ब्यवहारले छुवाछुत देखाइन्छ तर कसैले यस किसिमको शब्द प्रयोग गरेको भेटेको छैन । मोडल बन्न आएकी तुलसीलाई बलात्कार अघि १०- १२ थप्पड लगाएको देखाइन्छ तर उनको ओठको तल्लो भागबाट अलिकति रगत देखाइन्छ । उनको गाला बलियो हो की मेक अप म्यानलाई अल्छी लागेको हो ?

बलात्कारोप्रान्त उनका सम्भाब्य प्रेमी कान्छाले एक्लैले आठ दश जनालाई चुट्नुछन त्यो त स्वाभाबिक हो हिरोको सन्दर्भमा तर सबै गुन्डालाई चुटिसकेपछी पेप्सीको छाताको रडले मुख्य गुन्डालाई हानेर मार्न लाग्दा सुरेश आएर रोकेको देख्दा अती कार्टुन लाग्छ । त्यत्रो गुन्डालाई चुटिन्जेल कहाँ गएका थिए ? निर्देशकले नयाँपन देखाउन यसो गरेका हुन की कथाले नै मागेर हो । बुझ्न सकिन्न ।

भर्खरै नायिकाले भनेको डाइलग बलात्कारपछि फेरिन्छ । बलात्कार भैसकेकोले उनलाई अब जातको पर्वाह रहन्न, कान्छालाई स्वीकार गर्छिन । चलचित्रमा कुनै बिषयको जरो सम्म पुगेको देखाइन्न । चार जना मुख्य कलाकार, चारै जनाको आमा देखाइदैन । राधा दिदी भन्ने युवतीलाई तल्लो जातसँग बिहे गरेको कारण गाउँमा अनेक दु:ख पाएको र मद्घत लिन पुन: माइती आएको देखाइन्छ । माइतीबाट पनि धकेलिएर निस्किनु परेपछी आत्महत्या गरेको देखाइन्छ । यो द्रिश्य बास्तवमै निकै राम्रो बन्न सक्ने द्रिश्य थियो । छुवाछुतले हत्या र आत्महत्या बढाउनेछ भनी मार्मिक रुप देखाउन सकिन सम्भावना हुँदा हुँदै पनि निर्देशक हतारिएका छन् । उनलाई लभ मै लगेर थोपर्न मन लागेर द्रिश्यले आवश्यक ध्यान पाएको छैन ।

झुन्डिएको लाश हेर्न आएका मानिसहरुको द्रिश्य यसरी कैद गरिएको छ की लाग्छ त्यहा चटक भैरहेको छ । यदि सबैको अनुहारमा त्रासको भाव देखाउन सम्भव नभए अली पर पर उभिएर लाश हेरेको देखाएको भए हुने । घटनास्थल आइपुगेका प्रहरीले माथिल्लो पोस्टमा सुचना यसरी दिन्छन की लाग्छ आफ्नो प्रियसीलाई 'आइ लभ यु' भन्दै छन् । त्यस्तै सुसाइड नोट घटनास्थल मै पढेर सार्वजनिक सुनुवाई गरिन्छ । कहीले देखि यस्तो ब्यवस्था आयो प्रहरी प्रशासनमा ?

चलचित्रमा देखाई प्रहरीहरुको नम्र स्वभाव र भलादमीपन देखेर प्रहरी हुन की साधु । सोच्नु पर्ने हुन्छ । राजेश हमाल आफ्नै स्टाइलको कारण सुरुमा कडा र पछि नरम प्रहरीको रोलमा जमेका छन । नत्र अरु सबै प्रहरीहरु कति माया लाग्दा छन ।

सुरेश र उनकी हजुरआमा गुराँसको हात माग्न जाँदा देखाइने द्रिश्यले अधिकांस हिन्दी फिल्ममा आउने ट्विस्टको झझल्को दिन्छ । कुनै हिन्दी फिल्ममा खानदानको रवाफमा बेज्जत गरिन्छ । कुनैमा 'तिम्रो जति कमाई त मेरो कुकुरले बिस्कुटमा सक्काउछ भनेर बेज्जत गरिन्छ । तर यसमा चै जातको कारण बेज्जत गरिन्छ । बेज्जत गरेको द्रिश्यमा निर्देशकको अनावश्यक हस्तक्षेप देखिन्छ । हाम्रा पनि चेलिबेटी माग्न आएका छन । सम्बन्ध अस्विकार गर्नपर्ने अवस्थामा 'हाम्रो आफन्तसँग कुरा गर्नुपर्छ' भनेर टारिन्छ । तर यसमा वास्तविकता भन्दा निकै पर - जुत्ता टेबलमा राखेर सारीले पुस्नु भनेर बुढी आमालाई लगाइन्छ । अनी सुरेशले त्यहि जुत्ताले नायिकाको बाबुको गालामा हान्छ । निर्देशकले जसरी हुन्छ कथा अघि बढाएर चाडो चाडो सकौ भनेको जस्तो भान हुन्छ ।

चलचित्रको बीच तिर 'मेरी छोरी र सुरेश मिल्ने साथि मात्र हुन' भनेर गुरासको बाबुलाई नरम स्वभावको देखाइन्छ । फेरि सुरेश र हजुरआमा हात माग्न जादा 'पानी नचल्ने जातले मेरो छोरी माग्न आउने' भनेर अती खलपात्र देखाइन्छ । र अन्तमा फेरि सुरेशको खुट्टा समातेर माफि मागेको देखाइन्छ । निर्देशकले खलपात्र माथि पनि अन्याय गरेका छन । खलपात्रले बोलेको कुरा र परिवर्तित अवस्थालाई साथ दिने सपोर्टिङ द्रिश्य केही छैन । मन लाग्दी बोल्न लगाइएको छ । त्यो बेला सुरेशको डाइलग रामो छ ' यो थप्पड हजुरआमाको बेज्जत गर्नुभएको वा आफ्नो छोरी नदिएको कारण होईन, यो त ती ४८ लाख दलितको तर्फबाट जसको पछाडि यो ढोङी रुप लुकाएर राख्नुभएको छ ।' चलचित्र भरीमा मन परेको डाइलग ।

अन्य धेरै डाइलग यस्ता छन् जसमा जबर्जस्ती अङ्रेजी शब्द मिसाइएको छ । शायद आधुनिक देखाउन होला ।
अधिकांसले बोलेको कापी हेर्दै पढेको जस्तो सुनिन्छ । शब्दसँग सुहाउदो कुनै भाव नै देखाइदैन । अन्तमा नायिका गुराँस सुरेशबाट झुक्केर तरवार लागेर मर्छिन । कथा पुन: प्रहरी चौकी पुग्छ । सुरेश दुई बर्षपछि रिहा हुन्छ । चलचित्र सकिन्छ ।
चलचित्रमा कैद गरिएका द्रिश्यहरु सुन्दर छन । क्यामेरा वर्कको द्रिष्टीकोणमा भन्दा नेपाली चलचित्रमा क्रमश: सुधार आउँदै छ । तर त्यस अनुरुप संवाद, पटकथा, र अभिनयमा सुधार भएको छैन । बाबु बोगटीको रक्सीले मातेको द्रिश्य देखे भने साँच्चैको जँडियाहरुले आन्दोलन गर्न बेर छैन । बाल कलाकार त राखिएको छ तर चाँडो चाँडो काम सक्नुपरेको छ अर्थात बच्चा त हो नी जसरी बोले पनि हुन्छ भने झै गरिएको छ । गाउँको गाइनेलाई प्रचण्ड सार्वजनिक ताकाको ड्रेस जस्तै देखिने कपडा लगाइएको छ । त्यस्तो सुकिलो मुकिलो गाइने ठमेलमा समेत देखेको छैन भने गाउँमा कसरी पाउनु ?

सबै कलाकारको आस्थाको केन्द्र काठमान्डौ देखाइन्छ । यस अर्थमा त्यो कुनै बिकट गाउँ हुनुपर्ने हो तर घर भित्रको डेकोरेसन र खानपान हेर्दा युरोप कै गाउँ जस्तो लाग्छ । दलितको स्थिती सामाजिक रुपमा मात्र होईन आर्थिक रुपमा पनि अती दयनिय छ नेपालमा । तर चलचित्रमा पैसा चै टन्न भएको दलित देखाइएको छ । एउटा बिहेमा नाचगान गरेको देखाइन्छ तर त्यो बिहे कम र तीज बढी लाग्छ । रातो सारी लगाएका एक हुल आईमाई घेरिएर नायक नायिकाको नाचमा थपडी बजाउछन । दुलहा र दुलहीलाई एक कुनामा छोडेर नाचेको देखाउने त्यो द्रिश्य देखेर मलाई नै लाज लाग्यो । पार्टी देखाइसकेपछी कपडाको ब्यवस्था राम्रो गर्नु । अनुहार राम्रो देखिने पार्टी ड्रेस लगाएका युवा युवतीलाई छेउ छेउमा नाचेको देखाउनु । बुढी बुढी आईमाईलाई रातो सारी लगाएर किन उभ्याइएको हो ?

अन्तमा भन्नुपर्दा बिषयबस्तु अत्यन्त मौलिक र सामाजिक परिवेशको हुँदा हुँदै पनि ‘पारीको हावा’ धेरै ठाउँमा चलेकोले चलचित्र 'बाटो मुनीको फूल' नयाँ बोत्तलमा पुरानो रक्सी झै बनेको छ ।

फोटो : बिराटसंसार
http://biratsansar.com/wp-content/uploads/2010/11/yash-and-rekha.jpg

नेपाल भ्रमण बर्षको प्रचारार्थ

2010-12-01T09:50:00.000-08:00

नेपाल पर्यटन बर्ष २०११ सुरु हुन करिब एक महिना मात्र बाँकी छ । नेपालको सरकारी निकाय मात्र होईन सर्वसाधारणको तर्फबाट पनि यसको प्रचारार्थ बिभिन्न कार्यक्रम गरेको सुन्न र पढ्न पाइन्थ्यो । फिनल्याण्डमा पनि केही गरेर नेपाल पर्यटन बर्षको प्रचार गर्ने सोच बनाउदै गर्दा सन्जोग बस म अध्ययनरत आर्काडा विश्वबिद्यालयमा बार्षिक रुपमा आयोजित अन्तराष्ट्रिय दिवस मनाउने दिन ५ नोभेम्बर नजिकियो । प्रोग्राम कोओर्डिनेटर मिलेना मोर्सी को ईमेल ले त झनै हौस्यायो ।

ईमेलको सम्बोधनमा लेखेकी थिईन "Dear students and friends from Nepal " बिगतमा नेपाली बिद्यार्थीले देखाएको प्रस्तुतीको कारण उनले नेपाली बिद्यार्थीलाई प्राथामिकता दिएकी थीईन । लगतै मैले योजना बनाए दुबैलाई मिलाएर एउटा ठुलै कार्यक्रम गर्ने । सहपाठी साथीहरु सँग सल्लाह गरेपछी नेपाल पर्टयन बर्ष २०११ को प्रचार आफ्नो तर्फ बाट भब्य रुपमा गर्ने भईयो ।
जसको नीम्ति मैले चार दिन लगाएर माटोले बनेको नेपालको नक्सा बनाए । हिमाल, पहाड र तराई सहित नेपालका घरहरुको नमुना, पाटे बाघ, चरा , गौतम बुद्धको जन्मस्थल, तीन ठुला नदीहरु र सडकको नमुना रहेको सो नक्सा कार्यक्रमको प्रमुख आकर्षणको बिषय बनेको थियो । नेपाल भ्रमण गरिसकेका कतिपय फिन्निश हरु आफु पुगेको स्थान खोजिरहेका देखिन्थे । नेपालको स्ट्यान्डको दोस्रो आकर्षण थियो नेपाली खाना । नेवारी खाना बनाउने निर्णय भए पनि सरसामान उपलब्ध नहुदा मसला दार अचार, छोयला, नेपाली चिया र भुजा मात्र खुवाउन सकिएको थियो । मसला पटक्क नखाने फिन्निसहरु कार्यक्रम सकिन्जेल सम्म पिरोले सी सी गरिरहेका देखिन्थे । तिहार कै नजिक कार्यक्रम गरिएको हुँदा नेपाली देउसी भैलो पनि खेलाउन सकियो । सुरुमा नेपालीमा र पछि फिन्निशमा भट्याए पछि नबुझ्नेहरु पनि चाख मानी हेरेका थिए ।
कार्यक्रममा उपस्थित त्यस्ता धेरै देखियो जसलाई नेपाल कहाँ छ भन्ने थाहा थिएन । ब्राजिलका दुई जना साथीहरुलाई नेपालको भन्ने देश छ भनेर अचम्ममा परे अझ नेपाल जलस्रोतमा तिम्रो देशपछि धनी हामी नै हो भन्दा झन छक्क परे । हामीले गरेको कार्यक्रमले नेपाल पर्यटन बर्ष २०११ को प्रचारमा थोरै भए पनि योगदान गरेको छ भन्ने आशा गरेको छौ । ५० वटा देशका २७०० बिद्यार्थी अध्ययनरत छन आर्काडा विश्वबिद्यालयमा ।नेपालको नक्साको आकर्षणको कारण कार्यक्रम सकिएको १ महिना पुग्नलाग्दा पनि विश्वविद्यालय प्राङण मै सुरक्षित राखिएको छ । आशा छ नेपाल पर्यटन बर्ष २०११ को सुरुवात सम्म सोही स्थानमा रहनेछ ।

मध्य रातको कबिता

2010-11-26T20:44:00.000-08:00

बर्षातको ऋतुसँग तिम्रो नयनका तुलना नभईदिएको भए,
आम्मा कसम म गुलाफको फुलको गाथामा तिम्रो मुस्कुराहट समेट्थे ।
एकोहोरो कठ्याङ्रिदो शिशिरमा पुङ्केशर उमार्थे,
तिम्रै बक्षस्थलमा पत्रदल सपार्थेँ ।
बाँकी के थियो र स्त्रिकेशर ?
उनलाई कोपिलामा समाहित हुन हकार्थें ।
म कुनै ऋतु थिइन,फन्फनी घुमिरहने ।
मान्थ्यौ त सकार्थें,नत्र जिन्दगी के छ र ?
बसन्त मै झर्ने गरी झपार्थे,
तिम्रो आँशुको मुल्य यहाँ कसले बुझ्छन र ?
आफ्नै मौलिक परिभाषामा जीवन बदल्थेन ,
मध्य रातमा उठेर कबिता किन लेख्थें ?

नेपालको जिबन्त नक्सा

2010-11-11T08:39:00.000-08:00

नेपाल पर्यटन बर्ष २०११ को प्रचारार्थ निर्माण गरिएको
फिनल्यान्डको राजधानी हेल्सिन्की स्थित आर्काडा विश्वविद्यालयमा आयोजित इन्टरन्यासनल डे को अवसरमा यस नेपालको नक्साको निर्माण गरिएको थियो । सामान्य माटोबाट बनेको यस नेपालको नक्सामा माटो बाटै बनेको बाघ, घरका नमुना, सडक, नदिनाला र हिमालका नमुनाहरु छन् । नेपाल नाम नै नसुनेका कतिपय फिन्निश विद्यार्थीको नीम्ति यस किसिमको नेपालको नमुना निकै रोचक बनेको थियो । जम्मा ४ दिनमा करिब १० घन्टाको मेहनत बाट निर्माण पूरा भएको थियो । सहयोगीको रुपमा मित्र हरु क्रिष्ण के सी र रिद्धी मल्लप्रती आभारी छु ।

ह्याम्क विश्वविद्यालयमा निर्माण गरिएको
दोश्रो पटक नेपालको नक्सा ह्याम्क विश्वविद्यालयमा बनाएको थिए । जसलाई त्यहाको स्थानिय पत्रिकाले महत्वका साथ प्रकाशन गरेको थियो । नेपालमा मदन भण्डारी मेमोरियल कलेजमा पहिलो पटक पुरानो नेपाल र नयाँ नेपालको तुलनात्मक नक्सा बनाएको थिए । तत्कालिन द्वन्द ग्रस्त नेपाललाई नयाँ नेपाल र पुरानो नेपाललाई द्वन्द पूर्वको अवस्थालाई चित्रित गरिएको थियो । जसको उद्घघाटन के पी ओलीद्वारा गरिएको थियो । सो कलाद्वारा प्रभावित भएर कलेज ब्यवस्थापन अध्यक्ष चिरन्जिबी शर्माले रु. २६०० राशीको पुरस्कारको घोषणा गर्नु भएको थियो ।

द्वन्द ग्रस्त नेपाल
सदा झै यस पटक पनि नेपालको नक्सा एक हप्ता प्रदर्शनीमा राखिएको छ । नेपाल पर्यटन बर्ष २०११ को प्रचारार्थ निर्मित यस कला केही हदसम्म सफल भएकोमा सन्तुष्ट छु ।

यदाकदा

2010-10-24T14:22:00.000-07:00

यदाकदा मेरो मन बिलौन गर्छ,
की जिन्दगी तिम्रो रेशमी कपालको शितल छहारीमा बिताउन पाउँथे
त अथाहा शान्ति मिल्थ्यो ।
पश्चाताप र बेदनाको ज्वाला तिम्रा नयनका गहिराईले निभाउन पनि सक्थ्यो ।
अफशोच यो हुन सकेन ,
यो हुन सकेन र अब यही पल छ
की तिमी छैनौ न बिछोडको दु:ख न प्राप्तीको चाहना नै छ ।
जिन्दगी यसरी बित्दैछ की लाग्छ यसलाई कसैको सहारै चाहिदैन ।
न गति न गन्तब्य न आशाको किरण ,
भड्किरहेको छ अन्धकारमा जिन्दगी मेरो ,
यही अन्धकार मै बिलाउने छु म एकदिन ।
मलाई थाहा छ मेरी प्रियशी,
तै पनि यदाकदा मेरो मन बिलौना गर्छ ।

साक्ष्यात सुशिल
(साहिर लुध्यान्भीको - 'कभी कभी' कबिताको नेपाली रुपान्तरण केही परिवर्तन सहित ।)

यो संसार र तिमी

2010-09-30T04:05:00.000-07:00

बर्षियोस मेघ घनघोर,
गर्जियोस त्यो चट्याङसरी ।
दोहोरी आवोस अर्को सुनामी,
नासियोस संसार डुबेसरी ।
म बिश्वस्त छु,
तिम्रो ओठ गुलाफी छ ।

ज्वालामुखी फुटोस चौतर्फी,
पोखियोस लाभा छरपट्ट ।
धर्ती ढाकोस खरानीले,
लास देखिउन बिक्षिप्त ।
म निश्चिन्त छु,
तिम्रा नयन चन्चल छन् ।

झरोस आशा तपतपी,
नासियोस चाहाना सडेर ।
गलोस खुशी फतक्क,
मरोस सफलता डढेर ।
म प्रसन्न छु,
तिम्रो मिस्कान मिठो छ ।

ॐ फेसबुकाय नम:

2010-09-30T03:52:00.000-07:00

मनोरन्जन निमित्त मैले बनाएको यस फेसबुक मन्त्रलाई अचेल बिभिन्न ब्यक्तिहरुले साक्ष्यात सुशिलको सट्टा आ-आफ्नै नाम राखेर प्रोफाइलमा उपलोड गरेको देखेको छु । त्यसो त हामी मध्ये कैयौ नेपालीहरुले 'इन्टेलेक्चुअल प्रोपर्टी राईट' बुझ्नु त परको कुरा सुनेका पनि छैनन । तर फेसबुक चलाउनसक्ने पढे लेखेको मान्छेले त अरुको लेख/रचना प्रयोग गर्दा स्रोत खुलाउनुपर्छ भन्ने किन नबुझेको ? शिक्षित र अशिक्षित बीच भिन्नता नै के रह्यो र ?

परिवर्तनको नीम्ति सानो प्रयास

2010-06-16T13:20:00.000-07:00

त्यसो त हाम्रो देश बिकास नहुनुमा सैयौलाई दोषी देखाइयो हजारौं पटक सरापियो । तर आफ्नो देशको बिकासको नीम्ति यो गरियो भनेर आज सम्म कमै काम गरियो । यसर्थ आफ्नो मुलुकको सैक्षिक परिवर्तनको नीम्ति सानो प्रयास गर्ने अर्को स्थान फेरी फेला परेको छ त्यो हो बागेश्वरी उच्च माध्यमिक बिद्यालय, खाँदवारी ।

बि स् २०१५ सालमा स्थापना भई गत बर्षा देखि उच्च शिक्षा अध्यापन हुन थालेको यस बागेश्वरी माध्यमिक बिद्यालयमा पुस्तकालयको अभावका कारण ज्ञानका भोका बिद्यार्थीहरु पेट भर्नबाट बन्चित छन् । त्यहि ज्ञानको भोक मेटाउनको नीम्ति पुस्तकालय स्थापना गर्न एक मिसन चल्दै छ जहाँ तपाईं आफु सँग भएको पुस्तक दिएर सहयोग गर्न सक्नुहुन्छ । केही अगाडी उठाइएको 'वान युरो पर मन्थ' कार्यक्रम फिनल्याण्डको केही झन्झटिलो आर्थिक नियमको कारण सुरु नभैसकेको हुँदा त्यसैमा आबद्ध फेसबुकका साथीहरु तथा अन्य सहयोगीमा यो आग्रह गरिन्छ की आफु सँग पुस्तक भए पुस्तक प्रदान नभए सक्दो आर्थिक सहयोग गरेर पुस्तकालय निर्माणमा सहयोग गरौ ।

एक थुकी सुकी सय थुकी बगी भने झै तपाईं हामीले प्रदान गरेको सानो रकमले एउटा पुस्तकालय निर्माण हुनसक्छ । वान युरो पर मन्थ नामको कोष निर्माणको उद्देश्य पनि यस्तै किसिमका सहयोग गरि देश बिकासमा सहयोग पुर्याउनु हो । त्यसको नीम्ति चाडै नै ब्यांक एकाउन्ट र अन्य प्रक्रिया पूरा गरेर औपचारिक कार्यक्रम सुरु हुनेछ । तत्कालको नीम्ति ब्यक्तिगत अथवा संस्थागत रुपमा यस बागेश्वरी उच्च माद्यामिक बिद्यालयमा पुस्तक स्थापना गर्न सहयोग गरौ । यस सूचनालाई आफ्नो सम्भाब्य सहयोगीसँग सेयर गरौ । फेसबुक बाटै राष्ट्र निर्माणमा सक्रिय होऔ ।

कस्ता पुस्तक चाहिएको हो त ?*
• कक्षा १ देखि ५ सम्मका विद्यार्थीका लागि उपर्युक्त हुनसक्ने चित्रसहितका पुस्तक;
• कक्षा १ देखि १२ सम्मको पाठ्यक्रम तथा पाठ्यक्रमलाई सघाउने पुस्तक;
• शिक्षकहरुका निम्ति साइन्स, कम्प्युटर, म्याथ लगायतका रेफरेन्स पुस्तक;
• नेपाली, अंग्रेजी र हिन्दी साहित्यका पुस्तक तथा अनुदित बुक;
• विश्वका महान व्यक्तिका जीवनी तथा प्रेरणादायक कथाका पुस्तक;
• वैज्ञानिक आविष्कारबारे जानकारी दिने पुस्तक;
• सामान्य ज्ञान, विश्व इतिहास र भूगोलसम्बन्धी पुस्तक

यी बाहेक विद्यालय तहका विद्यार्थीलाई उचित हुन्छन् भनी तपाइँलाई लागेका पुस्तक दिनसक्नुहुन्छ। पुस्तक नयाँ भए राम्रो। यहाँ भनिए जस्ता पुराना पुस्तक छन् भने पनि दिनसक्नुहुन्छ।
*कृष्ण ढुंगाना

क्रेडिट कार्ड मार्फत पुस्तक रकम पठाउने पेपाल ठेगाना: ubshrestha@yahoo.com ,
चेक पठाउन चाहेमा:
Uttam Babu Shrestha,
76 Cross St. Apt. # 2, Somerville,
MA 02145, United States
थप जानकारीको नीम्ति :
http://www.mysansar.com/archives/2010/06/id/11147#more-11147

यदि यसरी पैसा पठाउने तरिका झन्झटिलो लागेमा अथवा आफुले सहयोग गर्ने रकम थोरै लाग्छ र संयुक्त रुपमा पठाउन चाहनुहुन्छ भने केही दिन भित्र हामी एउटा कोषको निर्माण गर्दैछौ । त्यस मार्फत सहयोग पनि गर्न सक्नुहुन्छ तर त्यतिन्जेल आफ्ना फेसबुकका साथीहरुलाई यस बारे सुचित गराउनु होला।

सभासदलाई सजाय

2010-05-27T14:01:00.001-07:00

दुई बर्षको अवधीमा पनि संबिधान लेख्न नसकेर निकम्मा बनेका ६०१ सभासदलाई आज नागरिक समाजको एक समुहले बिभिन्न सजाय दिएका छन् । बानेश्वर स्थित संबिधानसभाको भवन अगाडी ६०१ जना सभासदको बर्गिकरण गर्दै कसुर हेरी आवश्यक्ता अनुसारको सजाय दिईएको हो । नागरिक समाजका एक हर्ताकर्ता अगुवाले सजाय सुनाएका थिए ।

जस अन्तर्गत आफ्नो लिंडे ढिपीको कारण कटुवाल काण्डबाट सरकारबाट हात धुन बाध्य माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल लगायत माओवादी सभासदहरुलाई 'कट्टु' मात्र लगाएर संबिधान सभाको 'वाल' माथि दौडिन लगाईएको छ । कटुवाल काण्डमा मुछिएर देशले नयाँ संबिधान नपाएको भन्दै माओवादी सभासद तथा माओवादी नेताहरु कट्टु र वाल सम्बन्धी सजाय दिईएको हो । बानेश्वरमा उपस्थित दर्शकहरुले जसले जुन कम्पनीको कट्टु लगाएको त्यसै नामले जिस्काइरहेको सुनिन्थ्यो । सर्वहारा बर्गको पार्टी भएको कारण कतिपय माओवादी सभासदले कट्टु लगाउन बिर्सेका रहेछन । सजाय पाउनसाथ उनीहरु बाटोमा फालिएको पत्रीका टिप्न थालेका थिए । अरुबेला जति पत्रकारलाई गाली गरे पनि, अन्तिममा इज्जत जोगाउने त्यहि आवश्यक्ता परेको भन्दै सर्वसाधारणले खिल्ली उडाएका थिए ।

सबभन्दा कठोर सजाय पाउनेमा एमालेका सभासद परेका छन् । दुई ठाउँमा पराजित ब्यक्ति प्रधानमन्त्री सम्म बनेको, लाखौं जनता सडकमा आएर राजिनामा माग्दा पनि नदिएको , बिदेशी प्रभुको दलाली गरेर प्रधानमन्त्री पद टिकाएको जम्बो मन्त्री मन्डल बनाएर राज्यको ढुकुटीमा ब्रम्हलुट गरेको तैपनी संबिधान समयमा बनाउन नसकेको भन्दै प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल लगायत एमालेका सभासदको मलद्वारमा खुर्सानी पिसेर लगाइएको छ । बिशेषगरी सत्तामा टासिएर छोड्दै नछोड्ने प्रब्रिती भएका प्रधानमन्त्री माधव कुमार नेपालको भागमा ज्यानमारा खुर्सानी परेको थियो । एमाले कै एक सभासदले अर्को सभासदको मलद्वारमा दल्नुपर्ने भएकोले बेला बेलामा ओली समर्थक र बामदेव समर्थक कार्यकर्ता बीच कुटाकुट पनि भएको थियो । बामदेव गौतमले के पी शर्मा ओलीलाई खुर्सानी लगाइदिदा भित्रै सम्म पसाएको आरोप लगाएका थिए भने के पी ओलीले मलद्वारमा दल्नु पर्ने खुर्सानी जलद्वार सम्म पुर्याएको आरोप बामदेव गौतमले लगाएका थिए । खुर्सानी दले लगतै एमाले सभासदहरु हा हा सुइ सुइ गर्दै दौडादौड गरेका थिए । प्रधानमन्त्री माधव कुमार नेपाल आफ्नो टोपी खोलेर पछिल्तिर हम्किदै दौडिएका थिए ।

काङ्रेसको भागमा मध्यम खालको सजाय परेको थियो । छक्का पन्जाको राजनीति गरेको , एमालेलाई नराम्रो कार्यमा समेत प्रोत्साहन दिएको , सबैभन्दा ठुलो दल माओवादीलाई पाखा लगाउन तल्लो स्तरको गठबन्धन बनाएको भन्दै काङ्रेस सभासदहरुलाई पित्तलको पन्यौ तताएर डडाल्नुमा एक पटक सुम्ला उठ्ने गरि हान्ने सजाय पाएका दिईएको थियो । बानेश्वर चोक नजिक रहेको रत्न स्वीट नामको मिठाइ पसलबाट पित्तलको लामो पन्यौ तताउदै प्रत्येक सभासदको ढाडमा प्रहार गरिएको थियो । तातेर रन्किएको पित्तलको पन्यौको प्रहार सहन नसकी कोही सभासद लडिबुडी गरेका देखिन्थे भने कोही नदुखे झै सहेका थिए । यस क्रममा सबभन्दा थला परेका थिए कार्यवाहक सभापति सुशिल कोइराला । डाडल्नुमा डाम बस्ने गरी पुन्यौ खाए लगतै उनले दुखाइ काम गर्ने चक्की घुर्लुक्क निलेका थिए । डाक्टर शशान्क कोइरालाले पहिलै देखि नदुख्ने इन्जेक्सन लगाएका थिए भन्ने हल्ला सुनिएको थियो किन भने उनी पुन्यौले ढाड सोझिने गरी हान्दा पनि हासिरहेका थिए । त्यस्तै शेरबहादुर देउवाको ढाडमा पुन्यौ परे लगतै उनले उनकै शैलीमा तथानाम गाली गर्न थालेका थिए । तर कसैले केही नबुझेपछि फेरी अर्को पुन्यौले हान्नसाथ चुप लागेर थुचुक्क बसेका थिए ।

मुलुकलाई बिभाजनतिर लगेको र संबिधान बनाउने कामलाई थाँती राखेर रात दिन मधेश मधेश भनेर चिच्याएको भन्दै मधेशबादी दलहरु तराई मधेश लोकतान्त्रिक पार्टी, नेपाल सद्भावना पार्टी र मधेशी जनअधिकार फोरमका सभासदहरुलाई एक अर्काको कन्चटको रौं समातेर आधा घन्टा उठ बस गर्न लगाइएको थियो । अधिकांस मधेशबादी सभासदहरु थाकेर लखतरान भएको देखिन्थे । कसैले झेल्ली गर्ने बितिकै नागरिक समाजका अगुवाले फेरी सुरु देखि गर्न लगाउथे । उठबस गर्ने क्रममा पाइन्ट लगाएका मधेशबादी सभासद ढुक्कसँग उठबस गरेका देखिन्थे भने धोती लगाएकाहरुलाई औधी गाह्रो भएको थियो । उठ्दा धोतीको हावा बाहिर जाने र बस्दा भित्र पस्ने हुँदा बेला बेलामा धोती फुस्केर कन्तबिजोग भएको देखिन्थ्यो । मधेश आन्दोलनलाई चिट्ठाको रुपमा लिएका र एका एक सुङुर जसरी मोटाएका फोरम अध्यक्ष उपेन्द्र यादव भुँडी ठुलो भएर उठबस गर्न सकेका थिएनन । उनले नागरिक समाजका अगुवालाई आफ्नो भुँडी अवस्था जानकारी गराएर सजाय घटाउन खोजेका थिए तर गरीब जनताको नेता किन त्यसरी मोटाएको भन्दै उनलाई थप १५ मिनेट उठबस गराइएको थियो ।

त्यस्तै संबिधान निर्माण नगरी केवल भत्ता खाएर राज्यको ढुकुटी रित्याएको भन्दै च्याउ सरी खुलेका अन्य पार्टीका सभासद र पूर्वपन्चको समुहलाई कुखुरा बनाएर संबिधान सभा भवन वरिपरि कुदाइएको थियो । हर्ताकर्ता सजिलै कुदे पनि सुर्य बहादुर थापा लगायतका बुढापाकाको पसिना छुटेको थियो । टेनिसमा माहिर कमल थापा चाडो फन्को मारेर आराम गर्ने मनसायले अन्य सबैलाई उछिन्दै सबै भन्दा चाँडो आइपुगेका थिए तर नागरिक समाजका अगुवाले त्यतिकै बस्न पाइदैन भन्दै फेरी कुखुरा बनाएर दुई पटक कुदाएका थिए ।

यसरी सभासदलाई सजाय दिएको हेर्न हजारौं नेपाली जनता बानेश्वर वरिपरि उपस्थित भएका थिए भने कान्तिपुर, एभेन्युज ,सगरमाथा,इमेज च्यानल, नेपाल टेलिभिजन र च्यानल नेपालले प्रत्यक्ष प्रसारण गरेका थिए ।

सजाय पूरा भैसकेपछि सबै सभासदलाई कान समातेर "अब उप्रान्त सहमतीको राजनीति गर्ने र चाँडो भन्दा चाँडो मिलेर संबिधान बनाउन" बाचा गराइएको थियो । फेरी पनि यस्तै भुल गरेमा यो भन्दा कडा सजाय भोग्न तयार रहन चेतावनी पनि दिईयो ।

-साक्ष्यात सुशिल

कर्णे डाँकुदेखि श्रीकर्ण ॠषिसम्म

2010-04-18T08:50:00.000-07:00

लामो समय सम्मको चोरी र डकैती पेसाबाट अकुत सम्पत्ति कुम्ल्याए पनि कर्णे डाँकालाई मनमा शान्ति हुन छोड्यो । धन सम्पत्ति प्रशस्त भए पनि मनमा सन्तुष्टी नहुदा उनी भड्किदै हिंड्न थाले । आखिर जे गरे पनि शान्ति मिल्दो रहेनछ भनेर बिरक्तिदै एका बिहानै भगवान शिवको दर्शन पनि गर्ने र प्रसाद स्वरुप एक चिलिम गाँजा खाने सुरले हानिए ।

चैत्र यामको सितलो बिहानी । बनकालीको घना जङलबाट चराचुरुङ्गीको चिर्बिराहट । ठाउँ ठाउँमा समुह समुह बनाएर इश्वरको भजनमा लीन मानिसहरु । टाढैबाट पशुपतीको गजुर देखेपछी मनमा एक किसिमको शान्तिको अनुभव हुन्छ । दुई हात जोड्दै पशुपतीको मन्दिर तिर अघि बढ्दै गर्दा बनकालीको भर्याङ् छेउ कुटी बनाइ बसेको बाबाले बोलाउछन । “बालक खुब भड्किएको छस ?”

कर्णे डाँका बाबातिर नियाल्छ । एउटा धोती बेरेको , जिउ भरी खरानी घसेको । निधारमा तीन वटा सेतो धरको कोरेको । बीचमा तेस्रो नेत्र बनाएको । फुस्रो दाह्री पालेको । एक हातमा चिलिम र अर्को हात कमन्डलु लिएको बाबा । हेर्दा साक्षात शिव नै उनी हुन जस्तो । दुई हात जोडेर कर्णे डाँका कुटी नजिकै टुक्रुक्क बसेर भन्छ । " हो बाबा । जीवनमा धेरै कुरा पाए तर सुख र सन्तुष्टी कहिले पाइन । "

“बालक यस्तो तलाई मात्र होईन, सबैलाई हुने गर्छ । गौतम बुद्धलाई पनि भएको थियो । रत्नाकर डाकुलाई पनि भएको थियो । तर पछि उनीहरु महान मानिस बने ।“

उत्सुक हुँदै कर्णे सोध्छ “त्यो रत्नाकर भनेको को हो बाबा ?"

“रत्नाकर एउटा डाकु थियो । नारद ॠषिको सुझाव पाएपछि एउटा घना जङलमा गए । डकैती गर्न छोडिदिए । सारा भतिक जीवन छोडिदिए । दिनरात राम नाम उच्चारण गरेर तपस्या गर्न थाले । अन्तमा उनी बाल्मिकी ॠषिले प्रख्यात भए । त्यसपछी उनले रामयण लेखे ।"

यो सुनेपछि कर्णे डाकाको मनमा एक किसिमको उर्जा प्राप्त हुन्छ । जीवनले नयाँ मोड लिएको अनुभव गर्छ । भौतिक जीवनदेखि वाक्क लाग्छ ।

"बाबा एक चिलिम प्रसाद खाउ न ?" बाबाले तानिरहेको गान्जाको चिलिम मागेर दुई तीन सर्को लगाउछ ।

"ल बालक अब बाबाको तपस्याको बेला भयो । तँ जा । तर बाबाको कुरा ध्यान दे । भौतिक जीवनबाट सन्तुष्टीको आशा नगर । भौतिकता माया हो माया । "

यति भन्दै बाबा कुटी भित्र पसेर आँखा चिम्लिन्छन । एक्छिनसम्म कर्णे डाँका बाबालाई नियालिरहन्छ । धेरै बेर आँखा नखोलेपछी बाबाको सुनौलो कमन्डलु, छेउमा राम राम लेखेको ओढ्ने र कुटीमा झुण्ड्याइराखेको रुद्राक्षको माला लिएर आफ्नो बाटो लाग्छ ।

कर्णे डाँका दोधारमा पर्छ । भौतिक जीवनलाई निरन्तरता दिउँ वा चरम शान्तिको नीम्ति यसलाई तिलान्जली दिएर जङल पसौ ? दिमागमा दोहोरो भिडन्त चले झै हुन्छ । सोच्दै सोच्दै गौशाला आइपुगेको पत्तो पाउदैन । भौतिक जीवन अर्थात डाकुको पेश छोड्नु पनि उनको नीम्ति सहज थिएन । मिलन खुकुरीसँगको मित्रता टुट्थ्यो । पाकेट्मार च्याक्सी उ भनेपछि हुरुक्क हुन्थ्यो । ठमेलका क्याबिनका अनिता र आसा सेक्सीलाई छोड्नु सहज थिएन । जीवनमा यस्तो दोधार त उनी डीएसपीको घर फोर्दा समेत भएका थिएनन ।

लामो र गहन सोचपछि अन्तत: कर्णे डाँकाले आफ्नो जीवनको बारेमा ठुलो निर्णय लिन्छ । सारा भौतिक जीवन छोडेर जङलमा शान्तिको नीम्ति प्रबेश गर्ने निधो गर्छ । निर्णय लगतै अघि बाबाको कुटीबाट लुटेको पहिरन लगाउछ । आफ्नो लामो कपाल पछाडि बाधेर जटा बनाउछ । घाटीमा बाबाको रुद्राक्षको माला । शरीरमा गेरु बस्त्र । अस्ति भर्खर ठमेलमा किनेको ५ हजारको चाइनिज पेस्तोल आफ्नै कोठामा छोडेर बाहिर निस्कन्छ , चार कोसे झाडी जनाको नीम्ति ।

पूर्व झापा जाने बस समात्छ गौशालाबाट ।
"ओइ जोगी भैया कता ? पैसा लागेगा ।" आफुलाई भारतियसँग जस्तो ब्यवहार गर्दा कर्णे डाँकु कन्सुरी ताती सकेको हुन्छ तर भौतिक जीवन त्याग गरेको कारण एकै पञ्चमा ढाल्ने बानी तत्काललाई प्रयोग गर्दैन ।

" चार कोसी झाडी त जान्छ नी ? म त्यतै जाने हो । पैसा दिउला । " सकी नसकी नरम स्वरमा भन्छ ।

"ल जावो त्यसो भए अन्दर । लास्ट मी जावो । " सिट देखाउदै भित्र पठाउछ । बस गुडेको केही समय पछि खलासी पैसा उठाउन आउछ । त्यसो त उसको यात्रामा पैसा तिर्ने बानी नभएकोले होला । केही भेउ पाउदैन । सधैं गुडिरहेको गाडीमा चढ्ने बाणी आज कता कता अप्ठ्यारो पनि भैरहेको हुन्छ । खलासीलाई कमन्डुलु भित्र राखेको एटिएम कार्ड झिकेर दिन्छ ।

"क्यास नहि है । एस्से पैसा निकाल्न हमे नै आता ।"

"क्यास छैन बालक । यो कार्ड फिर्ता दिनुपर्दैन । आफै राख बालक ।" निकै भद्र स्वरमा खलासीलाई बुझाउछ । खलासी खुशी एटिएम पाउन्दा निकै खुशी हुन्छ । आज सम्म देखेको थियो तर हातमा राम्रोसँग राख्न पाएको थिएन । कर्णेले नेबिल ब्यान्क लुट्दा प्रहरीले फिर्ता लान बिर्सेंको कार्ड थियो । त्यसबाट पैसा कसरी निकाल्ने कर्णेलाई समेत कहिले आएन ।

प्राय: बसको छतमा बसेर यात्रा गर्ने कर्णेलाई बस भित्र बस्दा एक किसिमको निस्सासिदो अनुभव भैरहेको थियो । बसको ड्राइभर देख्नासाथ उसले चिनीहाल्छ की पोहोर दशैंमा लुटेको बसको ड्राइभर यही थियो । कुइनाले ढाडमा हानेर अरठ्ठ हुँदा पनि रोक्न मानेको थिएन । पछि कन्चटमा पेस्तोल तेर्साउनु पर्यो । धन्न जोगीको भेषमा भएकोले ड्राइभरले चिन्दैन । ड्राइभर बडो उत्तौलो पारामा बस चलाएको प्रष्ट देखिन्छ । गीतको सुरमा मात्तिदै, स्कुल कलेजका केटी आउँदा जोडसँग बिना काममा हरण बजाउनु त उसको सौख रहेछ । बेतोडले गाडी कुदाउदा कर्णेलाई लगिसकेको हुन्छ यो बस कही न कही दुर्घटनामा पर्नसक्छ भनेर । नभन्दै अगाडीको गाडीलाई ओभरटेक गर्न खोज्दा छेउमा साइकल चलाएकी बालकलाई बसले ठक्कर दिन पुग्छ । साइकल एकातिर बालक एकातिर उछिट्टिन्छ । बस भित्र कोलाहलको बातावरण सिर्जना हुन्छ ।

बस बिस्तारै रोकिन्छ र ब्याक हुन्छ । के भएको बुझ्न नभ्याउदै बसले रुदै उठ्दै गरेको बालकलाई फेरी किचिदिन्छ । बस भित्र एक किसिमको कोलाहल र भागाभाग मच्चिन्छ । कोही झ्यालबाट हाम्फाल्छन । कर्णेको सात्तो जान्छ । लास्ट सिटबाट हत्तपत्त ओर्लिन प्रयास गर्दा गर्दै बसको झ्यालका सिसा फुट्न थाल्छन । आगोको मुस्लो छुट्छ । बस बाहिर आउछ र देख्छ बसको आधा भाग जलिसकेको हुन्छ । अघि ठक्कर दिएको बालकको लाश क्षत बिक्षत भएको हुन्छ । वरिपरिका गाउलेले बसमा तोड्फोड र आगजनी गर्दै ड्राइभरलाई मरणासन्न हुनेगरि पिट्दै हुन्छन् । गाडीको लामो जाम हुन्छ । हेर्दा हेर्दै बस दुन्दुन्ती बल्न थाल्छ ।

कर्णेलाई भौतिक जीवनदेखि झनै वाक्क लागेर आउछ । एउटा बालकलाई मारेको आरोपमा अरको ड्राइभरलाई मार्दै हुन्छन् आफन्तहरु । रोकिएको गाडीका अन्य ड्राइभरहरु एक ठाउँमा जम्मा भएर पिटाइ खाने ड्राइभरलाई जोगाउछन र गाउलेको प्रतिकार गर्छन् । दोहोरो भिडन्त सुरु हुन्छ गाउले र ड्राइभर बीच । कैयौ गाडीको सिसा फुट्छ । लखाटा लखाट हुन्छ । यो द्रिश्य हेर्दै हेर्दै कर्णे आफ्नो बाटो लाग्छ । भौतिक जीवनमा यस्तै हो भन्दै झन्डै झन्डै आइपुग्न लागेको चार कोशे झाडी तिर लाग्छ ।

हिडेर चार कोशे झाडीको मध्य भागमा पुग्छ । धमिराले बनाएको अग्लो अग्लो गोलाको बीचमा आफ्नो आसन बनाउछ । मन मनै प्रण गर्छ आजदेखि चोरी डकैती त्यागी दिन्छु । एउटा सन्यासी जस्तो जीवन बिताउछु । आज सम्म गरेको पापहरुको प्रयश्चित गर्दै आज देखि गौशालाको कर्णे डाँकु होईन श्रीकर्ण ॠषिको नामले चिनिन्छु । यति प्रण गर्दै पलेटी कसेर आँखा चिम्लेर राम नाम जप्न थाल्छ । चार कोषे झाडीको मध्य भागमा चरा चुरुङीको चिरबिर् र सिरसिर बतासको तरङ छिचोलेर एकोहोरो राम राम रामको गुन्जन टाढा टाढा सम्म स्पष्ट सुनिन थाल्छ ।

सुर्यले अस्ताउने सन्केत गर्दै थियो । पंक्षि बास बस्ने तरखरमा थिए । जङलको प्राकृतिक ध्वनी छिचोल्दै परेडको आवाज सुनेपछि श्रीकर्ण ॠषिको आँखा खुल्छ ।

" वोइ । के गरेछस ? को होस् तँ ?" परेडको अग्रपङ्क्तीको नाइके कर्कश स्वरमा चिच्याउछ ।

निधारमा फेटा बाँधेको । अग्लो कालो जुत्ता, छाती तनक्क तन्काएर उभिएका एक हुल मानिसलाई नियाल्दै श्रीकर्ण मुस्काउदै भन्छन् " म तपस्वी हुँ बालक । "

हातमा मोटो लौरो बोकेको अर्को चिच्याउछ "वइ तैले कसलाई बालक भनिस ? तेरो थुतुनो भत्काउँ ? कन्काइ मुक्ती मोर्चाको अध्यक्षलाई चिन्दैनस तँ ?

" अर्कोले थप्छ " यो हेर्दा नाक चुच्चे पक्कै पनि बाहुनको सुराक हुनुपर्छ । हामी माथि दमन गर्ने बाहुनबादी तैँ होईनस ? ठोक ठोक सालेलाई । "

एकैपटक जत्था आइलागेपछी कर्णे कमन्डुलु छोडेर भाग्छन । चार कोषे झाडीको हागा बिङा काँडा गिर्खा पर्वाह नगरी आफ्नो ज्यान जोगाउन भाग्छन । पछि पछि एक हुल दौडिन्छन हातमा खुडा कोही लौरो कोही बन्दुक त कोही झन्डा बोकेर । दौडिदा दौडिदै अग्लो भिरको डिलमा पुग्छन र उचाइको पर्वाह नगरी हाम फाल्छन ।

श्रीकर्ण हाम्फाले लगतै भिरमा पुगेको एक हतियार धारी भन्छ " बच्यो साला । फर्कौ अब , तल चाम्लिङ मुक्ती मोर्चाको ईलाका हो । " हतियारधारी समुह फर्किन्छन ।

अग्लो भिरबाट हाम्फालेर जोगिएका श्रीकर्ण ॠषिको पहेलो धोती ठाउँ ठाउँमा घिस्रिएर प्वाल पर्छ । मैलिएर खैरो खैरो रङको हुन्छ भने ओढ्ने च्यातिएर क्षत बिक्षत हुन्छ । रुद्राक्षको माला चुटिन्छ । बाँधेर राखेको जटा फुस्किएर कान्ध भरी कपाल फैलिन्छ । तपस्यामा सन्चित उर्जाले टल्किएको अनुहार मैलो र मलिन बनिसकेको छ । घस्रिएर ठाउँ ठाउँमा छाला फर्किन्छ । रगतले धोतीमा राघेपाटे बुट्टा बनाउछ । एक खुट्टा खोल्च्याङ खोल्च्याङ गर्दै नदीको आवाजलाई पछ्याउदै अगाडि बढ्छन ।

झमक्क रात परिसकेको हुन्छ । नदीको छेउमा टुक्रुक्क बसेर पानी पिउन लाग्दा अर्को द्रिश्य देखिन्छ । एक हुल जत्था हातमा राँको लिएर उनी तर्फ अघि बढ्दै गरेका हुन्छन् । श्रीकर्ण मुखमा राखेको पानी निल्नासाथ राकोको एउटा झटारो उनको सामु खस्छ ।

" त्यो धोतीलाई काट हाम्रो ईलाकामा के गर्न आयो ? काट काट । " एउटा गर्जन सुनिन्छ टाढैबाट । लगतै राँको लिएको जत्था उनी तर्फ डौडिन्छन । श्रीकर्ण ॠषि खुट्टा खोल्च्याउदै नदी किनारमा रहेको डुंगामा हतार हतार बस्छन र खियाउदै नदीपारी लाग्छन । डुङा नदी बीचमा पुगिसक्दा पनि काट काटको आवाज सुनिन्छ र राँकोको झटारो बज्रिरहन्छ । नदी निकै चौडा भएकोले जत्था पार गर्न सक्दैनन । एक त सुकेको, त्यसमाथी घाइते शरीरले खियाउदै डुङ्गालाई बल्ल बल्ल किनारा लगाउछन । रात छिप्पिसकेको हुन्छ ।

खुर्पे चन्द्र मधुर प्रकाशको सहारामा किनाराबाट अर्को जङल प्रबेश लगतै उनको आँखा एउटा तुलमा पर्छ जहाँ ठुलो अक्षरमा लेखिएको हुन्छ "मधेश प्रदेश मे स्वागत है " पढे पगतै श्रीकर्णको मनमा चिसो पस्छ । यहाँ पनि भाग्नुपर्ने स्थिती हुनसक्छ तर अन्य बिकल्प नभएकोले प्रबेश गर्न वाध्य हुन्छन् ।

अन्धकार जङलको लामो बाटो हिंडेपछि एउटा खाली सानो झुप्री फेलापर्छ । पेट भोको भए पनि थाकेको शरीरलाई आराम दिन झुप्री भित्र पल्टिन्छन । एकैछिन पछि निन्द्राले झ्याप्प समात्न लागेको बेला बाहिर गोली पड्केको आवाज आउछ ।

" सर यतै भागेको होला । " एउटा सेनाको जवान झोप्री देखाउदै भन्छ ।

" तैले देखेथिस सिकारीलाई । ? " सेनाको क्याप्टेन सोध्छ ।

" अ सर । खैरो धोती लगाएको छ । काँधमा ओढ्ने बेरेको छ । अनी रगतको टाटो पनि छ हात खुट्टामा । चितुवा मार्दा लागेको । " यति सुन्नासाथ श्रीकर्ण ॠषिको सातो पुत्लो उड्छ । सेनाको जवानले बताएको सबै पहिरन र चिन्ह उनैसँग मिल्न जान्छ । जवान गोली तेर्साएर झुप्री तिर आएको देखेपछी श्रीकर्ण झोप्रीको पछाडीको घारीमा फाम्फालेर भाग्छन ।

"उ भाग्यो ठोक । साले चितुवा मारा । लखाट ।" कर्णको पछाडि अन्धाधुन्ध गोली बर्सिन्छ । दौडिदा दौडिदै पछाडिबाट चलाएको गोलीले खोल्च्याएको खुट्टाको पिडुला छेडेर जान्छ । ज्यान बचाउने ध्याउन्नमा गोलीको पर्वाह नगरी अगाडी दौडिरहन्छन । दौडेर लामो दुरी पारगरिसकेपछि सेनाले पिछा गर्न छोडिदिन्छ । रक्ताम्मे खुट्टा लिएर एउटा रुखको छहारीमा ढल्किन्छन । तिब्र भोक,प्यास र थकाईको कारण एकै छिनमा अचेत अवस्थामा पुग्छन ।

झिस्मिसे बिहानी भैसकेको हुन्छ । एक हुल मानिस वरीपरी घेरिएर बसेका हुन्छन् । रातभरको दौडाइले उसलाई नेपाल भारत सिमामा ल्याइपुर्याएको हुन्छ । चारै तिर फुस्रो र बुङ्ङ उडेको बातावरण । घामले शरीर कालो भएर डढेका मानिसहरु । लोग्ने मान्छेले धोती र गंजी लगाएका । टाढा टाढा सम्म समतल देखिने । स साना घर खरले छाएको देखेपछि कर्णेलाई लाग्छ यो मधेस हो । जहाँ उ पहिलो पटक आएको छ । यहाँ लुट्न आउन रहर लागेको थियो तर भारतिय डाँकाहरुको एकछत्र राज छ रे भन्ने थाहा पाएपछि पछि हटेका थिए । ।

एउटी आईमाईले एक बाल्टिन पानी टाउकोदेखि खनाइदिन्छिन । कर्ण झस्किएर बिउझिन्छ ।

“राती राती डकैती गर्ने यही हो ।“ एउटा युवक चिच्याउछ । “पारीबाट आएको हो । राती घुरहुको घर फोरेको यसैले हो । पुलिस आउँदै छ रे ।“

कर्ण ॠषि केही बोल्न खोज्नै लाग्दा “रगत आ'छ नी । त्यो हिजो पुलिसले हानेको हो । अर्को बोल्छ " कस्तो बाठो हेर्न, चिन्दैन भनेर जोगीको भेषमा आएको । जग्गु साहुको छोरो अपरहण गर्ने नी यही जस्तो लाग्छ । "

चार-पाँच जना युवाहरु दौडेर आउछन । “साला बच्चा अपहरण गर्ने यही होईन । यसलाई जिउदै जलाउनुपर्छ ।“ कर्णलाई घिसार्दै दोबाटोमा ल्याउछन र लडाएर एक अँगालो पराल फुकाउछन ।

कर्ण चिच्याउदै म अपहरणकारी होईन, श्रीकर्ण हो भन्छ । तर कसैले सुन्दैनन । पराल सल्काउनै लाग्दा पछाडिबाट एक दर्जन प्रहरी आइपुग्छन । आगो लगाउनबाट जोगाउछन । “ल हामी आयौ अब कानुनी कारवाही हुन्छ । अब आफ्नो आफ्नो घर जानुस् । पुलिसलाई आफ्नो काम गर्न दिनुस् ।“

भिडबाट एक युवक कराउछ " यसलाई यही कार्वाही गर्नुपर्छ । हामीलाई प्रहरीको विश्वाश छैन । मधेशी जनताले नै कार्वाही गर्नुपर्छ । "

इन्स्पेक्टर सम्झाउन अगाडी बढ्नै लाग्दा एउटाले ढुङा बजारिहाल्छ । जवाफी कार्वाहीमा प्रहरीले लाठीचार्ज गर्छ । दोहोरो ढुङ्गा हानाहानमा श्रीकर्णको निधारमा चोट लाग्छ । प्रहरीलाई बचाउन हम्मे हम्मे पर्छ । अन्त्यमा दर्जनौ अश्रु ग्यास प्रहार गरेर स्थिती नियन्त्रणमा आउछ ।

कर्णलाई बचाएर नेपाल भारत सिमानामा रहेको हल्हलिया प्रहरी चौकीमा राखिन्छ । दुई दिनको भोको घाइते कर्ण चौकीमा बोल्न नसक्ने अवस्थामा हुन्छन । चौकीमा राखिएको ३ घन्टापछि इन्स्पेक्टरको फोन बज्छ । लामो समयको हिन्दी सम्वादपछि प्रहरी जवानलाई आफ्नो कोठामा बोलाउछन ।

“ल सुन । यो डाँकु मात्र होईन भारतिय नक्कली नोटको कारोबार गर्दोरहेछ । भारतियले सार्वजनिक गरेको आइ एस आइको एजेन्टको हुलिया यसैसँग मिल्दो रहेछ । त्यसैले पारी बुझाउनुपर्छ । त्यसलाई केही खाना दिएर हिंड्नसक्ने बना । पारीबाट मान्छे लिन आउँदै छन् । चाँडो बुझाउनुपर्छ नत्र माथिबाट प्रेसर आउछ । ल गैहाल त । चाँडो गर केटा । है ।“

(बुट बजार्दै) हस सर ।

कर्णलाई उठाएर दुईवटा सुख्खा रोटी र दही खान दिईन्छ । केही समयपछि भारतिय प्रहरीको एउटा जिप आएर कर्णलाई लिएर जान्छ ।

-समाप्त

गिरिजाप्रसाद कोइराला - समाप्त ।

2010-03-20T13:18:00.000-07:00

बी.पी. कोइराला - क्रमश । मातृका प्रसाद कोइराला - क्रमश । गिरिजाप्रसाद कोइराला - समाप्त ।

संसारमा बिरलै पाइने एकै कोखका तीन दाजु भाई प्रधानमन्त्रीको लामो सिरियल आजबाट सकिएको छ । सन्योग नै मान्नुपर्छ गिरिजाप्रसाद कोइरालाको स्वास्थ्य स्थिती बिग्रिएको समाचार पढ्ने बितिक्कै उनी सम्बन्धी सानो प्रसँग लेखेको थिए फेसबुकको स्ट्याटसमा । जुन यस प्रकार थियो

"राजेश हमाल र गिरिजाप्रसाद कोइराला उस्तै उस्तै हुन । राजेश हमालका थोरै सिनेमा हिट भए, अधिकांश फ्लप तैपनी नेपाली सिनेमामा एकछत्र राज गरिरहेका छन् त्यस्तै कोइरालाका थोरै कार्य प्रशंसनिय रहे भने धेरै जसो बिबादित । तैपनी नेपाली राजनीतिको केन्द्रबिन्दु बनिरहेका छन् । जनआन्दोलन-२मा उनले उठाएको नाराले उनी एक ध्रिढ संकल्पी र कुशल राजनीतिज्ञ भन्न सकिन्छ । नोबेल पुरस्कार पाउने उनको सम्भावनालाई मेरो शुभकामना छ ।"

नेपालमा प्राय:यही ईतिहास दोहोरिन्छ । जिबित रहुन्जेल अनेकन कुरा काटिन्छ । नानाभाँती आरोप लगाइन्छ । तर मरेपछि वहाँ यस्तो हुनुहुन्थ्यो वहाँ त्यस्तो हुनुहुन्थ्यो भनिन्छ । यही प्रब्रितीको बिरोध स्वरुप गिरिजाप्रसाद कोइराला जिबित हुँदै त्यो स्ट्याटस लेखेको थिए । तर कस्तो सन्योग । शुक्रबार बेलुका ७:१४ मा त्यो स्ट्याटस लेखे । भोलिपल्ट अर्थात शनिबार बिहान ५ बजे काममा गएर दिउसो १२ बजे फर्केर फेसबुक खोल्दा छागाबाट खसे जस्तो भयो । मेरो त्यहि स्ट्याटसमा गिरिजाप्रसाद कोइरालाको देहवसन भैसकेको कमेन्ट थियो । उनको राजनितिक जीवन बिवाद रहित त थिएनन, हुन त कसको पो हुन्छ र ? राजाको शासन बिरुद्ध आन्दोलनमा उठाएको प्रतिनिधि पुनर्स्थपनाको उनको मागले माओवादीलाई शान्ति प्रक्रियामा ल्याउन, रोकिएको राजनितिक गतिरोधलाई निकास दिन र संबिधान सभाको चुनाव गर्न वातावरण निर्माण गरेको थियो । तीन बर्ष एकोहोरो त्यहि माग लिएर सडकमा ओर्लिएर अन्तत सफलता प्राप्त गरेरै छाड्नु चानचुन कुरा होईन । यसैबाट भन्न सकिन्छ उनी ध्रिढ सन्कल्पी नेता थिए । उनी आज 'बिगत' भैसकेका छन् । दिवङत आत्माको चिर शान्तिको कामना गर्दछु ।

उनको देहवसन भएको दिन शनिबार दिन फेसबुकमा लेखिएका केही स्ट्याटसहरु यसप्रकार छन ।

Former Prime Minister Girija Prasad Koirala, He was the political hero of Asian Continent and great leader, He was first man of our country.May his soul Rest in Peace ....

Watching da grand final of "AMUL MUZIK KA MAHA MUKABLA"

Politicians...there are lot...but leader...i see none right now...the main thing to see is who will lead the nation now...i guess the time has come for new generation leaders, buckle up...whatever wrong he might have done but he was one of the great leaders that we've lost...rest in peace Girija...meet you on the other side...

Aaja ko dina life ma moile kahile vuldina :)

wooooooooooooooo what was tht which made me so happy ...........thnx to all of my frens n seniors who companied me in training it was sucha nice time

ya rabba..dede koi jaan bhi aagar..dil bar pe hona dil par hona koi aasar:(

Heart felt CONDOLENCES to late GIRIJA PD. KOIRALA.........

I heard there is a protest tomorrow, on the sudden and UNTIMELY demise of GP koirala.....protestors are demanding that GP's death should be reconsidered!!!

आयो टप्प टिप्यो लग्यो मिति पुग्यो, टारेर टरदैन त्यों ... R.I.P , You did a great job !!!

Love him or hate him GPK always marched with Nepali people in their quest to democracy, Adieu to the ex-leader.

श्रद्वाञ्जलि शिखरपुरुषप्रति....

GP Koirala mareko upalachhya nepali news site haru nai hang bhayechha.... new herum bhanyo kuldai khuldena .. lol

शिखर पुरुष एवं राष्ट्र नायक स्व.गिरिजा प्रसाद कोइरालाप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली

GP koirala-- RIP !!... now who's gonna take control?

socked by bad news... Koirala dies...! heartily condolence to everybody...

नचाहेको ईतिहासको बिर्तिमानी साक्षी बनियो..युगपुरुष गिरिजाप्रसाद कोईरालाप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली

''RASTREAYA SAHAMATI" is a Last word of GP koirala.

गिरिजा प्रसाद कोइरालालाई हार्दिक श्रदान्जली ! यो मृत्यु नेपाललाई थप समस्याको भुमरीमा पुर्याउने घट्ना नभई, भै रहेका जटिलता हरुलाई कम गर्ने नयाँ बिहानीको रुपमा देख्न पाईयोस

Nepal ka driver ramra hunchhan re: D

बधाई छ गिरिजाप्रसाद कोइरालालाई, यो संसार छोडेकोमा!

i dont mind whatever other said about Girijaprasad koirala... but country will miss him in da future days... i dont say he is good, but he is a good democratic
leader.... just pray, his departed soul rest in peace in heaven.........

once he said!!!!! nepal ko ........ma bhoot bhaenra ni tarsauan auchu!!! may his soul rest in peace in heaven!!

हिजै बेलुका मात्र मनमा कस्तो कस्तो लागिरहेको थियो । त्यहि भएर गिरिजाप्रसाद कोइराला र राजेश हमाल तुलना गरेर स्ट्याटस राखेको थिए । बिहानै काम बाट फर्किदा उनको देहवसान भैसकेछ । हिजो भर्खर जिबित रहदाको कुरा फेरी दोहोर्याउन चाहन्छु, उनी एक ध्रिढ सन्कल्पी नेता थिए । उनको आत्माको चीर शान्तिको कामना गर्दछु । तीन दाजुभाई प्रधानमन्त्रीको सिरियल आजबाट सकिएको छ ।

Girija ...chilimmmmmmmmmmm....dherai khusi chhu ma ....aaja mero apartment ma lamb party .....yei message bata invitation...jo jo aauna maan chha aaye hunchha .....

I express my heartful condolence to Mr.girija prasad koirala the great leader of nepal.....may his soul rest in peace in heavn !!!!!!!

शिखर पुरुष गिरीजा प्रसाद कोईरालाको आत्माको चिर शान्तिको कामना......

!!!!!!!!!! a history end with the death of nepal former pm girija parsad koirala!!!!!!may his soul rest in peace in heaven!!!! aba nepal ki top ma pughca ki khattaqm huncha

-साक्ष्यात सुशिल

स्मरण रहोस् : रचनात्मक सोच, ६ बर्ष, अरबपती, मार्क जुकरबर्ग

2010-02-28T12:56:00.000-08:00

ईन्टरनेटको संसारमा सशक्त रुपमा उदाएको एक सामाजिक सन्जाल; जसको नाम नसुन्ने कमै भेटिन्छन । त्यो हो फेसबुक । विद्यार्थी त भन्नै पर्दैन, पेसागत ब्यक्तित्व, साहित्यकार,कलाकार, पत्रकार आदि सबैको फुर्सदको साहारा बनेको छ फेसबुक । कम्प्युटर खोल्ना साथ एक पटक फेसबुक नखोली चित्तै नबुझ्नेको संख्या दिन दिनै बढ्दै छ । फेसबुक च्याट र फोटोमाथी प्रतिक्रिया दिन मात्र होईन, बौद्धिक तथा सामाजिक कार्यको नीम्ति समेत सहयोगी बनेको छ ।

एक समय हुने गर्दथ्यो जब एउटा कबिता लेखेर साप्ताहिकमा पठाएँको डेढ महिना सम्म कहिले छापिएला भनेर कुरेर बस्नुपर्थ्यो किनभने त्यो बेला पत्रपत्रिका बाहेक साहित्यको नीम्ति भर पर्दो प्रकाशनको माध्यम अरु थिएन । अब त्यो समस्या फेसबुकले हल गरिदिएको छ । जे सुकै साहित्य सिर्जना गर्नुहोस् । लेखिएको २ मिनेट भित्र अमेरिका बस्ने साथीले "लाइक" पठाउन सक्छ, प्रतिक्रिया दिनसक्छ । यदि राम्रो छ भने । कुनै रमणिय स्थलमा गरिएको भ्रमण होस् या बनभोज, फोटो खिच्दा खिच्दै मनमा कुरा खेल्छ "बत्ती नगए आजै फेसबुकमा हाल्छु" फेसबुकबाटै नेपालको झन्डा परिवर्तन गर्न पाइदैन भन्ने आवाज उठ्छ । फेसबुकबाटै ख्याती श्रेष्ठको हत्यारालाई फाँसीको माग गरिन्छ । त फेसबुकबाटै नेपाल बन्दलाई सधैंको नीम्ति बन्द गर्न आह्वान गरिन्छ । फेसबुककै प्रयोगबाट सोसिअल मेडिया मार्केटिङ भनेर सस्तोमा बिज्ञापन दिएर विश्व आर्थिक मन्दीमा परेका ब्यापारीलाई बचाउने प्रेरणा दिईन्छ ।

हावर्ड बिश्वविद्यालयका पूर्व विद्यार्थी मार्क जुकरबर्ग आफ्नो विश्वविद्यालयको सबै बिद्यार्थीको फोटो र परिचय सहितको किताब नभएको भन्दै कलेज प्रशासनलाई 'देखाउन' सन २००४ मा आफैले फेसबुक डट कम निर्माण गरे । जसको दुई हप्ता भित्र हावर्ड विश्वविद्यालयका दुई तिहाई बिद्यार्थीले आफ्नो फोटो र परिचय उपलब्ध गराए । त्यसपछी यसको क्षमता बढाए लगतै १५०,००० जनाले फोटो र परिचय राखे । त्यसपछि त के चाहियो, मार्क जुकरबर्ग पढाइ-लेखाइ गोली मारेर हिंडे फेसबुकलाई ब्यवसायिक बनाउन । क्यालिफोर्नियाबाट फेसबुकको पेटेन्ट लिएपछी यसको लोकप्रियता यसरी बढ्यो की ६ बर्षको अन्तरालमा १० करोड बढी मानिस यसका प्रयोगकर्ता बने । खेलाची गर्दा गर्दै उनी बने अरबपती ।

तिब्र गतीमा सफलता पाएको फेसबुकलाई अनेकौ आरोप मात्र लागेको छैन, कतिपय देशमा प्रतिबन्ध समेत लगाइएको छ । ईरान,सिरिया,भियतनाम र चीनमा यसलाई खोल्न प्रतिबन्ध लगाइएको छ । त्यस्तै कतिपय कार्यालयमा फेसबूकलाई खोल्न नमिल्ने बनाइएको छ । भर्खरै मात्र अमेरिकी सुरक्षा केन्द्र पेन्टागनले भर्खरै मात्र कार्यलय भित्र फेसबुक खोल्न दिने निर्णय गरेको छ । नत्र गोप्य सूचना चोरी हुने डरले यसमाथी प्रतिबन्ध लगाएको थियो ।

तपाईंहरु देख्नसक्नु हुन्छ फेसबुकमा नयाँ नयाँ साथी बनाइन्छ र सुन्नु भएको पनि होला फेसबुकबाटै भेटेर प्रेम र बिवाह सम्म अघि बढेको । तर फेसबुक सम्बन्ध बनाउने मात्र होईन बिगार्न पनि उत्तिकै प्रयोग भएको छ । पश्चिमी देशहरुमा फेसबुकबाटै पार्पाचुके हुने क्रम पनि ह्वात्त बढेको छ । बेलायती पत्रीका टेलिग्राफले जनाए अनुसार दर्ता भएका प्रत्येक ५ पारपाचुके मध्ये १ को कारण फेसबुक हुने गरेको छ । बिहान म्यारिड रहेको फेसबुक स्ट्याट साझ डाइभोर्स्ड बन्न थालेको छ । यसरी पारपाचुके हुने जोडीहरु आफ्ना श्रीमान / श्रीमती तेस्रो ब्यक्तिसँग अश्लिल च्याट गर्ने र वालमा अनावश्यक कुरा लेखेको कारण पारपाचुके गरेको बताउछन ।

फेसबुकलाई लाग्ने गरेको अर्को आरोप हो बिद्यार्थीको पढाई सत्यानाश गर्यो । ब्यतिगत रुपमै अनुभव गरेको कुरा हो, जब कम्प्युटरबाट पढ्नुपर्ने बिषयको कक्षामा हुन्छु । झुलुक्क फेसबुक खोल्दा पुरै कक्षाका बिद्यार्थी त्यहि अनलाइन देखिन्छन । युनिभर्सिटी अफ नर्थ क्यारोलिनाको एक सर्भेक्षण अनुसार कक्षामा फेसबुक चलाउने बिद्यार्थीको पढाईको ग्रेड औषत ग्रेड भन्दा निकै कम रहेको पाइयो । तर बिरोधाभास नै मान्नुपर्छ शैक्षिक प्रतिष्ठान कै कतिपय पाठ्यक्रमको नीम्ति फेसबुकमा बिषयगत समुह बनाएर छलफल गराइन्छ ।

खैर, हरेक कुराको सकारात्मक र नकारात्मक पक्ष हुनु स्वाभाबिक हो । फेसबुककै कारण कोही ज्ञान आदान प्रदान गर्छन त कोही पढाईको ग्रेड घटाउछन । कोही प्रेमिका पाउछन त कोही श्रीमती गुमाउछन । सदुपयोग गर्न सकेको खण्डमा फेसबुकले दैनिक जीवनका बिभिन्न कार्यमा सहयोगी भूमिका खेल्न सक्छ । हामी जस्तो युवाहरुले फेसबुकको ईतिहासको बारेमा जानकार रहनुपर्छ ।
समरण रहोस - रचनात्मक सोच, खेलाची गर्दा गर्दै ,६ बर्ष, अरबपती, मार्क जुकरबर्ग ।

(स्रोत: म्याथेउ क्रिमर तथा अबे क्लासेनको केस स्टडी तथा विकिपेडिया, टाइम्स म्यागाजेन )
तस्बिर : http://chattahbox.com/images/2009/02/logo_facebook.jpg

"फेसबुक साहित्य"

2010-02-28T06:13:00.000-08:00

डु यू ह्याभ फेसबुक प्रोफाइल ?

नो ह्वाट्स ड्याट ?

फेसबुक सम्बन्धी पहिलो वाक्य फिन्ल्याण्ड स्थित पूर्वबिश्वबिद्यालय ह्याम्कका एक मित्र युसो फिन्नेसँग भएको थियो । उनको प्रश्न लगतै मैले पनि फेसबुक प्रोफाइल बनाए, त्यहि दिन २२ मार्च २००८ । त्यसपछीका दिनहरुमा यसको प्रयोग बढ्दै गयो । धेरै अगाडी छुटेका साथीहरु भेटिए, नयाँ नयाँ साथीहरु बने । कोहीसँग फेसबुककै कारण झगडा पर्‍यो त कोहीसँग यसैको कारण निकटता बढ्दै गयो । स्वदेशी बिदेशी गरेर जम्मा ३६९ जना साथीहरु बनेछन । सामाजिक सन्जालको दुनियाँमा फेसबुक प्रभुत्व जमाइसकेको छ । नेता,जनता,पत्रकार,सेना प्रहरी,शिक्षक आदि सबै फेसबुकमार्फत एक अर्काको संपर्कमा रहने प्रब्रिती बढेको छ । कक्षामा शिक्षक फेसबुक कै समुहमा आबद्ध बन्न सिकाउछन र त्यहि मार्फत ज्ञान बाढ्न सल्लाह दिन थालेका छन् । अब त अमेरिकी सुरक्षा परिषद पेन्टागनले समेत सैनिकलाई फेसबुकको प्रयोग गर्न दिने निर्णय गरेको छ ।(बिबिसी)

खैर जे भए पनि, मेरो तर्फबाट फेसबुक कै प्रयोग गरेर प्रत्येक महिना एक एक युरो सन्कलन गरेर सामाजिक सेवामा लगाउन समुहको निर्माण गरिसकेको छु । आजको मिती सम्म ४३ जना सदस्य छन् तर पैसा उठाउने कार्य सुरु भैसकेको छैन । फेसबुक चलाउन थालेदेखी मेरो पनि लेख्ने बानी बसेको छ । दुई बर्षको अन्तरालमा मैले धेरै फेसबुक स्ट्याटस लेखेछु । मैले स्ट्याटसमा हाँसो र बेदना दुबैलाई न्याय गरेको रहेछु । आज फर्केर हेर्दा ती स्ट्याटसहरु पनि एक किसिमको साहित्य कै कुनै बिधा जस्तो लागेको छ । तिनै स्ट्याटसको संकलनलाई "फेसबुक साहित्य" नाम दिएको छु ।

मेरो निर्झर शरीरका दुई आयाम; मुटुमा रित्तो शिशिर, आँखामा बर्षायाम ।

मादकता सकिएको रक्सी झै अस्तित्वबिहिन, छाँयाले समेत छोडेपछीको एक्लोपन । एकोहोरो शिशिर झै रित्तो यो जीवन, स्वेच्छाले बाँचौ त बेदनामा जलिने, मरौं त लाक्षी कहलिने ।

ॐ फेसबुकाय नम:

फेसबुक बजेट भाषण : बढ्यो - फोटो कमेन्ट, फ्रेन्ड लिस्ट, बकम्फुस्से फेसबुक स्ट्याटस, नानाथरी एप्लिकेसन, छेउ न टुप्पोको फ्यान ग्रुप, तातो न भुत्लोको सजेसन । घट्यो : आँखाको देख्ने क्षमता, कलेजको एभरेज ग्रेड, काम गर्ने घन्टा, ब्यान्कको पैसा, लेख-रचना ।

भोली देखि ५ दिन "बेलायततिर बरालिदै" .............Excited :D

आवश्यकता : खाना बनाउनमा सौखिन तर खान त्यती रुची नहुने । बिहान उठ्नासाथ कुचो लगाउने, कफी बनाउने र पुजा गर्न मन लाग्ने । जुठा भाडा देख्न मन नपराउने, माझी हाल्ने । शनिबार पुरै घर सफा गर्न भनेपछि हुरुक्क हुने । सकेसम्म प्रेमिका नभएको, भए पनि नेपाल मै छोडेर आएको । पैसा दिनलाई जागरुक हुने, फिर्ता लिन उदासिन । सकेसम्म भाडा आफ...ै तिर्ने, नत्र ७५ % योगदान गर्न मन पराउने योग्य रुम पार्ट्नरले तुरुन्त फेसबुकमा अप्लाई हान्नुहोला।

रुम पार्ट्नरले किनेको जुस सुटुक्क एक गिलास खाएर जुसको बट्टामा पानी थपिदिनुको मज्जा अर्कै हुदो रहेछ । :D

♥ Happy Valentines' day.....प्रणय दिवसको शुभकामना ♥

हाम्रो कान्छो भुरोले सबैलाई प्रणय दिवसको शुभकामना दिनु भनेको छ । बिचरा खुब आमाको न्यास्रो मानेछ । हुन पनि तीन बर्ष भएछ कान्छो एक्लै बाँच्न सिकेको ।

शिवरात्रीको शुभकामना ।

फेसबुक भबिष्यबाणी : तपाईंले लामो समय सम्म फेसबुक चलाउन पाउनुहुनेछ । यो बर्ष निकै धेरै फोटो कमेन्टहरु आउने सम्भावना छ । फेसबुकको बर्थ डे लिस्टमा ध्यान नदिएमा धनको बचत हुनेछ । स्टाटसमा प्रेमको कुरा लेख्नुभएमा मान सम्मान मिल्नसक्छ । रीलेशनशिप स्टाटस सिङल देखेर राम्री युवतीलाई जथाभाबी फोटो कमेण्ट नदिनुहोला, गोप्य रुपमा भुस...तिघ्रे प्रेमी हुनसक्छ । अन्यथा ब्यर्थ शत्रु बढ्ने र बंगारा झर्ने सम्भावना हुन्छ । बर्षको मसान्त तिर पासवर्ड ह्याक भएर अनिष्ट हुने सम्भावना छ । हरेक शनिबार बिहान ल्याप्टपमा पानी चढाउनु भएमा फेसबुकका भाइरस नाश हुनेछन ।

पहिले : हामी सबैको प्यारो 'नेपाल आमा' । अहिले : हामी सबैको प्यारो 'नेपाल मम्मी' । :D

बिरक्त लाग्दो यो जिन्दगी देखेर कहिले त सोच्छु की सब छोडछाड गरेर जङलमा गै एक्लै बसौ । फेरी सोच्छु - यस्तो जाडो छ, बरु समर लागेपछी जान्छु । :D

आज हाम्रो कान्छो भुरोले फेरी सोध्दै थियो " बा बा लोब गर्दा तिमी बिना एकपल बाँच्दिन भन्छन् अनी छुटेसी कसरी नब्बे बर्ष बाँच्छन ?"

आज आमाको याद आएको छ । जब तरकारी डढाउथे; आमा भन्थिन " यत्रो बुढो भैसक्यो अझै तरकारी पकाउने ढंग छैन । " जब केटीको कुरा गर्थे; आमा भन्थिन " यति सानो छ अहिले देखि केटीको कुरा गर्छ ।" अहिले न तरकारी डढ्छ न त केटीको कुरा गर्छु । तैपनी आमाको गन गन सुन्ने मन छ ।

बिपनामा स्वीकार या नस्वीकार सपनामा त तिमी मेरी हौ । तिमीलाई थाहै छ प्रिये आधा उमेर त निन्द्रैमा बित्छ ।

तिमीलाई देखेपछी मनमा एउटा राम्रो कबिता आयो, तिम्रो साथीलाई देखेपछी अर्को कबिता आयो । :D

Join group " One euro per month" and start saving one euro per month to donate poor people of Nepal.

फिन्ल्याण्डबासी सबै नेपालीहरुलाई आग्रह छ । मासिक एक युरो बचत गरेर आफ्नो राष्ट्र सेवामा लगाऔ । एक अर्कालाई आरोप प्रत्यारोप मात्र नगरी राष्ट्र निर्माणमा आफ्नो तर्फबाट सक्दो प्रयास गरौ । नेपालको निर्माणमा नेपाली अग्रसर बनौ ।

हिजो हाम्रो कान्छो भुरो एका बिहानै भन्दै थियो " बा बा अर्को जूनीयाँ म त केटी बन्छु है । फेसबुकाँ अर्काको गीत नै लेखी नी कत्ति कमेन्ट बाइ । झन फोटो त राख्न हुन्न , कमेन्ट त बग्रेल्ती । क्लिक गरेर नसक्दा हुन । " :D

हिजो राती कति नराम्रो सपना देखेर आधा रात मै बिउझिए । मेरो फेसबुकको पासवर्ड ह्याक भएछ, अनी कमेन्टहरु सबै डिलिट गरिदिएछ । कति भयानक सपना । राम राम राम । :D

En enää halua elää yksin.

सुन्दरता हेराइमा हुन्छ भने मिस नेपाल किन एउटी मात्र ?

एउटा लामो कालखण्ड बितेछ यी हातहरु सुन्दर कलामा समर्पित नभईकन ।

प्रसँग मैत्री एफ एमको एक कार्यक्रम फोन इन टाइमको; सन्चलिका मेरिना । उनले प्रश्न सोधिन " वर्ल्डको फास्टेस्ट एनिमल कुन हो ?" यसको एन्सर थाहा हुने कलर्सले कल गर्नुहोला । हाम्रो प्रोग्राम मोबाइल्स उजर स्टुडेन्टको लागि मात्र हो । आजभोलि मोबाइल्स धेरै युज गर्दा हाम्रो कल्चर र हाम्रो ट्रेडिसनमा नराम्रो इम्पाक्ट परेको छ । साथै स्टुडेन्टको स्ट्डीमा पनि इफेक्ट गरेको छ । मिस कल्सले पनि डिस्टर्ब्स गर्छ, गेम धेरै खेल्दा स्टडीमा क्न्सेन्ट्रेट गर्न सकिन्न । मोबाइल्स र स्टुडेन्ट लाइफ बारे कुरा गर्न कल गर्नुहोस् । अबलाई यो मिठो सङ सविन राईबाट.......... " सत्यानाश नेपाली भाषाको ।

वीक डेज दिक्क लाग्दो, वीकेण्ड वाक्क लाग्दो ।

आज हेल्सिन्की बसाइको पूरा एक बर्ष बित्दैछ । बितेको बर्षमा निम्न अनुभव भएछन - एउटा कलेज; दुइटा काम; तीन वटा कार्यक्रममा सहभागिता; सात पटक म: म: पार्टी; दर्जनौ लेख-रचना केही प्रशंसक दर्जनौ आलोचक; सयौ नयाँ नेपाली अनुहार; हजारौं युरो कमाई; लाखौ झझल्को जन्मभूमीको; करोडौ याद आमा-बाबाको; अनगिन्ती पिडा एक्लोपनको ।

मानव अधिकारबादी काका बोक्सी प्रथाको बिरोधमा खरिएर बोल्छन; आफ्नो छोरो बिरामी हुँदा एक पटक धामी अवश्य देखाउछन । सिक्षित विद्यार्थी राष्ट्रबादी नारा लगाउदै कलेजबाट निस्कन्छन; खलासीसँग ५ रुपैयाको भाडा बिबादमा २२ लाखको माइक्रो जलाउछन । शिक्षक तलब थाप्छन सरकारी बिद्यालयमा; सन्तान पढाउछन "इङ्लिश मेडियम" मा । युगल जोडी प्रेम ग...र्छन् मनकामना भाकेर, बिहे गर्छन् ३ लाखको जग्गा धितो राखेर । अनी देश बिकास भएन भनेर कसलाई दोष दिनु ?

छाउपडी प्रथाको बिरुद्धमा केही आवाज र बहस उठिहाल्छ की भनेर फेसबुकको स्ट्याटसमा 'मासिक धर्म'सम्बन्धी लेखेको थिए । अफसोच: बहस त परको कुरा २४ घन्टा सम्म राख्दा एउटा "लाइक" आएको थियो, पछि त्यो पनि आँफैले "अनलाइक" गरिछिन । लभ र रोमान्सको अनी फिल्मको बारेमा स्ट्याटस लेख्दा हेरिनसक्नु कमेन्ट र लाइक आउथ्यो । जय होस मेरा फेसबुकका साथीहरु ।

अर्की एक आमाको मृत्यु : अछाम जिल्लाबासी झुप्रिदेबी हुड्केको मृत्यु भएको छ । महिनावारी हुँदा गोठमा बस्नुपर्ने कुप्रथा "छाउडी प्रथा" ले उनको ज्यान मात्र लिएको छैन हामी जस्तो तथाकथित एक्काइसौ शताब्दीका "आधुनिक नेपाली" को शिर झुकाएको छ । लज्जास्पद चलन "महिनावारी हुँदा गोठमा बस्नु पर्ने, अरुलाई छुन नहुने, खाना बनाउन नहुने, पुजा गर्न नहुने ।"

अन्तराष्ट्रिय स्तरको समौसा चाट खाइयो , आँफैले बनाएर । :)

संसार एउटा ठुलो पाठ्शाला हो, जीवन लामो सेमिस्टर । कठिन असाइन्मेन्ट गर्न साथ दिन्छन जसले, भनिन्छ उसैलाई लाइफ पार्ट्नर । चिन्तित नहोउ तिमी कोही अकाल मै मरेर, ऊ त गएको हो चाडै कोर्स कम्लिट गरेर । :)

...छाडेर काम सारा एक काम रोजिरहेछु;यो देशमा म एउटा मानिस खोजिरहेछु ।

के तपाईंको आफ्नो बाँदर जस्तो अनुहारलाई "ह्याड्सम , ब्युटिफुल, सेक्सी, स्मार्ट " आदि भनेर कमेन्ट गराउन चाहनुहुन्छ ? हुन्छ भने हामीलाई सम्पर्क गर्नुहोस् - हाम्रा पेशेवर कमेन्टरहरु तयारी अवस्थाका कमेन्ट लिएर तपाईंको सेवामा उपस्थित हुनेछन । :D

स्वास्थ्यमा क्रान्तिकारी सुधार - शुभ चिन्तकप्रती हार्दिक आभार :)

बिरामी छु :(

रेडियोले ग्लोबल वार्मिङ बढ्या छ भन्छ । आगनमा निस्की सक्नु जाडो छैन; - २२ अरे टेम्पेचर । हाम्रो कान्छो भुरो भन्छ "बा यो ग्लोबल वार्मिङ की ग्लोबल कोल्डिङ" ? खोइ कसको कुरा पत्ताम कसको नपत्ताम ।

इर्ष्याको आगोद्वारा सन्चालित साउना सहित मेरो मुटुको चारै वटा कोठा प्राइभेट अपर्ट्मेन्टको रुपमा भाडामा दिदैछु । उनैलाई...

घडीको पसल थाप्दैमा प्रशस्त समय हुदैन । मुटुरोग बिशेषज्ञ बन्दैमा मन बलियो हुदैन ।

अब त ति लिखा जुम्रासँग पनि इर्ष्या लाग्न थाल्यो; रात दिन तिम्रो केश सुमसुम्याउछन ।

यत्र नार्यश्यु पुज्यन्ते , रमन्ते तत्र देवता - शास्त्र । यत्र नार्यश्यु घुमन्ते फसन्ते तत्र देवता - बिक्की थापा । :D

" चर्पी जानुअघि र खाना खाइसकेपछी राम्रोसँग साबुन पानीले हात धोऔ " जनकल्याणको लागि स्वामी साक्ष्यात सुशिलको दिब्यबाणी । :D

नयाँ बर्षको पहिलो दिन आज यस्तरी हासियो , आशा छ 2010 भरी हासिनेछ । :D

नयाँ बर्ष २०१० ले तिमी र तिम्रो परिवारमा सुख शान्ति र भात्रित्वको बर्षा ल्याओस । शुभकामना ।

Today one Finn asked me " why Nepalese are always smiling?" I replied " because they know CCTVs are hidden everywhere."

स्तब्ध ।

महाभारत कालमा विश्वको सर्बोच्च शिखर (हालको सगरमाथा) पत्ता लागिसकेको थियो जसलाई "नौबन्धन" भनिन्थ्यो । साम्राज्यबादी जर्ज एभरेष्टको नामबाट माउन्ट एभरेष्ट भनेर चिनिनु दुर्भाग्य हो । यसलाई आफ्नै मौलिक नामले चिनाउनु पर्दछ । जस जसलाई यो कुरा मन पर्छ । आफ्नो स्टाटसमा एकदिन राख्नु होला । (गुरु निर्मलमणी अधिकारीको लेखको आधारमा)

खदिलो सत्य यही हो, जीवन खोक्रो छ । चाहना मिथ्या छ । प्राप्ती मिथ्या छ ।

ए भन मेरा भाई हो - यौलु रे..... ए राम्ररी भन - यौलु रे........ए स्वर मिलाइकन - यौलु रे .......Merry christmas to all.

प्रिये तिमीले मेरो "दिनको चैन" लुट्यौ । म तिम्रो "सुनको चेन" लुट्छु । :D

कहीले काही त एसो फिन्ल्याण्डमा पनि "नेपाल बन्द" हुनु नी । काम गर्दा गर्दा वाक्क भैसके ।

माओवादी भन्छ "नागरिक सर्बोच्चता" खोसिएको छ । माओबादी इतरका दलहरु भन्छन माओवादी "सत्ता कब्जा" गर्न खोज्दै छ । साधारण जनतालाई यी दुबै कुराको बाल छैन ।

आधुनिक बिज्ञान भन्छ- हरेक घटनाको कारण अवश्य हुन्छ । शास्त्र भन्छ- हरेक घटना आफैमा एक कारण हुन्छ । - स्वामी साक्ष्यात सुशिल :D

बल्ल बल्ल सकियो ठाँडो । अबको कार्ययोजना - 'शिरिषको फुल' फेरी पढ्ने,एउटा कथालाई अन्तिम रुप दिने, नयाँ कम्प्युटर गेम आएका छन्, खेल्ने । सुत्ने ।

उ भन्दै थियो- म तिम्रो लागि आकाशमा अर्को एउटा तारा थपिदिन सक्छु । भनिन्छ मान्छे मरेपछी आकाशमा तारा बनेर बस्छ रे । मरेपछी पनि तिम्रो जीवनमा उज्यालो ल्याउन चाहन्छु ।

सर, पुरुषार्थ चटुष्ट्यमा "सब वे" को ब्यवस्था छैन ? म त पहिलो चरण मै फेड अप भै सके ।

आज सबै चिज गर्ने मन छ, सिर्फ स्वाश फेर्न मन छैन ।

दुई वटा लामो कथा दिमागमा आएका छन् । एउटा माइन्ड नेट्वर्किङ सम्बन्धी , अर्को साइको किड्स लभर । तर लेख्ने समय छैन । दिमागमा कुरा खेलेको खेल्यै गर्छ । कोही साहित्यमा इच्छुक छन् भने सम्पर्क गरौ ।

Am i really an aesthetic guy?

It hurts deep inside but the disease is not yet identified, i found one doctor who is not yet certified. I have to wait suffering alot thats for sure, can anyone suggest me what is my cure?

Sushil is back - I left facebook and msn for 4 days just for you and your beauty.

भूमिगत !

आज फेरी बिरक्तताको आँधी बेहरी चलेको छ । यो बिरक्तता अर्नेष्ट हेमिङ्वेको "थ्री डे ब्लो" होइन । चल्छ , चलिरहन्छ ।

आफ्नो पाखण्ड र ढोङ्गीपन लुकाउन धर्मको खोल ओडाइदो रहेछ । करिमा बेगम सिडियोलाई थप्पड हान्छिन अनी भन्छिन " मुस्लिम महिलाको हात समातेकोले" अनी चौधरी साहाब बिसौ हजार पशु बली दिन्छन अनी भन्छन "गढिमाइ खुशी हुने भएकोले" । आज सम्म कुनै धर्मले भनेको छ निहत्था पशुको बेकारमा हत्या गर्न ?

Deposite your heart, i give you loan of love. Interest is one smile per day. Duration is flexible honey, take whole life to pay.♥

मुलुकको राजनितिक अवस्था के हुँदै छ यार ? खै के थाहा । ओबामाले नोबेल पाएछ नी । हो र ? को हो त्यो ? । गीता-सार थाहा छ ? छैन । तेरो फेसबुक प्रोफाइल छ ? फेसबूक भनेको संसारभरी नै चलाइने सामाजिक सन्जाल हो । यसका प्रयोग कर्ता ३०० मिलियन बढी छन् । यसको निर्माता मार्क जुकर्बर्ग हुन । हावर्ड युनिभर्सिटीमा पढ्दा पढ्दै उनले बनाएका... थिए । हाल माइक्रोसफ्ट र हङ्कङको धनाढ्य ली की साङले पनि यसमा लगानी गरेका छन् । यस्तो साइट....

अबको साहित्य यसरी अघि बढ्ला । जर्साबलाई स्वस्ति गर्न नसकेपछी केशबराजको मनमा यस्तो अनेकन शंका अपशंका चल्न थाल्यो की त्यो दिन उसलाई फेसबुक चलाउन पनि मन लागेन - सुकबिर सकमबरीको प्रेममा यसरी डुबेको थियो की उसलाई फेसबुकमा कमेन्ट हेर्ने समेत ध्यान थिएन - फेसबुकको च्याटबक्स डाउन हुँदा मदन भोटमा छटपटाउन थाल्यो, मुना गाउँमा । :D

मुटुको बाध जति नै बलियो भए पनि आँखामा बाढी आउन छाडेन ।

साथीको अगाडी एक्सोपोज्ड देखिने, अहिलेको पढाइ हेर्दा फेक देखिने फ्याकल्टी टपरको प्रमाणपत्र हटाउदै छु ।

.......पत्रको अन्तिम दुई लाइनमा लेखेको रहेछ - " तिमीसँगको बिछोडमा दिल खोलेर रुन मन थियो । तर सकिन । रोऔ त यो समाज नामर्द भन्छ । हाँसौ त प्ले ब्वाइ भन्छ । " तर पत्रका अन्य भन्दा ती दुई लाइन भिजेको जस्तो देखिन्थ्यो ।

तुम से मिल्नेको दिल कर्ता है रे बाबा । तुम से मिल्नेको दिल कर्ता है रे आमा । :( missing alot.

I will propose you in 2012 december 20. Will you eccept me?

५ महिनामा पहिलो पटक आज शनिबार कोठा मै सुतेर बिताए । भोली पनि सुतेर बिताउछु ।

सिरसिर हावाको लहरसंगै बहेका ती रेशमी कपाल, रसिलो सुन्तलाको केस्रा केस्रा सरी ओठ । बिहानीको सुर्योदयसंगै देखिने चम्किला ती हिमाल झै दन्तलहर । बाक्ला काला परेली बीचका तलाउ झै निला आँखा अनी त्यो अबोध बालकको झै निर्दोष हेराइ । तिम्रो सुन्दरता र त्यसमा लुकेको अबोधता देखेर मेरो मनमा एउटै वाक्य अनायाशै निस्किन्छ .............. जुरुक्क उठेर झ्याममा मुख पड्काउ ? :D

प्रिये तिम्रो यादमा हिजो राती भातै रुचेन, अनी रोटी बनाएर खाए । :D

ह्याण्डसमको घरमा मात्र तिम्रो बास हुने भए हे इश्वर! मलाई अझ ह्यान्ड्सम बनाइदेउ ।

जय नेपाल........आउ मेरा प्यारा प्यारा भाईबहिनीहरु फेसबुक नजिक आउ । लौ त अब हामी गरौ जथाभाबी कमेण्ट । :D

प्रो.डा साक्ष्यात सुशिल........ यो लेख्ने दिन कहिले आउने होला । :D

"Much madness is devinest sense" Thats why i love you, want to surrender myself and forget my existence......you call its madness ??? No honey, i am getting heavenly pleasure.

सुख म भित्रै रहेछ । मिथ्या बाहिरी बस्तुको सम्बन्धबाट सुखानुभुत गर्न खोजेछु ।

आज देखि 'साधारणिकरण' कथाको लेखन सुरु गर्दै छु । आशा छ जस्तो कल्पना गरेको छु त्यस्तै लेख्नेछु र त्यस्तै उत्रने छ, द्रिश्यमा पनि ।

म सुतिरहेको हुन्छु । कसैले फेसबूकमा कमेण्ट दिनासाथ एक कल फोन गरम है ।

भोली फेरी मुना चिया र सेल खानेछु । पुराना दिनहरु ताजा गर्नेछु । तर कहाँ पाइएला र त्यहि दौतरी साथमा साथ दिने । यहाँ त एक्लै हुनेछु।

Mark Zuckerberg, why the hell you made facebook ?

Advanced Marketing test tomorrow - 520 slides copied in my mind within 1 day - i always enjoy 'tickmark' test - lets see what happens tomorrow.

शुभ दिपावली २०६६ को मंगलमय शुभकामना । धनधान्य देबी लक्ष्मीको कृपाले सम्पुर्ण नेपालीमा सुख शान्ती र सम्रिद्धी छाईरहोस् ।

जब आशाका पर्खाल ढल्नेछन,जब कर्तब्य रुपी पंक्षि अनन्त आकाशमा बिलिन हुनेछ । जब तिम्रो आँखामा आफुलाई हेर्ने प्रयत्न सकिनेछ, सम्भवत त्यहि पल नै मेरो जिबन अस्तित्व सकिनेछ । यही गीतको अन्त्य भएको स्थानमा ,इश्वरको समिप,सुनसान रातमा घन्टीको एकोहोरो आवाज सुन्दै ,म अनी मेरो एक्लोपन चिर निन्द्रामा लीन हुनेछौ ।

सुजाता कोइराला उप-प्रधानमन्त्री । लज्जास्पद निर्णय । नेपाली काङ्रेस पतनको बाटोमा - एमाले सरकार ढल्ने सुरसारमा ।

हरेक बाउको एक बाउ हुन्छ जसलाई हामी हजुर बाउ भन्छौ ।

म : म पार्टी सकियो । स्वाद कस्तो थियो भोली बिहान थाहा हुन्छ ।

हाउ मेनी म:म: यु कोप्ल्याक्स टुमारो ? :D

हाडहरुको सुन्दर खम्बा मांसपिण्डको दिवार । मस्तिष्कको सुनको छाना, इन्द्रियहरुको द्वार । नसा नदीका तरह तङ्ग, मन्दिर आफु अपार । साचै नै जादु थियो लक्ष्मी प्रसाद देवकोटा हातमा ।

Test + Assignment + School + 2* Workload + Story writing - Weight = Sakshyat Sushil

धेरै भयो स्केच नगरेको । भोली फुर्सद भएमा एउटा सुन्दर अनुहारको स्केच गर्नेछु । अनी फेसबुकमा राखौला ।

सिग्मन्ड फ्रायडले मेरो सम्बन्ध बर्बाद गर्यो । अडिपस कम्प्लेक्ससँग तुलना गरेर हिजो प्रेमको व्याख्या गरेको एउटी बोल्नै छोडी । जय होस् मनोबिज्ञान ।

"उक्त अनुसन्धानबाट के पनि पत्ता लाग्यो भने महिलाहरू बढी आकषिर्त, अग्ला, ओजनदार स्वर र सुगन्धित शरीर भएको पुरुषसँग मरिहत्ते गर्छन् ।" - त्यहि भएर पो रहेछ म सधैं एक्लो ।

जिन्दगी जिएर मैले बुझेको एउटै मात्र कुरो,जिउनु बेकार छ ।

मोडर्न रामायणको प्रदर्शन आज । गोल्भेडा प्रतिकिलो S-market = 2.19, K-market = 1.89, Alepa = 1.69, Lidl = 1.89 :D

बिजय दशमी २०६६ को पावन अवसरमा सुख,शान्ती र दिर्घायुको हार्दिक मंगलमय शुभकामना -साक्ष्यात सुशिल

केटीहरु डाइलगलाई भन्दा एक्सनलाई बिश्वास गर्छन । त्यसैले नाना पाटेकर भन्दा इम्रान हास्मी लोकप्रिय छ । :D

दु:ख सत्य बुझे ....दु:ख निरोध मार्ग सत्य बुझ्न सकिन

नेपालको झन्डा परिवर्तन गर्नुपर्ने कुरा कस्तो लाग्यो ? बहस गरौ ।

दशै आयो । H&M जाउँला । कपडा हेरौला । साह्रै महङ्गो । धत्त पापी सेल लागेपछी आउँला । :D

तिम्रो अर्को छ भन्ने थाहा हुँदा हुँदै पनि म तिमीलाई किन मनपराउछु थाहा छ ? किन भने मेरो पनि अर्को छ ।

पहिले पहिले यो मनमा बिरक्त र नैराश्यताको वन डे हुन्थ्यो , अचेल सिरिज चल्दै छ । कती दिन चल्ने थाहा छैन । तर जुन टिमले जती रन हाने पनि पिटिन्छ मेरै मन । आउट हुन्छ मेरै जिबन ।

खै कुन सुख को निम्ती यती दु:ख गर्दै छु ।

हुन त म आज भित्र भित्र एकदम दुखी छु तैपनी अरुलाई हसाउन कमेडी समाचार लेख्दै छु । :(

मोडर्न रामायण तयार ! हेर्न आउने दर्शक महानुभावले सके सम्म गोल्भेडाले नहान्नु होला । हान्नै परे प्याज,काउली,आलु र बन्दाकोभी सँगै हान्नु होला । तरकारी महँगो छ नि । त्यही भएर । :D

प्रिय आज शायद तिम्रो मुहार हेर्ने अन्तिम दिन । भोली देखी तिमी आफ्नो बाटो म आफ्नो बाटो । हुन त संसार त्यती ठुलो पनि छैन कि एक पटक भेटिएको मानिस अर्को पटक नभेटिने । यो मानिसै मानिसको कोलाहल बीच कुनै न कुनै दिन कुनै अज्ञात स्थानमा फेरी हामी एक अर्कासँग ठोक्किन पनि सक्छौ । यदी कुममा ठोक्किए त ठिकै छ, कतै दुख्ने ठाउँमा ठोकियो भने कसम म हात खुट्टा भाचिदिन्छु । :D

बाबु जि ने कहा ईन्टरनेट छोड् दो । मा ने कहा फेसबुक छोड् दो । तुम्ने कहा कमेण्ट देना छोड् दो । मै एक दिन एह ल्याप्टप छोड्दुङ्गा । :D

तिमी सधैं सपनामा आउछौ भने प्रिय, म आजै देखी चिर निन्द्रामा जानेछु । आउछौ ?

बिहान छ बजे उठ, एक छिन योगा अनी काममा जाउ । दश बजे दौडी दौडी रेल चढ, रेल मै खाउ । कलेज जाउ, एल्डोनको कक्षामा झुपु झुपु । कती चिमाट्नु आँफैलाई । निन्द्रा भगाउन औषधी - पुस्टकारी र तितौरा पनि सकियो । कलेजबाट हतार हतार फेरी काम मै फर्क । अनी राती ११ बजे घर आउ । खाना पाकेको छ भने खाउ, नत्र फेरी भाडा मस्काउ । हरे शिव !

पहिले पहिले, रायोको साग भात (saatisfied), गुन्द्रुक ढिडो(New taste) , म: म: छोइला (yammiee) , पुरी तरकारी (waah) , दाल-रोटी (sometimes) , पिठो मोही(have you taste it ?) अहिले जुस कुखुरा भात (uffff) , जुस कुखुरा भात (hare shiva) .........कहिले होला नेपाल जाने ?

कोही त होला आज मेरो लागि ब्रत बस्ने ।

Tired.....Hungry.....Sad......Alone.....Voi Vittu

कतै टाढा जान मन छ । जहाँ म र मेरो एक्लोपना बाहेक कोही नहोस ।

It's too early to get U and too late to forget U.

तिम्रो नभई चिप्लेछु भने अर्को जुनी लिउँला । अर्को जुनीमा मिलेन भने वाक ओभर दिउँला ।

सुन्यतामा सुन्दरता देखिन्छ जहाँ नेपाली हेराइ हुन्छ ।

तिमी सुन्दरता कि देवी, म समर्पित अन्ध भक्त ।

क्याक्टस आदर्श हो काकाकुल मरुभुमीमा अडिग रहने । क्याक्टस बिरोधभास हो शरीर भरी काँडा लिएर सुन्दर देखिने

हाम्रो घर छेउमा कत्रो ठुलो टि.भी फालेको छ । के गरौ के गरौ भो ?

नेपाल जान लागेका मित्रहरुलाई बिशेष अनुरोध - प्लेनबाट हात अथवा टाउको बाहिर ननिकाल्नु होला ।

मलाई लागेको पछील्लो आरोप " सुशिल राम्रो नेता बन्न सक्दैन तर एउटा मन्त्रालय अवश्य पड्काउछ "

मोडर्न रामायाणको लेखन पुरा, सम्पादन जारी ।

"हिजो म:म: मा धेरै खुर्सानी परेछ, आज बिहान थाहा भयो । आथ्था । "

मानिस बाँदर कै बिकासित रुप रहेछ, आज एना सफा गरे पछी थाहा भयो । :D

मेरो जिबनबाट जाने भए जाउ तर अन्तिम पल्ट यो ठेगानामा आउ - Lintukorventie 2H 86...... :D

कोशीको बाध ठुलो छ, त्यसको कैयौ गुणा ठुलो छ हाम्रो सहनशिलताको बाध, कोशीको बाध फुटे बिहार बगाउछ । हाम्रो सहनशिलताको बाँध फुटे भारत तहस नहस बनाउछ । होशियार ।

सुन्यता नै सुन्दरता,न कुनै तुलना न हेराइको प्रभाव ।

बिज्ञापन

2010-02-11T11:14:00.000-08:00

ह्याम्क युनिभर्सिटीमा एड्भरटाइजिङ एन्ड सेल्स प्रमोसन बिषयको प्रयोगात्मक परिक्षाको नीम्ति तयार गरिएको यस बिज्ञापन सर्बोत्कृष्ट भएको थियो । बिज्ञापनको कथा लेखन र निर्देशन मैले गरेको थिए । तालको पानी अत्यन्त चिसो थियो । मे महिनामा शुटिङ गरिएको थियो । स्मरण रहोस्,अप्रिलसम्म ताल पुरै जमेको हुन्छ । हाम्फाल्ना साथ करेन्ट लागेको जस्तो अनुभव भएको थियो ।
सहभागी:
देवराज पान्डे
जेम्स सेह
आन्सी माकेला
जेनिन क्लेहम
तोङ
सुशिल गौतम
हुआङ सेन
शुटिङ युनिट ग्रुप सेवेनलाई धेरै धेरै धन्यवाद ।

गौतम बुद्धको नेपाली नागरिकता

2010-02-05T13:27:00.000-08:00

भारतिय संचार माध्यमले बुद्धको जन्मथल भारत हो भनेर भ्रम फैलाउन खोजेको पाइन्छ । साथै कतिपय पुस्तकहरुमा समेत बुद्धको जन्मस्थल बारे गलत सूचना प्रकाशन भएको हुँदा त्यसको सान्केतिक बिरोध स्वरुप फोटोसपको प्रयोगगरि गौतम बुद्धको नेपाली नागरिकता बनाएको हुँ । यसलाई बिरोधको रचनात्मक शैलीको रुपमा लिनुहुन पाठकहरुमा बिनम्र अनुरोध गर्दछु । कसैको आस्थाप्रती आघात पुर्याउने मेरो मनसाय होईन । गौतम बुद्धले प्रदान गरेको ज्ञान प्राप्त गर्न सदैव तत्पर रहनेछु ।

समाधान गर्न नसकिने समस्याको चिन्ता लिनु नै बेकार छ ; जुन समस्याको समाधान हुन्छ त्यसको चिन्ता लिनुपर्ने आवश्यकतै छैन । - बौध दर्शन

मिलेर केही गर्ने की ?

2010-01-29T08:56:00.000-08:00

साथीहरु,
धेरै समय देखि चल्दै र सुस्ताउदै आएको कुरा म फेरी एक पटक उठाउने प्रयास गर्दै छु । र यसलाई फेरी सुस्ताउन नदिन तपाईंहरुको सहयोगको आवश्यकता रहेको छ । हामी अहिले बिदेशिएका छौ । कोही पढ्न बिदेशिएका छौ त कोही काम गर्न त कोही यही जन्मिएर पनि मन नेपाली नै रहेको छ । हामी जो जहाँ जस्तो भए पनि आफ्नो मनमा मुलुक प्रतीको अगाध मायामा
कमी आएको छैन । आफ्नो देशमा सानो घटना हुँदा पनि चिन्तित तुल्याउछ हाम्रो मन । यसमा कुनै शन्का छैन ।
सबैलाई थाहा भएको कुरा हो हाम्रो देश अशिक्षित, गरीब र अबिकसित छ । मुस्किलले ५० प्रतिशत शिक्षित छन्, ३० प्रतिशत निरपेक्ष गरीब छन् भने बिकासको कुरा नगरौ युरोप भन्दा ३०० बर्ष पछाडि छौ । यी सबै कुरा कसैबाट लुकेको छैन । सबैको चाहना छ शिक्षित, सम्रिद्ध र सिर्जनशिल नेपालीको उपमा पाउने तर पनि गरीब,अशिक्षित र दरिद्रको तिखो बिशेषण सधैं लाग्ने गरेको छ । हाम्रो देश गरीब र अबिकसित हुनुमा कोही नेतालाई दोष दिन्छन, कोही कर्मचारीलाई त कोही जनतालाई । तर जसले जसलाई गाली गरे पनि खाली कुरा मात्र बढ्छ काम बढ्दैन । कसैले यो गरेन त्यो गरेन भन्नु अघि आफुले मैले के गरे भन्ने कुरा सोच्नुपर्छ । सुरुमा आफुले केही योगदान गएको पछि मात्र अरुलाई दोष लगाउनु उचित हुन्छ ।
अब कुरा सोझो गरौ - बी बी सी नेपाली सेवाका प्रमुख भएर काम गरिसकेका रबिन्द्र मिश्र आज बेलायतको सुख सयल जीवन छोडेर नेपालको गाउँ गाउँमा शिक्षाको बिकासको नीम्ति नेपाल फर्किसकेका छन् । ब्रिटिश गोर्खा बाघवीर पुन आफु पढ्न नपाए पनि अरुलाई पढ्ने अवसर दिनको लागि बेलायत छोडेर नेपाल फर्किएका छन् । अमेरिकामा कम्प्युटर नेट्वर्किङ पढेर नेपालको गाउ गाउलाई तार रहित ईन्टरनेटले जोड्ने प्रयासलाई देखेर एसियाको नोबेल मानिने म्यागासेस अवार्ड हात परेकाछन् महाबिर पुनले । यस्ता अनगिन्ती समाजसेवीहरु छन् जसले हामो देशको नीम्ति केही गरौ भनेर लागि परेका छन् । बोल्न सजिलो हुन्छ , अझ कसैको बिरोध गर्न झनै सजिलो । हामी नेपाली काम थोरै कुरा धेरै गर्छौ । दुई चार जना भेट हुनासाथ दुनियाँ राजनीतिको गफ लडाउन हामीलाई कसैले जित्दैन तर जब ठोस् काम गर्ने दिन आउछ, मान्छे बेपत्ता हुन्छन । रबिन्द्र मिश्र र महाबिर पुनको जस्तो काम त हामी तत्काल गर्न सक्दैनौ । तर बिदेशमा अध्ययनकै बेला पनि केही उपलब्धी मुलक काम गर्न सक्छौ । (हेर्नुहोस्: http://www.mysansar.com/archives/2010/01/id/8884)

जुली परियार श्रोत माइसन्सार

http://www.mysansar.com/archives/2010/01/id/8534
सानो उदाहरण जुली परियारको । आफु पढेको कलेज टप गरेपछी पनि पैसाको अभावमा पढ्न नपाएकी जुली परियारलाई म लगायत अन्य केही सहयोगीको आर्थिक सहयोग पाएकी कारण अहीले काठमाडौंमा बसेर पढ्दै छिन् । यो एउटा सानो उदाहरण हो समाज सेवाको, आफ्नो राष्ट्र सेवाको । उनी पढ्न पाउनु आफैमा ठुलो कुरा हो र यदि पढेर उनले केही राम्रो काम गरिन भने त्यो समग्र राष्ट्रको लागि हुन्छ । यस्ता साना साना कामबाट पनि आफ्नो राष्ट्र सेवा गर्न सकिन्छ । लामो समय देखि उठाउदै आएको कुरा पनि यही हो । फिन्ल्याण्डमा भएका सबै नेपालीहरु मिलेर एउटा कोषको निर्माण गर्ने, जसमा प्रत्येक नेपालीले महिनाको केवल एक युरो राख्ने हो भने नेपालमा १०० रुपैया हुन जान्छ । यदि फिन्ल्याण्डका सबै परोपकारी नेपालीले महिनाको एक युरो दिने हो भने नेपालको दुर्गम बिद्यालयमा पुस्तकालय बनाउन पुग्छ । कैयौ जुली परीयारलाई पढाउन पुग्छ । कैयौ बिद्यालयमा छाना हाल्न पुग्छ । महिनाको एक युरो काम गर्नेको लागि ठुलो रकम होईन । चुरोट पिउनेले एक बट्टा चुरोटको पैसा जोगाएर दिने हो भने कैयौ गरीब नेपालीले पढ्न पाउथे । केवल एउटा कफी, केवल एउटा कर्याला, एउटा कार्हुको पैसाले कैयौ टुहुरा नेपालीले पढ्न पाउछन भने किन सहयोग नगर्ने ?
जापानी बिद्यार्थीले खाजाको पैसा जोगाएर काभ्रे जिल्लामा बिद्यालय बनाउछन; त्यस्तै हेल्सिन्की मै पनि बोत्तल खोजेर कोष निर्माण गर्ने र डकुमेन्ट्री मार्फत सेवा गर्न खोज्ने देखिएका छन् । भने हामी सबै नेपाली मिलेर जम्मा महिनाको एक युरो देशको लागि किन नदिने ? झन फिन्ल्याण्डमा त एक क्लिक गरेको भरमा नेट ब्यान्कबाट पैसा जम्मा गर्न सकिन्छ ।
हुन त धेरैको मनमा प्रश्न उठ्छ जम्मा भएको पैसा कसैले खान्छ की अथवा त्यसमाथी पनि राजनीतिकरण हुन्छ की ? तर हामी सबै फिन्ल्याण्डका युवाहरु मिलेर राम्रोसँग सन्चालन गर्न सक्यौ भने हाम्रो एक युरोले नेपालमा तार अहित ईन्टरनेट नेट्वर्क बनाउन महाबिर पुनलाई दिनसक्छौ, हेल्प नेपाल नामक सस्थाको लागि रबिन्द्र मिश्रलाई दिनसक्छौ, केही नभए पनि आफ्नै कोष बनाएर कुनै दिन बाढी पीडित,भुकम्प पीडितलाई सहयोग गर्न सक्छौ ।
यसर्थ सम्पुर्ण साथीहरुलाई आग्रह छ राजनीति र दर्शनका फोस्रा गफ धेरै गर्यौ , अब केही काम गर्ने बेला आएको छ । अमेरिकी पूर्व राष्ट्रपती जोन एफ केनेडीले एक पटक भनेका थिए " देशले के दियो भन्ने मात्र नसोच; पहिला यो सोच तिमीले देशलाई के दिन सक्छौ " आफ्नो मुलुक छोडेर सात समुद्र पारी आउँदा पनि हामी नेपालीहरु आपस मै बिभाजित छौ । कोही गुल्मेली भनेका छन्, कोही बिद्यार्थी भनेका छ्न । एक अर्कालाई आरोप प्रत्यारोप, गुट बन्धी । यसर्थ यस्ता घटिया बिभाजन भन्दा माथि उठेर देशको लागि केही गर्नको नीम्ति एकजुट होऔ ।

घोप्टेभिर आत्महत्या सेन्टर

2009-12-12T11:13:00.000-08:00

मनोरन्जनात्मक समाचारको लागि निर्माण गरेको बिज्ञापन । यसमा मलाई साथ दिएकी छिन् प्रकृति अर्यालले । उनलाई एक पटक सिकाएको भरमै पुरै बिज्ञापन पढेकी थिईन । उनको स्वर पनि निकै राम्रो सुनिएको छ । तस्बिरहरु गुगलबाट खोजेर लिएको हुँ ।

मनोरन्जनात्मक समाचार

2009-12-12T10:53:00.001-08:00

बडा दशैं २०६६ को उपलक्ष्यमा फिनल्याण्डको राजधानी हेल्सिन्कीमा आयोजित नेपाली कार्यक्रममा मैले मनोरन्जनात्मक समाचार प्रस्तुत गर्ने मौका पाएको थिए । स्कुलका दिन देखि नै बिभिन्न बिषयलाई समाचारको शैलीमा प्रस्तुत गर्ने गर्दथे । + २ मा पत्रकारिताको अध्ययनपछी त त्यहि गुण ह्वात्त बढेर आयो । मदन भन्डारी मेमोरियल कलेजको कार्यक्रमहरुमा "कमेडी न्युज" वाचन गर्ने प्राय: मै हुन्थे । बिजय कुमार पान्डे जस्तो कार्यक्रम प्रस्तोता तथा पत्रकार बन्ने ठुलै सपना पनि बुनेको थिए तर कारणबश: पत्रकारिताको अध्ययन छोडेर फिन्ल्यान्ड आउनु परेपछी त्यो सपना सपनै रह्यो । सहपाठी सुनिता पोख्रेल, सिम्रिका शर्मा तथा रुपेस श्रेष्ठ जसरी समाचार भन्न टेलिभिजनमा प्रस्तुत हुन नसके पनि युट्युब त छदै छ नी ।

भ्रमको खेती‏

2009-12-12T10:38:00.000-08:00

मरेको भारतीयले जिउदो नेपाली ठग्छ भनेको सुनेको थिए । तर अहिले उनिहरुको ठगि वर्ल्डवाइड भए जस्तो लाग्छ । इन्क्रेडिबल इन्डिया भन्दै आफ्नो देशलाई बिश्वास नै गर्न नसक्ने भनि भ्रामक बिज्ञापन आज फिनल्याण्डको राजधानी हेलसिन्कीका गल्लि गल्लिमा कुदिरहेको छ ।
एक हप्ता अगाडी कलेजबाट फर्किदा रेलबाट गौतम बुद्धको फोटो भएको बस देखेको थिए ।

इन्क्रेडीबल इन्डिया भनेर आफ्नो देशलाई बिश्वास नै गर्न नसकिने भ्रमण गन्तब्य भनेर बिश्वास नै गर्न नसकिने बिज्ञापन दिईरहेको छ भारतले । संयुक्त राष्ट्रसंघ देखि राष्ट्रिय अन्तराष्ट्रिय क्षेत्रले गौतम बुद्धको जन्म स्थल नेपालको लुम्बिनी हो भनेर मान्यता दिईसकेको अवस्थामा पनि किन यी भारतीयहरु बेला बेलामा निउ खोज्छन ? गौतम बुद्धको मन्दिर भारतमा पनि होला तर उनीहरु शुद्ध मनले " बुद्धको जन्म नेपालमा भएको हो तर हाम्रो देशमा पनि उनको मन्दिर छ " भनेर पर्यटक तान्न खोजेका होइनन । "चादनी चोक टु चाइना" मा बुद्धको जन्मस्थल भारत हो भनेर प्रष्ट भनेको छ । त्यो बेला निर्देशक, बोल्ने कलाकार, सुटिङका कामदारहरु,सेन्सर बोर्डका मान्छे मध्ये कसैलाई थाहा थिएन होला त बुद्ध कहाँ जन्मिएका भनेर ? सबैलाई थाहा थियो । तैपनी हेपेर बोलेका हुन ।

फिन्ल्यान्डमा कती पय त्यस्ता मानिस पनि छ जसलाई नेपाल भन्ने देश छ भन्ने थाहा छैन ( यो हाम्रो लागि बेज्जतीको कुरा हो )जसलाई नेपाल भन्ने देश नै थाहा छैन , उसलाई बुद्धको जन्मस्थल नेपाल हो भन्ने कसरी थाहा हुन्छ ? सबै मानिसलाई गुगल खोलेर बुद्धको जन्मस्थल कहाँ पर्छ भनेर खोजिरहने समय र इच्छा त हुन्न नि । त्यो बिज्ञापन देख्ने जती मानिसले त सोच्ने नै भए कि बुद्धको जन्म स्थल भारतमा भएको भनेर । त्यस्तो महत्वपूर्ण पर्यटन स्थलको फाईदा अर्को देशले लिईरहेको ।

बसमा यस्तो बिज्ञापन देखेपछी इन्क्रेडीबल इन्डियाको आधिकारिक वेब साइटमा यो बिज्ञापनले पार्न सक्ने भ्रमको बारेमा कमेन्ट लेख्नु पर्यो भनेर के खोलेको थिए, त्यहा त झन " ओन स्पेसल रिजनको भिजिट इन्डिया - ल्याण्ड अफ लर्ड बुद्ध " लेखेको छ । करोडौ मानिसको आस्थाको प्रतिक महामानवको नाममा ठगि गर्न अलिकति लाज लाग्दैन ?
हुन त यसरी गालि त गर्न नहुने हो । फेरी " यो तिमीहरुको गौतम बुद्ध होइन, भारत कै लोकल बुद्ध हुन " भन्न बेर लगाउदैनन । त्यती बिज्ञापनको आधारमा बिरोध गरिहाल्न पनि नसकिने किन भने गौतम बुद्धको बिषय ट्रेडमार्क रजिस्टर गर्न मिल्दैन न त त्यस बिज्ञापनमा गौतम बुद्धको जन्मस्थलको बारेमा केही लेखिएको छ । एउटा तस्बिरले हजारौं शब्द बोल्छ, बोलाउन खोजिएका शब्दहरु भलै अरु नबुझ्लान तर हामी बुझ्न सक्छौ । त्यो बिज्ञापन त्यतिकै छोड्ने हो भने बुद्धको जन्म स्थल भारत नै रहेछ भन्ने भ्रम पर्न सक्ने भएकोले मैले हेल्सिन्कीको ट्याब्लोइड सपर मेट्रोकी पत्रकार हेइदी साल्मालाई यस बारेमा जानकारी दिए । उनीले पनि यस बिषयमा गम्भिरता देखाइन र भारतिय पर्यटन बोर्डका अधिकारी श्री एम आर पट्टानायकसँग अन्तर्वार्ता लिएर २१ सेप्टेबर २००९ मा मेट्रो पत्रीकामा छापिएको समाचार यस प्रकार छ ।

पत्रकार :भारत बुद्धको देश भनेर के अर्थ दिन खोजिएको हो ?
पर्यटन अधिकारी :भारतमा बौद्ध,हिन्दू ,जैन र सिख गरी चार धर्मका बिकास भएका हुन । भारत मुस्लिम र क्रिश्चियनको पनि देश हो ।
(स्मरण रहोस् हिन्दु धर्मको सर्वोच्च ग्रन्थ बेदको लेखन तनहुँको व्यास गुफामा भएको थियो । त्यो नै हिन्दू धर्मको श्रोत हो ।)

पत्रकार :नेपालीहरु भन्छन " बुद्ध नेपालको दक्षिणी भागमा जन्मिएका हुन , भारतमा होइन "
पर्यटन अधिकारी : हो बुद्धको जन्म नेपालमा भए पनि पछी भारत आए । उनको जन्म नेपाल र भारतको सिमानामा भएको हो जुन पहिला भारतको एउटा भाग थियो । (दार्जिलिङ,सिक्किम,नैनिताल,कुमाउ,गढवाल पनि पहिला नेपालको भाग थियो । अब भारतको आधा राज्य नेपालको हो भन्ने ?)

पत्रकार : जनवरीमा भारतिय कमेडी सिनेमामा बुद्ध नेपालमा जन्मेको भनेपछी त्यसको ठुलो बिरोध भएको रहेछ ।
पर्यटन अधिकारी :यो त मैले पहिलो पटक सुन्दै छु ।
(कती मुर्गा बनाउन सक्छौ है । चादनी चोक टु चाइना फिल्म नहेरेको ?)

पत्रकार :भारतले बुद्धको जन्म भुमी नेपाल नै हो भनेर खुलेर किन स्विकार्दैन ?
पर्यटन अधिकारी :म पर्यटन अधिकरी हुँ । यो पश्न राजनितिक भएकोले उत्तर दिन सक्दिन ।
(आच्छु आच्छु पारेपछी सबै त्यस्तै भन्छन ।)

यस किसिमको अमुर्त बिज्ञापनले भगवान गौतम बुद्धको जन्म स्थलको बारेमा भ्रम फैलाइरहेको हुँदा भ्रम निवारण गर्न आफ्नो आफ्नो तर्फबाट सके जती गर्नुपर्छ । यो धर्म र सम्प्रदायको बिषय होइन, राष्ट्रियता हो ।

तस्बिर : साक्ष्यात सुशिल तथा इन्क्रेडिबल इन्डियाको स्क्रीन सट )

फिन्ल्यान्डमा एन आर एन चुनाव‏

2009-08-17T05:35:00.000-07:00

तस्बिर : गौतमराज मोक्तान

सुशिल गौतम/फिन्ल्यान्ड
३२ श्रावण २०६६
" अघी लगाएको ज्याकेट भन्दा अहिले लगाएको ज्याकेट भारी भएको अनुभव भएको छ " यो वाक्य हो गैर आवासिय नेपाली संघ फिन्ल्यान्ड शाखा (एन आर एन फिन्ल्यान्ड) को नवनिर्वाचित अध्यक्ष ज्योति खरेलको । आज सम्पन्न एन आर एन फिन्ल्यान्डको पहिलो चुनावमा ज्योति खरेल प्रतिद्वन्दी लीला सिलवाललाई ८८ का बिरुद्ध २२२ मत प्राप्त गरी बिजयी भएका हुन ।
गत बर्ष गठित एन आर एन फिन्ल्यान्डको एड हक कमिटी आज निर्वाचित नयाँ कार्यसमितीको गठनसँगै बिघटन भएको छ । नयाँ गठित कार्य समितीमा अध्यक्ष ज्योति खरेल सहित अन्तराष्ट्रिय समन्वयन समिती सदस्य सुशिल ज्ञवाली (निर्बिरोध), बोर्ड सदस्यहरु रामप्रसाद अर्याल- २००, अरुण पोखरेल-१७६, प्रतिज्ञा खनाल-१८५, मोहन खनाल-२१८, टिका खरेल-१४८, सुदिप भुषण अर्याल-११४, मनोज कुमाल-१३५, दिलु सापकोटा-१२१, सुमन खड्का-१८७, सहबिर मोहम्मद-१३७, ब्योमा ताम्राकार-१९३, विश्वाश हमाल-१६०, जगनाथ काफ्ले-१२०, बिनाश तिम्सिना-१५६ ,गोपाल अर्याल-१६७, जिबन खरेल-१६७, बिजेन्द्र न्यौपाने-२२१, लक्ष्मीपती भण्डारी-१४८, देवीदत्त खरेल-१८६, कृष्ण प्रसाद भण्डारी-२३७ रहेका छन ।

कुल ३८८ मतदाता सङ्ख्या रहेको चुनावमा कार्यसमिती सदस्य पदको लागि २४ उम्मेद्बारी परेको थियो भने अध्यक्ष पदको लागि लीला सिलवाल र ज्योति खरेलको जोड्दार प्रतिस्पर्धा भएको थियो । कुल मध्ये ८५ वटा मत फिन्ल्यान्डका बिभिन्न शहरहरुबाट हुलाक मार्फत प्राप्त भएको थियो ।

नवनिर्वाचित अध्यक्ष खरेलको आगामी कार्यकालमा उनकै भाषामा नेपाली विद्यार्थीको स्थानान्तरण र रुपान्तरण गर्दै एन आर एनलाई फिन्ल्यान्डमा बसोबास गरिरहेका नेपालीको अभिभावकको रुपमा बिकास गर्ने जनाएका छन । नेपाली विद्यार्थीलाई फिन्निश भाषाको अज्ञानताको कारण उत्पन्न हुने समस्यालाई हल गर्न फिन्निश भाषाको कक्षा सन्चालन गर्न पहल गर्नेछन ।

त्यस्तै विद्यार्थीको तर्फबाट अत्याधिक मत ल्याएका उम्मेद्वार बिजेन्द्र न्यौपाने विद्यार्थीसँग सम्बन्धित मुद्दालाई एन आर एनमा छलफलमा लैजाने बताएका छन । " विद्यार्थीको ब्यवहारिक समस्या, भाषाको समस्या र रोजगारीको ब्यवस्था गर्न आफ्नो तर्फबाट सक्दो प्रयास गर्नेछु " भन्दै उनी थप्छन " तर विद्यार्थीले पनि कार्यसमितीको काम कारवाहीको निगरानी गर्नुपर्छ । "

सिलितिय सेउरा कुन्ताको हलमा भएको मतदान कार्यक्रममा सहभागीको चहल पहल देख्दा लाग्थ्यो यो नेपाल कै कुनै स्थानमा भएको कार्यक्रम हो । अधिकांस सहभागि नेपालीको एउटै आवाज सुनिन्थ्यो - आपसी मनमुटाव हटाएर नेपाली नेपाली बीच सौहार्द र भात्रित्व बिकास गर्नुपर्‍यो ।

ऊ

2009-07-24T07:55:00.000-07:00

ऊ त्यस्तै छ । उसलाई आधुनिक कपडाको ज्ञान नभएको भने होइन तर पनि ऊ प्राय साधारण कपडामा हुन्छ । बोल्दा हरेको कुराको मजाक उडाउनु, तर्क गर्दा मुटु भित्र सियो छिराए झै गरी रोप्नु र बिपक्षीलाई टिक्न नदिनु उसको बिशेषता मान्नुपर्छ ।
उसको तर्कमा त्यो जादु हुन्छ । तर्कका प्रत्येक् शब्द शब्द सिधै मुटु भित्र छिर्छ तर मुटुको अर्को पट्टीबाट तत्काल निस्किदैन, सियोको मोटो भाग मुटु मै अड्काइराख्छ । त्यो सियोलाई मुक्त गराउन अर्को पटक भेट्नुपर्ने हुन्छ । फेरी अर्को पटकको भेटमा अर्को सियो छिराएर पठाउछ । यसरी नै ऊसँग भेट्ने क्रम चलिरहन्छ ।

ऊ कस्तो छ चिन्नु अघी कुरै कुरामा मार्क्सबादको बिषय निस्कियो । म मार्क्सबादी विद्वान नभए पनि बुझे सम्मको समाज बिकास चरण सुनाए तर ऊ म माथि तर्क लिएर खनियो । उसका तर्क आँफैमा तर्क नभए पनि उसको प्रस्तुती बेजोड थियो । रोनाल्ड रेगनले यसो भने, चाल्स डार्बिनको भनाइ यो छ । उसका तर्कमा आफु बाहेक अरुलाई पनि साक्षी बनाए, म एक्लै थिए ।

त्यसपछी मैले उसलाई चिनेको भान हुन थाल्यो र बिबाद गर्दा सके सम्म कमजोर बिषयमा हात हाल्न छाडे । एक दिन फेरी उसँग भेट भयो । उसलाई रुघा खोकी लागेको रहेछ । तर पनि उसले रुघा खोकीबाट बच्ने उपायहरु प्रशस्त सिकायो त्यो दिन । र निधानका उपायहरु पनि बतायो ।

कुरा गर्दा गर्दै प्रसँग निस्कियो स्वतन्त्रता सम्बन्धी । स्वतन्त्रता एउटा बलियो बिषय हो भनेर म आँफैलाई सरक्क त्यस तर्फ ढल्काए तर उसको बाणी पनि कमजोर थिएन । ऊ भन्दै थियो " संसारमा स्वतन्त्र भन्ने शब्द नै छैन । अङ्रेजी शब्द इन्डिपेन्डेण्ट पनि डिपेन्डेण्टमा इन लागेर बनेको हो । जाबो एउटा शब्द आँफैमा स्वतन्त्र छैन भने अर्थ कसरी स्वतन्त्र हुन्छ ? बिउको स्वतन्त्रता माटोमा भरपर्छ उब्जाउने कि नउब्जाउने भनेर । सुर्य पनि स्वतन्त्र छैन मिल्की वे ग्यालेक्सीको भरमा अढिएको छ । तिमीले के चिज स्वतन्त्र देख्छौ ?"

म स्तब्ध भए । ऊसँग बिबाद गर्ने बिषय र शक्ति ममा रहेन । अनी फेरी मैले बुझे ऊ सहि अथवा गलत दुबै बिषयमा राम्रो बिबाद गर्न सक्दो रहेछ । अब ऊसँग सके सम्म बिबादमा नफसेकै जाती हुन्छ ।

मोबाइलमा कम ब्यालेन्स भएको बेला एक दिन मैले कुनै आवश्यक काम परेर उसैलाई फोन गरे । कुरा कै सन्दर्भमा मैले उसैको कुनै तर्कलाई समर्थन गर्न " अ म्यान क्यान बि डेस्त्रोएड बट क्यान नट बि डिफिटेड " भने । सोचेको थिए यो एक त उसैको कुराको समर्थनमा गरेको हुँ दुई यही वाक्यको कारण अर्नेष्ट हेमिङ्वेले नोबेल पाएका थिए । उनले यसको बिरोध गर्दैनन भन्ने सोचेको थिए तर अफसोच उनले ठोकी हाले " यदी तिमीले कुनै गल्ती बोल्यौ अनी १०० जना मान्छेले उभियाएर स्पष्टिकरण लिए भने तिमी गल्ती स्विकार्छौ कि स्विकार्दैनौ ?" वास्तवमा मैले त्यो वाक्य " मानिसको सोचाइको बारेमा " भनेको थिए, तर उसले गलत बुझ्यो अथवा बुझ्न चाहेन । म चुप लाग्नु पर्‍यो किन भने मेरो मोबाईलमा पैसा थिएन, सके सम्मा बिबाद टुङ्याउनु थियो । अनी मैले अर्नेष्ट हेमिङ्वेलाई गल्ती बनाए, सारा संसारलाई गल्ती बनाए तर उसलाई सहि बनाएर कुरा टुङ्याए ।

मैले फेरी बुझे ऊ आफ्नै समर्थनमा आएको कुरालाई समेत बिबाद गर्दो रहेछ भनेर । त्यसपछी म सजग भए ऊसँग बोल्न । मैले फोर्मुला नै बनाए ऊसँग के बोल्ने के नबोल्ने भनेर । एक कमजोर बिषयमा नबोल्ने, दुई बलियो नै बिषय नै भए पनि उसले के बिषयमा बोल्दै छ त्यो ध्यान दिने , तीन उसको समर्थन गर्दा पनि ध्यान दिने ।

यसरी फर्मुला बनाएपछी म बिबादमा पराजित हुनु पर्दैन भन्ने कुरामा ढुक्क थिए । अनी एक दिन बिद्यार्थी विद्यार्थी मिलेर महिनाको एक युरो राखेर एउटा कोषको निर्माण गर्ने र त्यस कोषको पैसा समाज सेवामा लगाउने भनेर केही साथीहरु बीच छलफल भयो । मैले उसलाई पनि खबर गर्नु आवश्यक ठाने र एकदिन आफ्नै प्रयासमा उसलाई भेटे । त्यो दिन म आफ्नो फोर्मुलामा आधारित भएर कुरा गर्दै थिए । त्यस माथि समाज सेवाको कुरामा पक्कै उसको मद्घत हुन्छ भन्ने आशा थियो । भेट्ना साथ आपसी गफगाफको कुरा भए ।

" आज सम्म कती केटीलाई बर्बाद गरियो त ?" उसले मलाई तल देखी माथि सम्म नियाल्दै सोध्यो ।

" छैन यार एउटै पनि " झुठो बोलेर दुई चार जना भनौ भने उसको शब्दको बाणीबाट म बच्न सक्दिन भनेर यथार्थ कुरा गरिदिए ।

" जान्नु पर्‍यो नि मित्र । मलाई हेर उह त्यो बैंकको केटीलाई एउटै मात्र शब्द बोलेको भरमा पट्याइदिए । त्यस्तो हुनुपर्छ के "
म आफ्नो बिषय तिर केन्द्रित थिए तर उसले मौकै दिएको थिएन । जिम गरेर केही दिन देखी मेरो जिउ तन्किएको थियो । छाती साबिकको भन्दा बलिष्ठ देखिन्थ्यो । उसले मेरो पाखुरा र छाती नियाल्दै भन्यो ।

" आफुलाई चाहिने जती मात्र श्वास लिउ के , फोक्सोमा असर पर्छ । " वास्तवमा यो वाक्य उसको प्रशसा रहेछ, मेरो बडीको

" हैन यस्तै हो " कुरा टुङ्याउन जवाफ दिए ।

उसको कुनै एक बिषयमा जर्ज डब्लु बुश् भन्दा बढी अंक आएको कुरा सुनायो । हुन त मेरो पनि बायोलोजीमा अल्बर्ट आइन्स्टाइन भन्दा बढी आउथ्यो तर मैले सम्भाब्य बिबादलाई मध्य नजर गरेर त्यो कुरा भनिन । अनी ऊ एकछिन चुप लागेको मौका पाउना साथ आफ्नो कुरा सुनाए ।

" हामी प्रत्येक महिना एक युरो दरले जम्मा गर्ने गरी एउटा कोष बनाउ । अनी त्यो पैसाबाट समाज सेवामा लगानी गर्न नि हुन्छ । अनी विद्यार्थीमा राष्ट्रियताको भावना पनि बिकास हुन्छ । "

मैले सोचेको भन्दा बिपरित कुरा भयो । यो कुरामा पनि ऊ म माथि खनियो ।
" स्ट्रगल फोर द एग्जिस्टेन्स भनेको थाहा छैन, कसको सेवा गर्ने ? यसरी अरुले सहयोग गरिदेला भनेर बाच्नेले के गर्न सक्छन ? त्यही भएर मलाई यो सोसिअलाइजिङ मन पर्दैन । एउटाले मद्घत गर्ला भनेर अर्को बस्ने ? सक्छ त आँफै गर, नत्र त्यस्ताको यो संसारमा कुनै काम छैन । "

म फेरी स्तब्ध भए । मेरो फर्मुलाले पनि काम गरेन । यो त राम्रै बिषय थियो, यसले उसैको मद्घत पनि गर्थ्यो तर पनि फेरी बिबाद भयो र म चुपो लागे । अनी उसको कुरा बुझेर बिदा मागे ।

मैले उसलाई बुझ्न सकिन । ऊ अझ पनि त्यस्तै छ ।

(यस लेख मानिसको जटिलता देखाउन रचिएको हो । कुनै एउटा ब्यक्ती मात्र सम्बन्धित छैन ।)

खुशी हिजो र आज

2009-07-17T11:49:00.000-07:00

कर्कस लाग्दो घडीको अर्लामले बिहानीको ५ बजेको संकेत गर्छ । सानो कोठाको एकाछेउमा थन्किएको खाटबाट मन नलागी नलागी उठ्छु । पर्दाले नछोपिएको झ्यालको केही भागबाट बाहिर नियाल्छु । फिन्ल्यान्डको एकल काठे कुनै स्थान, अटम्न सिजन, ओसिलो मौसम घाम देख्न नपाएको आज बाह्रौ दिन । अन्धकार बिहानीसँगै बिरक्त लाग्दो जिबनी सुरु गर्छु ।

" तपाईंको घर चै मिलेको छ, बिहान उठ्ने बितिक्कै कोठैमा घाम पुग्दो रहेछ । " एका बिहानै जेठा दाई घर मै गफ पिट्न आइपुगे । जेठा दाई , बाबाको भट्टीको बेस्ट फ्रेन्ड । आमाले चिया दिदै ब्यङ्य गर्नुभयो " घर त सुर्यको लागि मात्र होइन भट्टीको लागि पनि मिलेको छ, नजिकै छ नि " बाबा कुरा छल्न मलाई बिउझाउनु भयो । " छोरा उठ, यसो नाक कान धो । चिया खा ल उठ । " बिउझेर म बिस्तारमा थुचुक्क बसे । झ्याल बाहिरबाट सुर्यको तेज प्रकाशले आँखा खोल्न सकेको थिईन । अग्ला अग्ला दुई डाँडाको बीचबाट सुर्य निस्किदा कती मनोरम देखेको थियो ।

"नाक कान " धुन लोटामा पानी लिएर गए । सानो ऐनामा अनुहार हेर्दा कती राम्रो लाग्थ्यो आफ्नो अनुहार । हेरीरहन मन लाग्थ्यो । अनुहार हेरेरै दिनभरीको लागि उर्जा प्राप्त हुन्थ्यो । अहिले त्यही नाक-कान धुन बाथरुम जान्छु । ठुलो ऐना अगाडि जब आफ्नो अनुहार तेर्सिन्छ । सबै पाएर पनि खाली खाली भएको अनुहार देख्छु । सबै आवश्यकता पुरा भएर पनि असन्तुष्ट ति आँखाहरु, हास्न धेरै अगाडि बिर्सेंका ति ओठहरु, र भाबीले भाव बिहिन बन्न लेखेकी त्यो अभागी निधार देख्छु । अनी फेरी त्यही बाल्यकालका दिनहरु सम्झन्छु ।

" आमा मेरो आँखा राम्रो छ रे है , शोभा दिदीले भनेको " सोभा दिदी ले - तिम्रो आँखा कती राम्रो छ, मलाई देउ न भन्दा म खुशीले गद गद भएको थिए । अनायसै यस्तो खुशी लागेको थियो कि त्यो दिनको लागि अब अरु खुशी चाहिन्न । " अँ तेरो परेला बाक्लो र घुम्रिएको छ त्यही भएर भनेको " आमाको जवाफले प्रमाणित गरिदियो मेरो आँखा साचै राम्रो रहेछ । खुशीको सिमाना थिएन ।

त्यही खुशीको आशामा त्यही घुम्रिएका परेला आज फेरी नियाल्छु । तर नितान्त शुन्य र भाव बिहिन देखिन्छन ति आँखाहरु ।
भात नपाकेको दिन पूर्ण साउजीकोबाट किनेको डोनट आमाले बनाएको चियामा चोपेर खादा श्वास फेर्ने फुर्सद हुन्नथ्यो । जती खाए पनि नपुग्ने त्यो हन्तकाली पेट पुटुस्स नभरे सम्म खाइन्थ्यो । भलै पछी सम्म बासी डोनटको गन्ध आइरहोस्, मनमा भोक रहिरहन्थ्यो । त्यही भोकको प्रतिक्षा गर्दै प्लेटमा दुई वटा ब्रेड र जाम आपसमा जुधाएर राख्छु । गिलासमा चिसो दुधले "मलाई खा" भनेर हेरिरहेको हुन्छ । म भोकको प्रतिक्षा गर्दै गर्दै चपाउन थालछु, घाटीबाट छिर्दैन अनी दुधले सलक्क बगाउछु । र निस्किन्छु एक्लै युनिभर्सिटीको निम्ती ।

ट्रेनको लिकको छेउ छेउबाट स्टेसन सम्म जानुछ । लिक, जती हिंडे पनि सकिदैन । लिकमा ओछ्याएको काठ एकपछी अर्को सर्दै म तिर आउछन र जान्छन । त्यस्ता कैयौ काठ आए गए । लिकका काठै काठ पच्छ्याएर स्टेसन पुग्छु, रेल आउछ । एक हुल यात्री छिर्छन, सबैको यात्रा निश्चित होला तर मेरो आँफैलाई थाहा छैन म किन यात्रा गर्दै छु ?

सुनसान रेलको एक डिब्बाको कुनाको सिट मलाई पर्खिरहेको हुन्छ । चिसो र ओसिलो अन्धकार बिहानी छिचोल्दै, झ्याल तिर फर्किएर बस्छु । रेल हिड्छ तर कुनै आवाज छैन । शान्त छ ,सुन्य छ । झ्याल बाहिरका बस्तुहरु गतिवान रहेछन बरु, म गतिहिन । म जहाँको त्यही छु, न कुनै भावना न गुन्जन । झ्यालको सिसामा सिम सिमे पानीका छिटाहरुले रेखा बनाउदै बग्छन । ति पनि पानी कै छिटाहरु थिए जब हामी रोपाइ गर्न निस्किन्थ्यौ । रोपाहारहरु मलको भारी लिएर हिलाम्मे खेतको आली आली हिड्थे, म फुच्चे, आमाको फरियाको फेद समातेर पछी लाग्थे । रोपाइ गर्दा गर्दै दर्केको साउने पानीको थोपा कत्रो कत्रो । कती मज्जा आउथ्यो जब हिलाम्मे खेतमा पानी दर्किन्थ्यो । आज पनि त्यही पानी पर्दै छ तर किन किन भित्रैबाट वाक्क लाग्छ ।

रेल रोकिन्छ । कती खेर आइपुगे पत्तो पाउदिन । गुमेको होश सम्हाल्दै बसको प्रतिक्षामा लाग्छु । मनिसै मनिसको भिडमा म एक्लै प्रतिक्षा गर्दै हुन्छु । चिल्लो कालो सडकमा तेर्सिएको आँखा भित्र त्यही प्यारो देशमा बिताएको बाल्यकालको कच्ची सडकका मनोरम यादहरु खेल्दै हुन्छन । स्कुल जान बाटोमा हिड्डै गर्दा एक दिन ट्याक्टर बाजेको ट्याक्टर आएको थियो । १५ मिनेटको बाटो हिंड्नको गाह्रोले त्यो ट्याक्टरमा चढ्न दौडेको, बल्ल बल्ल हिड्डै गरेको ट्याक्टर चढ्दा युद्ध नै जितेको जस्तो अनुभव गरेको । र स्कुल सकिदा सम्म पनि साथीहरु माझ त्यही ट्याक्टरको गाथा सुनाएको अनी भोली पनि त्यही ट्याक्टर आउने आशा गरेको । कती रमाइला थिए ति दिनहरु । आज ठीक टाइम मै आइपुग्ने बसको पनि मलाई कुनै आशा छैन । म किन चढ्दै छु, आखिर चढे पनि नचढे पनि मृत्‍युको दिन ढिला हुने त होइन होला ?

जब टाढैबाट अर्धनग्न युवतीको लस्कार देखिन्छ , त्यो मेरो युनिभर्सिटी हो । सबै जना आफ्नै संसारमा मस्त हुन्छन । कोही हतारमा दौडिरहेका हुन्छन, कोही फुर्सदमा खाइरहेका हुन्छन । कक्षामा सवा दर्जन विद्यार्थी छुट्टा छुट्टै कुर्सीमा बसेका हुन्छन । म कुनै एक कुर्सी तानेर अलग्गै बस्छु । हातमा कलम र आँखामा प्रोजेक्टर भए पनि दिमागमा त्यही दिन हुन्छ, जुन दिन कक्षामा बेन्च नपुगेर सात जन एउटा बेन्चमा बसेका थियौ । भलै बेला बेलामा ठुस्स ठुस्स मानव बायु चल्थ्यो तर पनि समिपमा कोही छन भन्ने भान हुन्थ्यो । एक अर्कालाई तैले तैले भनेर आरोप लगाउनु र फेरी एक छिनमा नाक छोप्नुको मज्जा अर्कै आउथ्यो ।

बिरक्त लाग्दो लामो लेक्चर पछी फर्किन्छु, त्यही एक्लो उदास र चिसो कोठामा । अनी फेरी दोहोरिन्छ त्यही बिरक्त लाग्दा एकोहोरो दिनहरु ।

यो लेखको निम्ती प्रेरणा दिने शुश्री सुश्मा खरेललाई धन्यवाद ।

तपाईंको सामान छुट्यो कि ?

2009-07-17T03:43:00.000-07:00

नकारात्मक कुरा मात्र गर्दा गर्दा वाक्क भएर के लेखु के लेखु भनेर हात चिलाउदै हिडिरहेको बेला मेट्रो स्टेसन नजिक एउटा नोटिस देखे । फिन्निश भाषामा लेखिएको थियो " ल्योईदेत्तु सिल्मलासित वता उह्तेइस " अर्थात चस्मा भेटिएको छ,पाउन सम्पर्क गर्नुहोस् । " यो देखेपछी फिन्ल्यान्ड आएपछीका सुनेका र भोगेका यस्तै घटनाहरुले एउटा सकारात्मक लेख लेख्न हौसियायो ।

एक दिन म हेल्सिन्कीको माल्मी स्थित प्रहरी थाना जादा रेलमा मेरो मोबाईल छुटेछ । फेला पर्ने आशा त थिएन तैपनी साथीको मोबाईलबाट फोन गरे । कसैले कसैले उठाएनन । एक छिन् पछी हराएको मोबाईलबाट साथीको मोबाईलमा फोन आयो । एउटा केटी सुरुमा फिन्निश र पछी ईंग्लिशमा बोलिन र भनिन " यो मोबाईल रेलमा भेटेको हुँ । लिनको लागि फिल्म टाउन नामको पसलमा आउनु म त्यही छोड्दिन्छु । " मैले स धन्यवाद हुन्छ भने र गुमिसकेको मोबाईल फिर्ता पाए ।

मलाई जस्तै घटना अर्को एक जना नेपाली मित्रलाई पनि परेको रहेछ । बिकेश साप्कोटा (नाम परिवर्तन)को पेन ड्राइभ काइभो पुइस्तो नामको स्थानमा खसेको रहेछ । एउटा फिन्निशले फेला पारेछन र पेन ड्राइभ भित्रको फाइलमा उनको नाम खोजेर फेसबुकमा खोजेर मेसेज पठाएछन " पेन ड्राइभ लिन आउ भनेर "

खै किन हो ? फिन्निशहरु आर्थिक रुपमा सम्पन्न भएर हो अथवा अरुको खानु हुन्न भन्ने चेतना भएर हो । यस्ता यस्ता घटना सुन्न पाईन्छ । आफ्नो केही हरायो भने प्रहरी थानामा आइपुगेको छ कि भनेर बुझ्न गइन्छ । बाटोमा कुनै सामान फेला पर्‍यो भने यदी त्यसमा ठेगाना छ भने हुलाक मार्फत र छैन भने प्रहरी मार्फत सम्बन्धित ब्यक्तीलाई बुझाईन्छ । तर सबै जना त्यस्तै हुन्छन भन्ने होइन । रात दिन जाड धोकेर बस्ने फिन्निशबाट सचेत रहनुपर्छ । हराएका सामान त्यस्ताको फेला परेमा पाउने आशा नगरे हुन्छ ।

गत बर्ष ह्युपाप पेपर फ्याक्ट्री नामकको एउटा कागज उधोगमा काम गरेको थिए । क्यान्टिनको फ्रिजमा टन्न खाने कुरा राखिएको हुन्थ्यो । त्यसमा खाने कुराको मुल्य लेखिएको हुन्थ्यो । जसलाई खान मन छ सो मुल्य बराबरको पैसा काउन्टरमा आँफैले हालेर खानु पर्थ्यो । काउन्टर खुल्लै हुन्थ्यो । त्यहा कोही पनि बस्दैन थियो । तर त्यहा अहिले सम्म पैसा हिनामिना भएको कुरा सुनिएन । मलाई अचम्म लाग्थ्यो त्यो देखेर । कती विश्वाशको बातावरण । त्यहा काम गर्ने बिदेशी म मात्र थिए । डर लाग्थ्यो कतै हिनामिना भएर आरोप मलाई लाग्ने हो कि भनेर । किनभने फिन्निशहरु बिदेशीसँग त्यती लामो सम्पर्कमा नभएर होला, बिदेशीलाई कमै विश्वाश गर्छन् ।

प्रजातान्त्रिक समाजबादी देशमा पनि " ताल्चा " लगाउनु नपर्ने उदाहरण कही कतै देख्न पाइदो रहेछ । साम्यवाद कुर्नु पर्दैन ।

मेरो न्वारन

2009-06-30T11:01:00.000-07:00

ठुला ठुला साहित्यकार ,लेखक र राजनीतिज्ञले आफ्नो नाम सँगै अपनाम पनि लेखेको देख्दा मलाई पनि यस्तै एउटा उपनाम झुण्ड्याउन मनलागेको थियो । तर के झुण्ड्याउने भन्ने टुङ्गोमा पुग्न सकेको थिईन । गाम्नागे, ब्याकुल माइला,अरमट्ठे साइलो,आयोदधौम्य, यस्ता यस्ता उपनाम राख्ने मान्छे देखेर सोच्थे - उपनाम राखे पछी ठुलो मान्छे भईन्छ ।

कान्तिपुर राष्ट्रिय दैनिकमा कती पटक तथाकथित लेख र प्रतिकृया पठाएको थिए । तर पटक्क नछपिएपछी मन मनै मुरिएर सोचेको थिए । अब आफ्नो अपनाम नै डा राख्छु । जब नामको अगाडि डा लेखिएको देखिन्छ तब पक्कै पनि मैले लेखेको लेखलाई बिशेष ध्यान दिएर हेर्ने छन । भलाई डा को अर्थ डाँका होस् कि डाक्टर । लेख अवश्य छापिनेछ । मैले बिद्याबारिधी गरेको छ छैन जाँच्न त कोही आउँदैन क्यारे । तर त्यो पनि कथै रह्यो । मैले त्यती बिघ्न मन पराए पनि त्यो नाम राख्न सकिन किन भने मलाई डर थियो फेरी चिकित्शक र बुद्धीजिवी बर्ग मेरो बिरुद्ध आन्दोलित होलान । टायर् बल्ला, नेपाल बन्द होला । बेकारमा मेरो उपनामको कारण देशलाई किन घाटा गराउनु, किन सर्वसाधारणलाई दु:ख दिनु भनेर त्यो पनि राख्न सकिन ।

म सानै उमेर देखी चित्र बनाउथे । मेरा चित्रहरु एकदम बिरक्त लाग्दो हुन्थे । नराम्रो भएर हो कि कुन्नी जो जो ले हेर्थे ( बुझ्नेले ) यस्तो उमेरमा यस्तो ' किन यस्तो छौ ' भन्थे । त्यो देखेर मेरो नाम 'बिरक्ते कान्छो' राखौ कि जस्तो नि लागेको थियो । तर मैले चित्र मात्र बिरक्तिदो बनाउथे । बाहिर त म एकदम फन्टुस थिए । यसरी द्वैध चरित्रलाई एउटै नामले सम्बोधन गर्दैन भनेर मैले त्यो नाम पनि त्यागे ।

बिज्ञानमा अथाहा रुची थियो । हेटौंडामा कक्षा ३ मा पढ्दा नारायण गौतम, काका हुनु हुन्थ्यो । उहाको र मेरो जोडी खुब जम्थ्यो । हामी कहिले खोलामा भ्यागुता समातेर जिउदै पतीले चिरेर शल्यकृया गर्थ्यौ । कहिले खेतको कुलो थुनेर साइकलको डाइनामोबाट बिद्युत निकालेर पुरै गाउमा बिजुल पुर्याउने योजना बनाउथ्यौ । कहिले केरा पकाउने कार्बाइटलाई बोतलमा राखेर बम बनाएर बिष्फोट गर्थ्यौ । पछी त्यही बिज्ञान सम्बन्धी आफ्नो उपनाम राखौ कि जस्तो नि लाग्थ्यो । तर काठमाडौं आएपछी बिज्ञान बाहेक अरु बिषयमा रुची बढ्दै गए । अनी बिज्ञान सम्बन्धी उपनाम सार्थक हुन सकेन ।

त्यसो त घरमा मेरा प्रशस्त उपनाम थिए । जिउ दुब्लो पातलो भएकोले मुसे,च्यासे,लुते मेरा प्रख्यात उपनाम थिए । तर जिम गरेर जिउ बनाउदै गएपछी त्यो उपनामहरु आँफै हराए ।

कक्षा १२ मा अध्ययन गर्दा मेरो साथीसँग जिस्केर फुर्ती सहित् आफ्नो नाम भन्दा मैले 'साक्षात सुशिल' सँग बोल्दाइ छस भनेको थिए । त्यसपछी मेरो मुखमा यो शब्द झुण्डियो । बल्ल मैले आफ्नो उपनाम अगाडि साक्षात राख्ने सोचे तर 'साक्षात' को शब्द प्राय जसो भगवानको अगाडि राखिन्छ । साक्षात बिष्णु , साक्षात ब्रम्हा । म त्यती ठुलो त छैन कि भगवानलाई बुझाउने शब्द राखौ । त्यही भएर मैले आफ्नै शब्द निर्माण गरे ' साक्ष्यात सुशिल' भनेर । साक्ष्यात शब्दले साक्षातलाई प्रतिस्थापना गरेको छु । यस 'साक्ष्यात' नामले ममा भएको सानो तिनो कलाकारिता, कबित्व, बिज्ञानको रुची , नेतागिरी , र आध्यात्मिकतालाई प्रतिनिधित्व गर्छ । कम्प्युटर भाषामा भन्दा 'साक्ष्यात' एउटा जिप्पड फोल्डर हो, यस भित्र अन्य फाइलहरु छन । ति फाइललाई अनजिप्पड गर्दै जिबनमा रन गर्ने काम सुशिल नामको ड्राइभरले गर्नेछ ।

के गर्नु मेरो न्वारन गर्ने बेलामा मलाई कसैले सोधेनन " बाबु तेरो नाम सुशिल राखौ भनेर " नत्र मैले नि जवाफ दिन्थे नि - सुशिल भनेको राम्रो बानी ब्यहोरा हो जुन ममा पटक्कै छैन । अब आँफै न्वारन गर्नु परेको छ ।

-साक्ष्यात सुशिल

नक्कली रु ५०

2009-06-21T11:40:00.000-07:00

आज दिउसो के गरौ के गरौ भयो । अनी मेरो पुरानो डायरि पल्टाउने क्रममा मैले कक्षा ९ मा बनाएको ५० रुपैयाको नेपाली नोटको चित्र फेला पारे । यसमा मलाई गर्वनर सत्यन्द्र प्यारा श्रेष्ठको दस्तखत दुरुस्त लाग्छ । तर नोट पछाडि च्याङ्राको चित्र हुनुपर्ने गधाको जस्तो भए छ ।

अगाडिको भाग

पछाडिको भाग

भारतीय अतिक्रमण बिरुद्धको दिवस

2009-06-14T12:47:00.000-07:00

१५ जुनमा भारतीय अतिक्रमण बिरुद्धको दिवसको रुपमा मनाउन प्रेरणा दिएकोमा माइसंसार परिवारलाई हृदय देखी नै धन्यवाद दिन चाहन्छु ।

कोशीको बाध ठुलो छ
त्यसको कैयौ गुणा ठुलो छ
हाम्रो सहनशिलताको बाध
कोशीको बाध फुटे बिहार बगाउछ
हाम्रो सहनशिलताको बाध फुटे
पुरै भारत तहस नहस बनाउछ
होसियार !

जतिखेर नि हुने बन्द, हड्ताल, र सानो सानो कुरामा हुने आन्दोलन प्रती आजित भएर एक पटक मदन भण्डारी मेमोरियल कलेजका ज्योति सरले नेपाली जनतालाई लगाउनु भएको आरोप कता कती सहि लाग्छ । उहा भन्नु हुन्थ्यो " नेपालीको राष्ट्रियता कहिले गुमेन । यदी अङ्रेज अथवा कुनै शक्तीले हाम्रो देश खोसेको भए सायद आज हामी राष्ट्रियता प्रती बलियो एकता देखाउथ्यौ । हातैमा जे धुलो झरे पछी त्यही सुनको फुल वास्तव मै सहि कुरा हो । " यहाँ जो जोले राष्ट्रियता र देश भक्तित्व देखाउछन या त बिदेश आएपछी महत्व बुझेका हुन या त किताब पढेर । हामीले कहिले देशको निम्ती लड्नु परेन । एकताका अङ्रेजसँग हाम्रा बहादुर पुर्खा लडेर जिते । त्यसपछी "बहादुर" को उपमा लिएर हामी सुत्यौ । आज सम्म सुतेको सुतेइ छौ । बेला बेलामा हुने ह्रितिक काण्ड र इराक काण्डमा बिउँझिन्छौ । अनी फेरी सुत्छौ ।

हाम्रो देशमा धेरै नेता जन्मिए कोही भारतको गुलामी गर्दै ठीक्क त कोही भारत तर्साउन चाइनाको गुलामी गर्दै ठीक्क । तर कसैले राष्ट्रियताको लागि नेत्रित्व दिएनन । न हामी सुतेकालाई बिउझाउने प्रयत्न नै गरे । आफ्नो सरकार टिकाउन राष्ट्रघाती सन्धि सम्झौता गर्दै गए । भारतले पनि खेलिरह्यो । कहिले माओवादीलाई हतियार दिएर खेल्यो, कहिले ज्ञानेन्द्रलाई उचाल्यो , कहिले सात दललाई उचाल्यो र अब मधेशबादी दल उचाल्यो । यो जसरी नि नेपालमा अस्थिरता रखिरहने र अन्तमा नेपाललाई सके सिक्किम नसके भुटान बनाउने षड्यन्त्र हो भन्ने कुरा मैले बारम्बार भन्दै आएको छु ।

म आजको दिन एउटा प्रस्ताव् राख्न चाहन्छु । भारतले भुमी मिचेको बिरोधमा सुरु भएको यस नेपाली आक्रोशलाई रचनात्मक काममा लगाउन र फेरी सुत्न नदिन , आजको दिनलाई "देश्भक्ती दिबस" मनाउन प्रस्तव गर्दछु । यहाँ गणतन्त्र दिबस मनाइन्छ तर राजतन्त्रबादीलाई यो स्विकार्य छैन । यहाँ प्रजातन्त्र दिबस मनाइन्छ तर जनबादीलाई स्विकार्य छैन । मज्दुर दिबस छ र मालिकलाई स्विकार्य छैन । नारी दिबसमा पुरुष हेर्या हेर्यै । राष्ट्रियता त सबैको स्विकार्य बिन्दु हुनु पर्ने हो । तर अफ्सोच यसको लागि एक दिन पनि सम्झना राख्ने दिन छैन । यसर्थ माइसंसारले गरेको प्रोत्साहन, मेरो प्रस्तव र सम्पूर्ण देश भक्त नेपालीको समर्थन भएमा यस दिबसलाई राष्ट्रिय दिबस बनाउन सकिने छ । यस दिबसमा निम्न कामहरु गरेर राष्ट्र हित गर्न सकिन्छ ।

- यस दिन बिदेशी गीत संगीत, सिनेमा र सस्क्रितीको प्रयोग नगर्ने ।
- सक्दो र उपलब्ध भए सम्म स्वदेशी उपभोग्य सामान, स्वदेशी कै पसलबाट खरिद गर्ने ।
- सैक्षिक क्ष्रेत्रमा राष्ट्रियता, सिमाना र राष्ट्रिय बिभुती सम्बन्धी कार्यक्रम गर्ने ।
- घर घरमा राष्ट्रिय झन्डा राख्ने ।
- धर्म, जात, लिङ र भाषाको खाडल पुर्दै "हामी नेपाली" भन्ने भावनाको बिकास गराउने ।
- मुलुक को कानुन को पूर्णत: पालन गरौ, कार्यालयमा बरु घण्टौ कुरौ तर एक सुको घुस नदिउ,जथाभाबी फोहर नफालौ,आफ्नो स्कुल, कलेज,क्लब वा कार्यालयको समुहमा आबद्ध भएर कम्तिमा एक दिन मुलुकको सेवा गरौ ।

यो कुनै सरकारको चुनावी नारा हुनेछैन । न कुनै देशको बिरोध गर्न ल्याइएको कार्यक्रम नै हो । हाम्रो देशको बिकास गर्न ल्याइएको सरक्षणबादी कार्यक्रम हो । अमेरिकी बजारमा बिदेशी सामान एक त छिर्न सक्दैन अर्को छिरेपनी धेरै समय टिक्दैन(चाइनिज अती सस्तो बाहेक ) किन भने अमेरिकी जनता अत्यन्त सरक्षणबादी छन । त्यस्तै फिन्ल्यान्डमा पनि स्वतन्त्रता पछी फिन्निश जनताले देखाएको सरक्षणबादको प्रभावले आज संसार कै सब भन्दा सुखी देश मध्य एक भएको छ । हरेक बिकासित देशको पछाडि यस्तै यस्तै सरक्षणबादले प्रेरणा दिएको हुन्छ । हाम्रो जस्तो बिकासोन्मुख र अशिक्षित देशमा झनै यसको आवश्यकता छ ।

आज देखी प्रण गरौ । जुन १५ को दिन "देशभक्ती दिवस"को नाममा हाम्रो देश नेपाललाई समर्पण गरौ । सबै नेपाली एक जुट भएर भारतीय अतिक्रमणको बिरोध गरौ ।

भारतीय अतिक्रमण मुर्दाबाद ।
जय नेपाल

-साक्ष्यात सुशिल

माइसंसारको कमेन्ट

2009-05-28T06:47:00.000-07:00

साथीहरु,
बाराक ओबामाको दौरा सुरुवालमा रुप बनाएर राजु पन्थीले राम्रो फोटोसपको अभ्यास गर्नु भएछ । फोटो राम्रो छ धन्यवाद।
तर यही कमेन्टमा अप्रासाङिक कुरा गर्न लाग्दै छु आशा छ मलाई सहि रुपमा बुझिदिनु हुने छ

बारक ओबामाको फोटो दौरा सुरुवाल देखे पछी निश्चय नै माइसंसारमा हाम्रो नेताहरुलाई गाली गरेको कमेन्टले भरिनेछ । हाम्रो देशमा जे जस्तो भए पनि सुरुमा नेतालाई नै गाली गरिन्छ । यो एउटा स्टेरियोटाइप नै भईसक्यो । दुई युवा भेट होस् वा सय युवा , आलोचना नेता नै हुन्छ । तर के हामीले राम्रोसँग सोचेका छौ नेताले गर्दा नै देश पिछडिएको हो ? के नेता नै संसारको दोश्रो अती गरीब राष्ट्र बनाउन जिम्मेवार छन ?
यौटी युवतीको अगाडि क्यामरा तेर्साएर सोध्नुहोस् - देश बिकास गर्न के गर्नु पर्छ भनेर उनले फलाक्ने छिन् ” नेताले भ्रष्टाचर गर्नु भएन हैन अनी त्यसपछी कर्माचारीले घुस खानु भएन हैन अनी त देश बिकास हुन्छ ” तर तिनै युवतीको प्रेमीले किनेको पल्सर नयाँ मोडलको बाइक देखेर तिनिले कहिले सोध्चिन ” तिम्रो बाबा त सरकार कर्माचारी भन्थ्यौ अनी यस्तो यस्तो बाइक किन्न सक्छन त सरकारी कर्मचारीको छोराले , तिमी त कहिले काम पनि गर्दैनौ । न तिमीहरुको फेमिली बिजिनेस छ । सायद तिम्रो बाबाले घुस कै पैसा दिएर तिमीले किनेको हुनुपर्छ । म यस्तो बाइक चढेर लभ गर्नु छैन । मलाई माया चाहिन्छ , देश डुबाएर किनेको बाइक होइन । ” यस्तो कहिले भन्छिन ???

त्यस्तै कुनै घरमा शिक्षित छोरा ले आफ्नो सरकारी कर्मचारी बाबु आमालाई बरु हामी गाउ मै घर बनाएर बसौला तर देश डुबाएर काठमाडौंमा जग्गा नजोडौ भनेको होला ???

कसैको तर्क होला “घुस नखाइ परिवार पाल्न सकिन्न । भोको पेटमा आदर्शको कुरा हुन्न । ” यो सहि कुरा हो भोको पेटमा आदर्शको कुरा हुन्न तर काम गर्ने मान्छेको पेट त भोको पनी हुन्न नि । एउटा कर्मचारीले कम्तीमा परिवारलाई मिठो मसिनो खान पुग्ने पक्कै पैसा पाउछ तर उसलाई घुस खान वाध्य पार्ने भनेको देखावटीले हो । छिमेकीले तल्ला थपे त्यसलाई देखाउछु म नि , माइलाले छोरालाई बोर्डिङमा हाल्यो म नि इङ्लिश स्पिकिङमा हलिदिन्छु , काकाको छोराले पल्सर चड्यो बुवा मलाई एल एम चाहियो , यिनै यिनै । यस्तै देखासिकीले कर्मचारीलाई घुस खान वाध्य तुल्याउछ । नत्र दुई छाक मिठो मसिनो खान र एक सरो लाउन पनि नपुग्ने त तलब हुँदैन होला नि ?

एउटा सिक्षित युवा युवतीको बिहेमा बरु ३ लाख ऋन लिएर भएपनी धुमधाम बिहे गर्छन । बैबाहिक जिबनको प्रारब्ध देखी ऋन कसरी तिर्ने भन्ने चिन्ताले सताउन थालछ । यो पनि देखासिकी कै अर्को रुप हो । हुनेले जती खर्छ गरोस , तर नहुनेले मन्दिर मै गर्नु , वा सामान्य किसिमले गर्नु । बिहे त बिहे नै हो नि । तर के गर्नु फलानाले यस्तो भन्ला , तिलनाले यस्तो भन्ला । समाजमा लाज होला भनेर बरु जग्गा धितो राखेर पनि धुमधाम बिहे गर्नैपर्छ ।

नेतालाई मात्र सस्तो गाली गर्नु अगाडि आफ्नो बारेमा पनि सोच्ने कि मैले देशको लागि के गरे र अरुलाई आरोप लगाउन ? नेताले त नेत्रित्व दिन्छ त्यो नेत्रित्वमा हिंड्ने त हामी नै हौ नि । ति नेता हामी बाट बनेका हुन । हामी मध्ये कसैले पढाएका, हुर्काएका र बढाएका हुन । चन्द्रमाबाट खसेका होइनन । जब हाम्रो सोच यती तल्लो छ भने उनी हरुकोबाट के आशा गर्न सकिन्छ ?

म अहिले बिदेशमा बसेर पढ्दै छु । म बोलिङ हल सरसफाइ गर्छु । मैले केही समय अगाडि माइसंसार मै ” फिन्ल्यान्डमा क्लनिङ काम बढी पाईन्छ ” भनेर कमेन्ट गर्दा यहाँका उच्च सिक्षितहरुले मेरो भरमार बिरोध गरे । उनिहरुले आफ्नो घरमा आफु के गर्छु भनेर लुकाएका रहेछन । क्लिनीङ काम गर्छौ भनेर खुलासा गरे भनेर मेरो बिरोध गरियो तर तिनैको अगाडि एउटा क्यामरा तेस्राएर सोध्नु होस् नेताले भ्रष्टाचर गर्नु भएन ह्यान त्यान भन्न थाल्नेछन । त्यस्तो पढे लेखेकाहरु जो युरोप र अमेरिकाको जस्तो बिकासित समाजमा बस्छन , तिनीहरुको सोचको स्तर त यस्तो छ भने नेतालाई गाली गरेर के ख्यास्छौ ?

यो नेताको बिरुद्ध लेख्ने र बोल्ने भनेको फेसन हो । आफु चोखो बन्ने खोक्रो प्रयास मात्र हो । म पनि एक ताका नेताको बिरोध गरेरै दिन बिताउन चाहन्थे तर जब जनमानस बुझ्दै गए , साथी देखे उस्तै छन , समाज देखे त्य्स्तै छन , म स्वयम पनि कुन ताको राम्रो हो र हुनत ? अनी नेताको बिरोध गरेर के नै हुन्छ ? सुरुमा आफु सुधार गर्नु पर्‍यो नि । जब म राम्रो छु भन्ने लाग्छ तब अर्को को बिरोध गर्दा हुन्छ तर यहाँ त ठीक उल्टो भएको देखिन्छ ।

मैले यो प्रसँग निकाल्नुको आशय, एक पटक आँफैलाई सोध्ने कि मैले अहिले सम्म देशको लागि के गरे भनेर ? राम्रोसँग बिचार गर्ने कि देश बिकासमा हाम्रो भूमिका के भनेर ? ट्राफिक नियम आफु नमान्ने अनी ट्राफिकलाई घुस्याहा भन्ने ? बाटोमा जथाभाबी फोहोर फाल्ने अनी नगरपालिकाले केही गरेन भन्ने ? आफु अमेरिका र युरोपमा भाडा माझेर कमाउने अनी फेरी नेपालमा त्यही भाडा माझ्नेलाई हेप्ने ? साउदीमा भेडा चराउने अनी नेपालमा गोठालो जान लजाउने ?

जब सम्म हामी जनताको सोचमा परिवर्तन आउँदैन । देश बिकास हुँदैन । नेतासँग कुनै चाबी हुँदैन देश राता रात परिवर्तन हुन , उसले हिडाउन बाटो देखाउछ । तर यहाँ जनता हिंड्न मान्दैनन त के गर्ने ?

अनी अर्को कुरा, ओबामाको कुरा ल्याएर प्रचन्ड, माधव कुमार र गिरिजालाई गाली नगरौ । हामी नेपाली हौ । नेपालीको इज्जत गरौ । भलाई हामी बिभिन्न बिचारमा बाझिएका छौ तर बिदेशीसँग तुलना गरेर कुनै नेपालीलाई घ्रिणाको पात्र नबनाउ । नेता हाम्रा प्रतिनिधि हुन । तिनिलाई गाली गर्नु बहुसन्ख्यक नेपालीलाई गाली गर्नु हो । केही समय अगाडि प्रचन्ड फिन्ल्यान्ड आए । तर उनको बारेमा यहाँको ‘ हेल्सिन्की सानोमत ‘ ठुलो पत्रीकाले कुनै कवेरज दिएन । यो कुरालाई नेपालमा बिपक्षी दलले ” प्रचन्ड कुट्नितिक असफलता , ह्यान त्यान भनेर प्रचार गरेछन तर कसैले सोचियो कती लज्जास्पद स्तर रहेछ हामी नेपालीको ? त्यत्रो जनताले चुनेर बनाएको प्रधानमन्त्रीको कुनै वास्तै छैन भने पछी यसले के अर्थ राख्छ ? हामी नेपालीलाई कुन हैसियत दिएका रहेछन त ? तर के गर्नु हामी त मुर्ख हौ , प्रचन्डलाई त वास्ता गरेन भन्ने । वास्तवमा त्यो हाम्रो वास्ता नगरेको हो ।

सबै माइसन्सार पाठकलाई मेरो आग्रह छ । कुनै पनि ब्यक्तीबाट राम्रो कुरा सिक्नु निश्चय नै राम्रो कुरा हो चाहे त्यो ओबामा होस् चाहे फिडेल क्यासट्रो तर एउटा बिदेशी ब्यक्तीलाई उभियाएर नेपालीलाई गाली गर्नु अत्यन्त दु:ख लाग्दो कुरा हो । यस्तै फुटको कारण हाम्रो बिदेश निती लथालिङ छ , भारतले खेलेको खेल्यै छ । हामी अझै चेत्दैनौ ।
सबैलाई चेतना भया ।

http://www.mysansar.com/temp/1149.html#more-1149
-साक्षात सुशिल

नजर

2009-05-24T11:42:00.001-07:00

"ल त्यो खरको छानामा अली अली प्वाल पर्नु ठाउँ ठाउँमा । अनी खै आगनमा दाउराको चङ्गा बना भन्या हैन ? गरीब किसानको घरमा ग्यासले पकाउछ ? अनी यो पिढीमा सुकेको घास र पराल ल्याएर छर्नु । सके सम्म घर फोहोर देखाउनु पर्छ । " आभाष बेग्लै धारको नेपाली चलचित्र निर्माण र निर्देशन गर्ने युवा निर्माता तथा निर्देशक हुन । उनी समाजिक मनोबिज्ञान केलाउन खप्पिस मानिन्छन । समाजमा भएका कुरिती तथा बिसंगतीलाई चलचित्र मार्फत दर्शाउनु उनको प्रमुख बिशेषता हो । अभिनयमा संवादका अलावा शरीरिक हाउभाउलाई प्रस्तुत गर्न सक्ने भएकोले उनलाई चलचित्र क्षेत्रमा 'साइकोलोगिष्ट ' पनि भनिन्छ । उनको एउटै सिद्धान्त छ - जिबनलाई नाट्क र नाटक लाई जिबन सोच्नु पर्छ ।

"ओेइ राजिप हिरोनी किन न आएको एती बेला सम्म " आभाष स्पट ब्वाइसँग जङिन्छन ।

"खै आईपुग्नु भो रे । मेक अप रुममा " स्पट ब्वाइ तर्किदै जवाफ फर्काउछ

अली खरिलो स्वभावको भएको कारण आभाषसँग कोही पनि हत पत बिवाद गर्दैनन । ३० बर्षको उमेर मै तिल चामल झै फुलेको कपाल । खैरो सादा कमिज - पाइन्ट भिरेको । पावर फुल चस्मा । गढेको आँखा, ख्याउटे गाला । बोल्दा खेरी आँखामा नियालेर हेर्ने भएकोले उनी सँग सिधा कुरा गर्न कोही पनि रुचाउदैनन ।

"ल सब रेडी छ । हिरो हिरोनीलाई बोलाएरले भन्या सुनिनस "

"ओक सर "

'नजर' उनको चौथो चलचित्र हो । यस चलचित्रमा कसरी एउटा गरीब किसानको दाम्पत्य जिबन आर्थिक अभावको कारण छिन्न भिन्न हुन्छ भनेर देखाइएको छ । गरीब पती दश नङ्रा खियाए साहुको ऋण तिर्न नसकेपछी बिल्लीबाठ हुनबाट बच्न पत्नी वाध्य भएर परपुरुषलाई शरीर सुम्पिन पुग्छिन । यो कुराको चाल पाए पनि पती थाहा नभए झै गरी रहन्छ । भने पत्नी लुकाउन माइतीबाट सापट लिएको बहाना गर्छिन । अन्त्यमा रहस्य खुल्छ । पत्नी चरित्रहिनता बोध गरेर आत्महत्या गर्छिन भने पती आफ्नो लाछीपनाले पत्नी गुमाएको पिडामा पागल हुन्छ । यसरी चलचित्र समाप्त हुन्छ । अहिले सम्म निर्माण गरेका सबै चलचित्र अत्याधिक सफल भए पनि नजरले नयाँ रेकर्ड राख्ने आशाका साथ निकै मेहनत गरेका छन सम्पूर्ण टिमले ।

" ल । तिमी आज अरुसँग सुतेर आएको पहिलो दिन । डाइलग याद छ हैन ? तिमी सत्यकिशोर आउँदा ढोका खोल्न आउनु । अनी उसले दिन भरी कहाँ गएको भनेर सोध्दा डल्ली कान्छीसँग घास काट्न जादा ढिला भएको भन्नु । तर सुन । सिधा आँखामा हेर्ने होइन । कहिले दाउरातिर हेर्नु , कहिले आफ्नो फरिया मिलाए जस्तो गर्नु । पतीको आँखामा हेर्नु तर एकै एकै छिन मात्र । कहिले कहिले डराए जस्तो गर्नु है । अनी कहिले केही भन्न लगेको जस्तो गर्नु । "

"हस सर । अनी बोल्दा संवादमा ध्यान नदिनु भन्नु भएको हैन ? त्यो कसरी गर्ने ? "

"ध्यान नदिनु भन्नाले सके सम्म कुराकानी छोट्याएर प्रसँग बदल्न खोज । " आभाष हिरोनीलाई सम्झाउछन र भन्छन

"अनी तिमी सत्यकिशोर तिमीलाई आज थाहा हुन्छ तिम्रो बुढी अर्कैसँग सल्किएको भन्ने । खेत जोतेर आउन साथ ढोका ढक ढक गर्नु । अनी बुढीको मुखमा राम्रोसँग नियाल्नु । उसको हरेक हाउ भाउ याद गरे जस्तो गर्नु । अनी अध्यारो मुख लगाउनु । र त्यती बोल्न नखोजे जस्तो गर्नु । ठीक छ ? "

"ओक सर "

" ल एभरी थिङ्स रेडी । ल आ आफ्नो ठाउँमा जाने ।
लाइट रेडी - रेडी
साउन्ड रेडी - रेडी
क्यामरा रेडी - रेडी
क्लाप - सिन ६7 टेक १
एक्सन
ढक ढक

"ए आउनु भयो । "

" अ । आज दिनभरी काँ गा " कोदालो दिदै भन्छ ।

" ए त्यो डल्ली कान्छीले घास काट्न साथी बोलाई । अनी त्यही गा कि "

"कट " आभाष चिच्याउछन " त्यसरी प्रष्ट भन्ने होइन । आफु अरुसँग सुतेर आएको कुरा तिम्रो मनमा छ । अनी यो कुरा लुकाउनु छ । यसरी प्रष्ट बोल्न सकिन्छ ? "

" के था सर मलाई मैले त्यस्तो गरेको छैन । " हाँस्दै भन्छिन ।

"अनी के मैले चै गर्न गएको छु त ? क्या कुरा गर्छौ " आफु पनि हाँस्दै जवाफ दिन्छ " जिबनलाई नाट्क सम्झ, नाट्कलाई जिबन । अनी तिमी सफल हुन्छौ । "

" सर यसरी लोग्नेलाई धोका दिनु भन्दा त बरु मर्छु नि । यस्तो पाप नि गर्नु ? " हिरोनी आभाषलाई ब्यङ्य गर्दै भन्छिन ।

" त्यस्तो होइन । जब तिम्रो पेटमा अन्नको दाना हुँदैन नि त्यो बेला तिम्रो सबै आदर्श र चरित्र उडेर जान्छ । मान्छेले सुरुमा पेटको बारेमा सोच्छ अनी मात्र समाज र आदर्शको कुरा गर्छ । ल फेरी टेक लिउ "

एभरी थिङ्स रेडी
ओके रेडी
एक्सन
क्लाप - सिन ६7 टेक २

ढक ढक

" ए आउनु भयो । "

" अ । दिन भरी का गा " कोदालो दिदै भन्छ ।

" ए त्यो ...डल्ली कान्छी (दाउरामा हेर्दै ) ...घास काट्न जाउ भनी ( फरिया मिलाउदै )...अनी त्यही ढिला भो "

" अनी के भन्छे त डल्ली ?"(तल देखी माथि सम्म हेर्दै)

" केही न केही .....अनुहार अध्यारो देख्छु नि के भो ? (कोदालोमा हेर्दै ) भोक लागे जाउ । साग भात बनाछु (भान्सा तिर हेर्दै ) । डल्लीकोबाट चामल ल्या । "

" ल म गोडा पखालेर आउछु (आखामा नियाल्दै )त पस्किदै गर "
कट । तिम्रो हाउ भाउ त्यती राम्रो भएन तैपनी ठिकै छ । इट्स ईनफ ।

भान्सामा एभरी थिङ्स रेडी ?
रेडी सर
क्लाप - सिन 68 टेक 1
एक्सन

भत्किएको सानो चुलो । छेउमा डढेको कसौडी । सानो ताप्केमा सर्लङ देखिने साग र पानीको तरकारी । बाङिएको सिलावरको पुन्यौ । एउटा पित्तलको थाल अर्को सिलावर । भात पस्किदा ध्यान जादैन । कता कती डराए जस्तो गर्छिन ।

" कती हालेको । तलाई खै त ?" सत्यकिशोर प्रश्न गर्छ

" हैन छ मलाई (डेक्ची मा हेर्दै )। तपाईं खानु न (अनुहार म एक झलक हेर्छिन )

"के भो तलाई आज । अली अनौठो देख्छु नि " तल देखी माथि सम्म नियाल्दै हेर्छ

" ह...केही हैन (भात खाँदै )...पेट सन्चो नहोला जस्तो छ । खासै केही हैन "

"के गरिस र डल्लीकोमा ?"

" हँ ...झस्किदै केही होइन...त्यती घास काटेर एक छिन् बसे । अनी चिया खाएर आएको हो । " एकै स्वरमा कुरा सक्छिन ।

ल सुत्ने बेलाको सिन लिउ । एभरी थिङ्स रेडी ?
रेडी सर
लाइट रेडी - रेडी
साउन्ड रेडी - रेडी
क्यामरा रेडी - रेडी
क्लाप - सिन 69 टेक 1

अध्यारो, सानो कोठा एकाछेउमा सानो टुकीको ज्वालाको छेउमा बिडी लिएर बसेको सत्यकिशोर । झ्यालबाट चन्द्रमाको प्रकाशको सानो झुल्को छिरिरहेको हुन्छ । साबित्री पातलो डस्ना भएको पलङको एका छेउमा पल्टिएकी हुन्छिन । सुन्यतालाई चिर्दै

"पुर्णे साहुको कती छ ?" लामो स्वर तान्दै भन्छिन ।

"खै लिएको त बिस हजार थियो । ब्याज र स्याजले तिस नाघिसक्यो भन्छ । यो पाला पनि बाली भसक्कै पर्‍यो पतेराले । ब्याज तिर्न न त सकिएला जस्तो छैन । ऋण चुक्ता गर्ने त कहिले कहिले । ब्याज तिरेन भने त त्यो सन्की ले घर बाटै निकाल्छ । अस्ती देखिनस काले सार्की लाई कस्तो गर्‍यो ? उफ ..." ( लामो श्वास तान्छ )

"त्यही त ( सुस्केरा हाल्दै )ब्याजको लागि म भाउजुको माइतीमा मागौला भनेको । तपाईं हुन्न भन्नु हुन्छ । "

" खै दिन्छन र ? दिन्छन भने माग न त । खै ओढ्ने दे " पलङमा घुस्रिदै भन्छ । "आज धेरै थाकिएको छ । "

" मेरो पनि पेट दुख्ला जस्तो भएको छ । " पर सर्दै भन्छिन ।

"कट । धेरै राम्रो टेक भो । आजलाई प्याक अप गर । के हो महोदय तपाईं त आफ्नै श्रीमतीलाई झै गर्नु हुदो रहेछ । " हासो छोड्दै ।" साचै त परेको छैन नि । "

"सर साचै यस्तै दु:ख परे पनि म श्रीमतीलाई त्यस्तो गर्न दिन्न । त्यती लाछी पनि बन्नु ?" छाती फुलाउदै भन्छ ।

" तपाईंको पेट भरिएको छ अहिले । त्यही भएर यस्तो कुरा गर्नु हुन्छ । जसको कुनै बाटो नै हुँदैन नि वाध्य भएर यस्तो गर्छन् । त्यो बेला लाछी भन्ने शब्द नै हुँदैन । भोको पेटमा आदर्शको कुरा हुँदैन । यदी बुझ्नुहोस् । "
आभाषको अगाडि बिबाद गर्ने सधैं फिक्का लाग्छन । उनको तर्कको अगाडि कसैको जोड चल्दैन । स्पटको सबै काम जिम्मा दिएर आफ्नो कार लिएर घर आउछ ।

साझको सात बजेको हुन्छ । सेतो रङ्को भिता , रातो टायलको छाना । अगाडि अग्लो गेट , छेउमा हरियो दुबोको चौर । बाटोमा लहरै बास्नादार फुलहरु । कार ग्यारेज भित्र राखेर ढोकाको घन्टी बजाउछ । दुई तीन पटक बजाएपछी केही समय पछी काम गर्ने केटी निस्किन्छ ।

" कमला, पवित्रा खै त " आभाष प्रश्न गर्छ

" पवित्रा आन्टी त एउटा केटासँग मोटर साइकलमा जानु भयो । "

" को केटा ?" शंकालु प्रश्न गर्छ

" खै भन्नु भएन मैले कौसीबाट देखेको "

दुबै जना माथि जान्छन । आभाष सोफामा बसेर सोच मग्न हुन्छ - आज त कही जान्छु भनेको थिएन । कम्प्युटर क्लास त सकी सक्यो , फेरीको केटा लिन आएछ ?

"खाना पस्कियु अंकल " - कमला भान्साबाट चिच्याउछिन

" हँ...(अल्छी मान्दै) पख अहिले आन्टी आएपछी । "

केही समय पछी ढोकाको घन्टी बज्छ । आभाष आँफै खोल्न तल जान्छ ।

" कहाँ गएको यस बेला ?" आभाष सहज प्रश्न गर्छ ।

" म ...(आखामा हेर्दै ) त्यही कम्प्युटरमा(गेट तिर हेर्दै )...केही आएन भने सिक्न आउनु भन्नु भएको थियो (आखामा हेर्दै ) सरले । अनी गा को ( ओठ थर्थराउदै )...तपाइ चाडै आउनु भएछ त ( प्रसँग बादल्न खोज्छिन )...शुटिङ भएन ?"

आभाष पवित्राको अनुहारमा राम्रोसँग नियाल्छ । उनको ओठको थर थर त्यही हो जुन शुटिङमा साबित्रीको ओठमा चाहिएको थियो । उनको आँखाको अस्थिरताले त्यही सन्केत गर्छ जुन शुटिङमा साबित्रीको गरेको थियो । त्यो बोल्दा अड्किनु, बोलीमा ध्यान नदिनु र लगतै प्रसँग बादल्न खोज्नु । यि तिनै कुरा हुन जुन बिहान आभाषले साबित्रीलाई सिकाएको थियो । उनको अभिनयमा बरु कमजोरी देखिएको थियो, तर पवित्राको अनुहारमा स्पष्ट छ त्यही कुरा ।

" एह । हैन बिहान भनेको थिएनौ त्यही भएर सोधेको । " - आभाष निहुरिएर जवाफ दिन्छ । कृतिम हासो छोड्दै " जाउ माथि खाना रेडी भईसक्यो । "

पवित्रा आभाष भन्दा अलिक छिटो छिटो भर्र्याङ् उक्लेर माथि चढ्छिन । उनको हिडाइमा बाटो बिर्सेंको छनक देखिन्छ । यो त्यही हिडाइहो जुन साबित्रीलाई जती सिकाउदा पनि गर्न सकेकी थिईनन । कता कता हराएको झै देखिने उनको हिडाइको गती पनि समान थिएन ।

आभाष डाइनिङ टेबलमा पर्खिन्छ । सेतो टायलले टलक्क टल्किएको भान्सा । कप बोर्ड भरी लहरै आकर्षक भाडाहरु सजिएको । छेउमा ग्यास चुलो, सँगै राइस कुकरमा भात, सफा देखिने कराइमा कुखुराको मासु र डेक्चीमा दाल ।
एक छिनमा पवित्रा भान्सामा प्रबेश गर्छिन । मलिन र हतास देखिने अनुहार लिएर आँफै खाना पस्किन तम्सिन्छिन ।

"अनी सुटिङ कस्तो भयो त ?" आफुलाई नियाली रहेको भान पाएपछी सुन्यता चिर्छिन ।

" ठिकै भयो । किन आज कहाँबाट सुटिङको कुरा गर्न मन लाग्यो तिमीलाई "? ब्यङ्य गर्दै सोध्छ ।

" हैन त्यतिकै " कुरा छल्दै उत्तर दिन्छिन ।
खाना खादा पनि आभाषले नियाली रहेको हुन्छ । उनको खवाइमा त्यही सन्केत देख्छ जुन उसले सुटिङमा सिकाएको थियो । आभाषको शंका बढ्दै जान्छ । खाना खाइन्जेल सोचिरहन्छ कतै उसको 'नजर'को कथा आफ्नै जिबनमा दोहोरिदै छ कि भनेर ।

फराकिलो बेड रुमको बीचमा रहेको गुलाबी मखमली तन्नामा पल्टेर आभाष सोच मग्न हुन्छ । " यसको चाल चलन आज परिवर्तन भएको छ । पक्कै पनि त्यही केटासँग लसपस हुनु पर्छ । समातेर एक थप्पड हानु जस्तो । फेरी हानेर के गर्ने ? यदी होइन रहेछ भने ? मेरै बिष्लेषण मात्र सहि हुन्छ भन्ने पनि छैन नि । ( रिमोट दबाउछ )फेरी यसरी नबोली नबोली बस्दा पछी नजरको कथा जस्तै पो हुने हो कि ? हैन यसलाई के कमी छ र यहाँ ? राजकुमारी राखेको छु । नपुग्दो के छ र ? जे भने त्यही पुर्याएकै छु । फेरी किन त्यसो गरी ? आज मात्र यस्तो भएको हो कि , पहिलै देखी हो ? ( रिमोट थिच्दै ) खै के गरौ गरौ । भनौ भने गलत पर्ला , नभनौ भने नजरको कथा जस्तै दोहोरिएला । उफ्फ ( पानी खान्छ )

" सुत्ने हैन ? बत्ती निभाइ दिउँ " पबित्रा प्रश्न गर्छिन ।

" हँ ( झस्किदै ) हुन्छ "
पवित्रा एकापट्टी फर्किएर सुत्छिन । आभाष पुन सोचमा डुब्छ " भोली बिहान जाने बेला सम्झाउछु । आज सुतोस । फेरी केही भन्नु हुन्न रुन थालि हाल्छे । जे पर्ला पर्ला एक पटक सोध्नु नै जाती हुन्छ " आभाष पनि सोच्दा सोच्दै अर्को तिर फर्केर निदाउछ ।

बिहान पवित्रा चिया लिएर आभाषलाई उठाउछिन । उठेर खाटको तकियामा अढेस चिया लिन्छ ।

" अ सुन । (चियामा नियाल्दै ) हिजो कहाँ गएको रे " बिस्तारै प्रश्न गर्छ ।

" किन ? कम्प्युटर क्लासमा हो । किन र ?" आतिदै उत्तर दिन्छिन ।

" क्लास सकेपछी पनि किन जानुपर्ने ? तैपनी त्यो केटासँग त्यसरी मोटर साईकलमा हिंडेको मलाई मन पर्दैन । अनी तिम्रो त हाउ भाउ नै चेन्ज भएको थियो । के भयो र त्यस्तो ? आज देखी जानु पर्दैन । " रिसाउदै गाली गर्छ ।

" के गरेको छु र मैले ?" पवित्रा रुदै भान्सा तिर लाग्छिन ।
चिया सकाएर आभाष केही नबोली सुटिङ तिर लाग्छ ।

सुटिङ गर्न उसको मुड चलेको छैन तैपनी हिरो हिरोनी कन्ट्राक्ट डेट अनुसार सुटिङ गर्न वाध्य हुन्छ । आज साबित्रीले माइतीबाट पैसा ल्याएको भनेर आफ्नो देह बेचेर ल्याएको पैसा ल्याएर दिन्छिन । सत्यकिशोरलाई थाहा हुन्छ उसले त्यो पैसा भाउजुको माइतीबाट ल्याएको होइन , जिउ बेचेर ल्याएको भनेर । तर अचानक साबित्रीको भाउजु, साबित्री र सत्यकिशोरको एक साथ भेट हुन्छ । साबित्रीले कुरा लुकाउन नसक्ने स्थिती आउछ । सत्यकिशोरले अझ पनि थाहा नपाए झै गर्न नसक्ने हुन्छ ।

"एभरी थिङ्स रेडी ?" आभाष मुड नचले पनि सुटिङ सुरु गर्छ
साउन्ड रेडी - रेडी
लाइट रेडी - रेडी
क्यामेरा रेडी - रेडी
क्लाप - सिन 69 टेक 1
एक्सन

घरको भत्किएको आगनमा सत्यकिशोर उभिएको हुन्छ , साबित्री घोप्टो परेर रुदै हुन्छिन ।

" तलाई बेश्या, अर्कासँग सुतेर ल्याउन अलिकती लाज लागेन । (एक थप्पड लगाउदै ) बरु मलाई भन्थिस , अली धेरै कमाउ भनेर । म जे गर्थे गर्थे । अब कुन मुख देखाउछेस मेरो अगाडि ?" सत्यकिशोर मुख रातो पारे चिच्याउछ ।
साबित्री केही बोल्न सक्दिनन । मात्र रोइरहन्छिन ।

" जा बेश्या तेरो मुख नदेखा सत्यकिशोर फन्केर घरबाट बाहिर निस्किन्छ ।

आभाष सुटिङ मै टोलाइरहन्छ । उ भर्खर आफु घरबाट आएको कुरा सम्झिन्छ । सधैं हासेर घरबाट क्रम आज तोडिन्छ । उसको मानसपटलमा पवित्राको परिवर्तित हाउ भाउ । उसको बेला बेलामा झस्कनु, हिडाइमा नियन्त्रण नहुनु ।

" सर..." स्पट ब्वाइले बोलाउछ " सिन चेन्ज गर्ने होइन ?" डाइलग सकी सकेको हुन्छ आभाषलाई याद हुँदैन । उसले 'कट भन्न समेत बिर्सिन्छ ।

" ए ल अर्को सिन लिउ " झस्किदै यता उता हेर्दै भन्छ ।

अन्तिम सिन सुरु हुन्छ जसमा सत्यकिशोरले आफ्नो लाछी पनको लागि माफी माग्न चाहन्छ । उसलाई पहिलाई थाहा भए पनि आफु हुतिहारा बनेर थाहा नपाए जस्तो गरेको कुरा साबित्रीलाई भन्न चाहन्छ । र एक अर्कालाई माफी दिई बाँकी जिबन गरीबी मै भए पनि स्नेहका साथ बिताउने भनेर घर फर्किन्छ । तर साझ घर फर्किदा साबित्री झुण्डेर आत्महत्या गरिसकेकी हुन्छिन । भने सत्यकिशोर पागल बनेर लाश त्यही छोडेर घरबाट निस्कन्छ ।
स्पट ब्वाइले साबित्रीलाई सुरक्षित साथ दलिनमा मोटो डोरीले झुण्डाउछन । आवश्यक मेक अप गरिसके पछी क्यामेरा म्यान सोध्छ

" सर सुरु गरौ "
सबै रेडी जना रेडी
साउन्ड रेडी - रेडी
लाइट रेडी - रेडी
क्यामेरा रेडी - रेडी
क्लाप - सिन 75 टेक 1

"ओके एक्सन " आभाष अभिनयमा ध्यान नै नदिकनै सुरु गर्छ ।
अध्यारो सुत्ने कोठाको एका छेउमा एउटा कुर्सी लडी रहेको हुन्छ । झ्यालबाट मधुरो प्रकाशको झल्कोले साबित्री अनुहार देखी स्तन सम्मको भाग टल्किएको हुन्छ । बाँकी शरीर मधुरो देखिन्छ । कुममा च्यातिएको ब्लाउजको स्तन वरिपरि आसुले भिजेको हुन्छ । सुन्निएको आँखा, निलो कलेटी परेको ओठ । उनको अनुहार अझै पनि निर्दोष देखिन्छ । सत्यकिशोर रुदै प्रबेश गर्छ

" यो के गर्यौ । मलाई माफ गर साबित्री । ( झुण्डिएको लाशलाई अङालो हाल्दै ) मैले चाहेको भए रोक्न सक्थे । मलाई थाहा थियो तिम्रो माइतीबाट पैसा आउनै सक्दैन भन्ने । तर तिमीलाई रोकिन । मलाई थाहा थियो तिमीले यस्तै नराम्रो काम गर्न सक्छौ भन्ने तर मैले रोकिन । म पापी हुँ म हत्यारा हुँ म दोषी हुँ ।

यि डाइलोग चलिरहदा आभाषको आँखामा पवित्रा घुमिरहन्छिन । बिहान गाली गरेको , रुदै भान्सामा छिरेको । उसले साबित्रीको झुण्डिरहेको लाशमा पवित्रालाई देख्छ । रुदै गरेको पवित्र जुन आभाषले गाली गरेको रिसमा झुण्डिरहेको छ । र रोइरहेको सत्यकिशोरमा आफुलाई देख्छ । आफुलाई दोषी पाउछ । बेकार गाली गरेछु जस्तो भान हुन्छ । उसमा डरको मात्रा बढ्दै जान्छ, सानो शंकाले आफ्नो भर्खर बसेको घर उझाड हुने डरले उ झन झन गल्दै जान्छ । सत्यकिशोर लाश समातेर रुदा सँग सँगै आभाषको आँखा पनि रसाउदै जान्छ । उसका खुट्टाहरु लग लग काम्न थाल्छ । सत्यकिशोर रुदै रुदै चुप लागेर लाश हेर्दै हेर्दै आफ्नो कपाल भुत्ल्याउदै कोठा बाहिर निस्कन्छ । आभाष आफु पागल भएको भान हुन्छ । तिब्र शंका उपशन्काका बाणले उसको मगज छिया छिया पारेको भान हुन्छ । थुचुक्क भुइमा बसेर टाउकोमा हात राखेर घोप्टो पर्छ ।

" सर के भयो सर " क्यामेरा म्यान र अन्य स्पट ब्वाइ आभाषलाई घेरिएर सोध्छन

" हँ ( झस्कदै ) केही होइन । उसका हात खुट्टाले काम गर्न छाड्छन् । " पानी ल्याउ त अलिकती " आँखा रुमालले पुछ्दै पानी माग्छ ।

" सरलाई सन्चो भएन कि । के भयो सर ?" क्यामेरा म्यान सोध्छ

" खासै केही होइन ( पानी घट् घट् पिउदै ) आज सुटिङ एती नै गरौ । मलाई मुड छैन आज है "
लगतै आभाषको मोबाइल बज्छ ।

" अ भन कमला " ओठ थर्थराउदै बोल्छ

" अंकल घरमा छिटो आउनु न ।" कमला आत्तिदै बोल्छिन " बित्यासै पर्‍यो छिटो आउनु "

" ए के भयो । के भन्छे यो । होइन होला " आभाष अत्तालिदै जवाफ दिन्छ । उसको आँखामा झुण्डिरहेको पवित्राको अनुहार झल झली आउछ अघीको साबित्रीको अभिनय जस्तै । उसको हंसले ठाउँ छोड्छ । दौडिदै कार स्टार्ट गर्छ ।

" के भयो के " कार चलाऊदै सोध्छ । तर फोन कटी सक्छ । फेरी फोन गर्छ तर नेट्वर्क खराबले संपर्क हुन सक्दैन । फेरी पवित्राको मोबाईलमा गर्छ तर उठ्दैन । उसको शंकाको बेग झन बढ्छ । कारसँगै मुटुको धड्कन पनि बढ्दै बढ्दै जान्छ । घर पुग्दा सम्म जिउ पसिनाले निथ्रुक्क भईसक्छ । कार गेट मै छोडेर आत्तिदै घर भित्र छिर्छ । घरमा सुन्यता छाएको हुन्छ । कसैको आवाज पनि सुनिदैन । लग लग कामेका खुट्टाले भर्र्याङ् चढ्ने हिम्मत नै गर्न सक्दैन । उसको भित्रैबाट आत्म मरेर गएको भान हुन्छ । भर्र्याङ्का प्रत्येक सिडीले सँगै उसको पश्चातापको मात्रा बढ्दै जान्छ । आफ्नो बेकारको शंकाले पत्नी गुमाएको शोकले बिछिप्त हुँदै जान्छ ।

सिधै बेड रुममा प्रबेश गर्छ । कपडाहरु लथालिङ हुने गरी निकालिएको हुन्छ । तन्ना बिग्रिएको , चान चुन पैसा छरिएको । दराजको पैसा राख्ने सेफ खुल्ला हुन्छ । उसले सोच्नै सक्दैन के भएको भनेर । कमलालाई बोलाउछ तर उनी पनि हुन्नन । लगतै उसको आँखा एनामा जान्छ । त्यहा एउटा साधा कागज टासिएको देख्छ र थर थर कामेको हातले निकालेर पढ्छ ।

"आभाष

तिमीसँग मेरो विवाह एउटा सम्झौता थियो , बाध्यताको सम्झौता । मैले जिबन भर एउटैसँग मात्र प्रेम गरे त्यो हो मेरो अरुण । अरुणलाई मैले विवाहपछी पनि भुल्न सकिन र उसले मलाई भुल्न सकेन । उसैसँग भेट्ने बहानामा म कम्प्युटर क्लास जान थालेको हो । मलाई कम्प्युटर सिकाउने पनि अरुण नै हो । हिजोको तिम्रो शंकाले हाम्रो भेट्ने बाटो नै बन्द गरेपछी मैले वाध्य भएर यो निर्णय गर्नु परेको हो । म अरुणसँग जादै छु । उसले मलाई अझ पनि उत्तिनै माया गर्छ ।
मलाई खोज्ने प्रयास नगर । जे भयो त्यसको लागि मलाई माफ गर ।

पवित्रा "

आभाषको आँखाबाट तरर आशु बग्छ । उसले केही सोच्न सक्दैन । र आफ्नो मोबाइलबाट फोन लगाउछ ।

" हेल्लो । " भासिएको स्वरमा बोल्छ " बिजय जि "

"हजुर सर "

"हेल्लो बिजय जि । सुटिङ स्टप गरी दिनु । स्टोरी अलिकती चेन्ज गर्नु पर्‍यो "

"ओक सर "

कान्तिपुर लोकतान्त्रिक पार्टी (ब्यङ्य)

2009-05-15T07:17:00.000-07:00

रेडियो, टेलिभिजन र राष्ट्रिय दैनिक सन्चालन गरेर स्वतन्त्र पत्रकारिताको रक्षा गरिरहेको कान्तिपुर पब्लिकेसनले कान्तिपुर लोकतान्त्रिक पार्टीको निर्वाचन आयोगमा दर्ता गरेको छ । मुलुककै सर्वाधिक पढिने राष्ट्रिय दैनिक कान्तिपुर पत्रीका , सर्वाधिक सुनिने कान्तिपुर एफ एम र सर्वाधिक हेरिने कान्तिपुर टेलिभिजनको अपार सफलतापछी यसले राजनीतिक दलको रुप धारण गरेको हो ।

'मुलुकमा भर्खरै जन्मिएको गणतन्त्रलाई पालन पोषण गर्न अन्य दल सक्षम नभएको कारण हामीले कान्तिपुरलाई दलको रुपमा परिणत गरेका हौ ' दल दर्ता गर्न निर्वाचन आयोग पुग्नु भएका कान्तिपुर पब्लिकेसनका अध्यक्ष कैलाश सिरोहियाले भन्नु भयो 'जनतालाई सत्य र निष्पक्ष सुचना त दिदै आएका थियौ अब एउटा राम्रो जनप्रतिनिधी स्थापित गर्ने दल पनि दिनेछौ ।'उहाले थप्नु भयो - कान्तिपुरले जनआन्दोलन २ मा सकृय भुमिका नखेलेको भए भए राजा शासन ढल्ने स्थिती थिएन । यसर्थ लोकतन्त्र बहाली देखी गणतन्त्र ल्याउन सम्म कान्तिपुरको ठुलो भूमिका रहेको छ । जनताको दैनिक काम काजमा प्रहरीलाई सघाउन 'कान्तिपुर युथ फोर्स (केवाइएफ)को पनि गठन गरिएको छ । टोल टोलमा सुचनाको हकको निमित्त बिहान बिहान पुग्ने बितरक (हकरलाई)दिउस समाजसेवामा लगाइने कुरा जानकारी दिईयो ।

कान्तिपुर लोकतान्त्रिक पार्टीको सभापती कैलाश सिरोहिया नै हुनु हुन्छ । उहाको मनोनयनमा परेका बरिष्ठ पत्रकारहरु स्थायी समितीमा रहेका छन । तर उनीहरुको नाम सार्वजनिक गरिएको छैन । अन्य साना तिना पत्रकारले कार्यकर्तामा पनि नियुक्ती पाएका छन । कान्तिपुर पब्लिकेसनको प्राङणमा आयोजित चियापान समारोहमा प्रमुख अतिथी भारतीय राजदुत राकेश सुदले भन्नु भयो - माओवादीको अधिनायकबाद रोक्न कान्तिपुरले निष्पक्ष र सन्तुलित सुचना दिए पनि त्यतीले जनताको सुचनाको हक सुरक्षित हुँदैन । त्यसैले कान्तिपुर लोकतान्त्रिक पार्टीको जन्म भएको हो । यसमा हाम्रो तर्फबाट पूर्ण समर्थन र सहयोग रहनेछ । '

कान्तिपुर लोकतान्त्रिक पार्टीको झन्डामा तीन पाटा हुनेछन जसको माथिल्लो पाटो सुन्तला रङ, बिचको सेतोमा कान्तिपुरको लोगो र तल्लोमा हरियो रङ हुनेछ । पार्टीको नारा हुनेछ - सत्य र निष्पक्ष सुचनाको अर्को फड्को ।
यसै बीच कान्तिपुर लोकतान्त्रिक पार्टीले सरकार सामु तीन बुदे माग राखेको छ । आफ्ना पत्रकार अथवा कार्यकर्तालाई संचार मन्त्रालयमा समुहगत प्रबेश गराइनुपर्ने । अहिले सम्म घाइते पारिएका र लखेटिएका पत्रकारको उचित सम्मानका साथ् क्षतिपुर्ती दिनु पर्ने । जनताको सुचनाको हकको निम्ती मन्त्रीपरिषदमा आफ्नो एक जना प्रतिनिधि हुनुपर्ने ।
उपरोक्त माग पुरा नभए चरणबद्ध आन्दोलन गर्ने जनाएको छ ।

यसै बीच कान्तिपुर लोकतान्त्रिक पार्टी स्थापनाको बधाई दिदै डाबर,हिन्दूस्तान लिभर लिमिटेड, टाटा र बिर्ला समुहले कान्तिपुरको आन्दोलनमा एक्यबद्धता जनाएको छ ।

(यस ब्यङ्यले पत्रकारलाई लक्षित गरेको छैन । अन्यथा क्षमाप्राप्ती । )

केक चोर र बाँदर

2009-05-06T10:27:00.000-07:00

एकादेशमा दुई जना चोर रहेछन । तिनिहरुले केक चोरेर ल्याएछन । केक बराबर भाग लगाउन उनिहरु एउटा बाँदरकोमा गएछन । बाँदरले केक जोखेर भाग लगाइदिने भनेर तराजुमा राखेछ । तराजुको जुन भागमा केक बढी हुन्छ त्यसबाट झिकेर अलिकती क्वाप्प पार्दो रहेछ । फेरी अर्को भागबाट बढी भयो भन्दै क्वाप्प पार्दो रहेछ । यसरी क्वाप्प पार्दा पार्दा अन्त्यमा केक सकिएछ । चोरहरु हेरेको हेरै भएछन । अब कुरा गरौ प्रचन्डको 'ओस्कार मनोनित' भिडियो बारे ।

करीब डेढ बर्ष अगाडि कार्यकर्ता प्रशिक्षण कार्यक्रममा गरिएको भाषणले एक पटक फेरी राजनीतिमा तरङ ल्याइदियो । यसले प्रचन्डले लुकाएका केही तथ्य त बाहिर आए नै साथ साथै नेपालको कर्तब्य च्युत पत्रकारिता,स्वघोषित बुद्धीजिबीको कमजोरी र बिपक्ष राजनीतिक दलको षड्यन्त्र पनि पर्दा फास भएको छ ।

कटुवालले गल्ती गरेका थिए कि थिएनन ? उनी एउटा सरकारी कर्मचारी हुन । सरकारले दिएको आदेश मान्ने कि स्वबिबेक प्रयोग गरेर निर्णय गर्ने ? सैनिक भर्ना, आठ जर्नेलको पदावधी र राष्ट्रिय खेलमा जनसेनाको सहभागीतामा उनले गल्ती अवश्य गरेका थिए । भलै खेलको बिषय र अन्तरराष्ट्रिय नियम उल्लंघन गरेर सरकारले पनि गल्ती गरेको थियो तर सेनाको काम सहि - गलत जाचेर बस्ने कि सरकारको आदेश मान्ने ?

कटुवाललाई कारवाही आवश्यक थियो । आज कटुवालले खेलको कुरामा अटेर गर्ला । भोली अर्कोले 'कर्णालीमा बाटो खन्न जा' भन्दा 'जादिन' भन्ला । पर्सी अर्कोले 'सिमा सुरक्षा गर्ना जा' भन्दा 'तै जा भनिदेला' । अनी परेन फसाद । त्यही भएर समय मै छोरी पिटेर बुहारी तर्साउनु आवश्यक थियो ।

तर कारवाहीमा सबै डराउनुको कारण माओवादी सरकारमा हुनु र उसको दिर्घकालिन योजना सत्ता कब्जा गर्नु हो । यदी सरकारमा एमाले अथवा काङ्रेस भएको भए कारवाहीमा कुनै आपत्ति हुन्नथ्यो । न त भारतीय राजदुतको गाडीको प्रेट्रोल नै सकिन्थ्यो । तर माओवादी त चाहन्छ कि सेनालाई आफ्नो पकडमा राख्ने र जनबादी ब्यवस्था ल्याउने । यो त उसको दर्शन नै हो । जे गरेपनी माओवादी भनेको जनबादी नै हुन । भने बिपरित बिचार राख्ने पार्टीले अहिले आएर राष्ट्रपतीलाई असैबैधानिक र सेनालाई भारतको ईशारामा चल्ने बनाएर राष्ट्रलाई दिर्घकालिन लाती हनेको होइन ?

भिडियो सार्वजनिक गर्नुपर्ने उपयुक्त समय थियो ? सेना एकातिर रिसले चुर भएको अर्को तिर जनसेना हाम्रा अध्यक्षलाई पदमा रहन दिएनन भनेर झन रिसाएका बेला । शान्ती प्रकृयाको यस्तो जटिल मोडमा आएर डेढ बर्ष अगाडिको भिडियोले माहोल झनै बिगार्न सक्थ्यो । यही निहु बनाएर सेना र जनसेना आपसमा गोली हानाहान गरेको भए त्यसको जिम्मेवारी इमेज च्यान्नलले लिन्थ्यो ? हिंसालाई प्रेरित गर्ने समाचार सम्प्रेषण गर्नु हुन्न भन्ने सामाजिक उत्तरदायित्वको सिद्धान्त कहाँ गयो ?

भिडियो कसले सार्वजनिक गर्‍यो ? जनताको सुचनाको हकको निम्ती मात्र सार्वजनिक गरिएको हो कि राजनीतिक प्रतिशोधबाट प्रेरित भएर गरिएको हो त्यो त प्रष्ट छ । यो भिडियो सार्वजनिक गर्नुमा भारत लगायत सेना र अन्य बिपक्षी दल को हात छ कि छैन ? इमेज च्यान्नल एक्लैले सुचनाको हकको निम्ती गरेको त पक्कै होइन किन भने हिजो भर्खर भारतको चर्को बिरोध हुँदा हुँदै सरकारले कटुवाललाई बर्खास्त गरेको थियो । त्यही माथि राष्ट्रपतीले असंबैधानिक कदल चालेर सरकारको आदेश उल्टाए । त्यसअघी अझ सेनाले ' सफ्ट कु ' गर्ने वा ' राष्ट्रपती शासन ' लगाउने सम्मको योजना बनेको थियो । यि सबै घटनामा काङ्रेस त सहभागी छ नै साथै सेना र मुख्य खेलाडी भारत नै हो । भारतिय राजदुतले ' सेनापतीलाई हटाए दुई हप्ता भित्र सरकार अस्थिर गरिदिने चेतावनी दिएको थियो । ' लगतै कटुवाल बर्खास्तगी र प्रचन्डको राजिनामाले उनी बिदेशी प्रभु सामु झुक्दिन भनेर देखाइ सकेका थिए । यसले उनको राजनीतिक उचाइ झन बढेको थियो । एका एक यसरी हाई लाईट भएपछी उनको लोकप्रियता गिराउन यो भारत, काङ्रेस र सेनाका केही ब्यक्तीको षड्यन्त्र होइन र ?

सुरुमा एमाले र फोरमले कटुवाल कारवाहीलाई समर्थन दिएका थिएनन र ? अझ झलनाथ खनाल त हरियो झन्डा देखाएर चीन गएका थिए । जब भारतले दबाब दिन थाल्यो दुबै दल पछी हटे । बाँकी रह्यो त माओबादी । हिजो विश्वाबिद्यालय प्रकरण, एकिक्रित सेवा केन्द्र र पशुपती पूजारी काण्डमा पछी हटेको माओवादी यदी सेनापती प्रकरणमा पनि हात झिक्ने हो भने जनताले प्रचन्ड त कमल थापा भन्दा लाक्षी रहेछ भन्ने थिए । एका तिर आफ्नो दिर्घकालीन जनबादी योजना भताभुङ हुने अर्को तिर जनताको नजरमा तल खस्ने भएकोले माओवादी एक्लैले कार्वाही गर्नु परेको हो ।

यसमा भारतको स्वार्थ के त ? हिजो राजतन्त्र आफ्नो बसमा थिएन त्यही भएर राजतन्त्र ढाल्ने बातावरण बनाइयो । त्यही माओवादीको सैन्य बलमा टेकेर राजतन्त्र फालियो । काङ्रेस र फोरम भारतको पूजारी नै बने । एमाले त दही चिउरा बेचेर बसेको छ । माओवादी स्थापित भयो तर माओवादी भारतीय बशमा पर्ने खाल्को देखिएन । अनी त्यसलाई पनि हटाउनु भारतको चाल हो । अब यस्तै क्रम बढ्दै जाने हो भने जो जो भारतको अटेर गर्छ त्यसलाई भिडियो सार्वजनिक गरेर हुन्छ कि अडियो, १२ बुदे समाझदारी गरेर हुन्छ कि २४ बुदे । भारतले हस्तक्षेप गर्छ गर्छ । नेपालको भुमीमा अधिपत्य जमाउन खोज्छ खोज्छ ।

बिचरा माओवादी । हिजो दलका कुनै सदस्यलाई थाहा थिएन होला त माओवादीका वास्तविक सेना कती छ भनेर ? हिजो यिनै दलका नेताहरुले भनेको होइन र ' सेनाले एक ठाउँमा युद्ध जित्यो भने माओवादी ध्वस्त हुन्छ भनेर ' तिनीहरुलाई थाहा थियो माओवादीको सन्ख्या ७-१० हजार बिचमा छ भनेर । उनिहरुलाई राम्रो सँग थाहा थियो माओवादी खारामा आक्रमण गर्न बाराबाट आउछ, चरीकोटमा आक्रमण गर्न मुसिकोटबाट आउछन भन्ने तर किन जनतालाई स्पष्टसँग भनेन कि माओवादीसँग जम्मा सेना भनिएको भन्दा काम छ भनेर ? कारण स्पष्ट छ । उनीहरु माओवादीको बुइ चढ्नु परेको थियो । ज्ञानेन्द्रले उठिबास लगाएका थिए । काङ्रेसको शेरबहादुर शाखाले राजालाई प्रजातन्त्र भेटी चढाइ सकेको ,एमाले एन्ड दही चिउरा कम्पनी प्रतिगमन आधा सच्चियो भन्दै कम्युनिष्ट क्रान्ति गरिसकेको र गिरिजाले १२ बर्षे प्रजातान्त्रिक कालमा नाङो नाच देखाइ सकेको अवस्थामा राजा ढाल्नु त परको कुरा रत्नपार्कमा तथाकथित निर्णयक आन्दोलन हुँदा बास्नादार समौसा खान आउने आन्दोलनकारी पनि भेटिदैन थियो । त्यस्तो अवस्थामा माओवादीलाई सुरक्षित अवतरण पनि चाहिएको र दलहरु धोती न टोपी भएकोले बेला यदी माओवादीसँग जाबो सात हजार सेना छ भनेको भए सेनाले क्वाप्प खान्थ्यो । दलहरु हेरेको हेर्यै हुन्थे । माओवादी फेरी जङल कै बास । त्यही भएर माओवादीको बुइ चढ्न यो तथ्य पहिलै देखी लुकाइेको हो ।

अहिले पनि त्यो बेलाको समाचार हेर्ने हो भने ' फलानो ठाउँमा माओवादी आक्रमण । आक्रमणमा दसौ हजार छापामार संलग्न ' भनेर समाचार लेख्ने पत्रकारहरु अझ पनि जिउदै छन । दशौ हजार भनेर कसरी थाहा पाए ? किन अनुमानको भरमा समाचार लेखेर त्राशको बातावरण बनाए ? सहि सुचना दिनुपर्ने उनिहरुको कर्तब्यबाट किन च्युत भए र आज किन यही समाचारको खेदो खन्दै छन ? किन कोही बोल्दैन हिजोको समाचार बारे ?

यो भिडियो देखेर तीन छक्क पर्ने केवल जनता हुन । नेता र पत्रकारलाई माओवादीको योजना र सेनाको सन्ख्या बारे पोख्त थिए । यसले प्रचन्डको उचाइ घटायो, पत्रकार कर्तब्यबाट च्युत देखायो र एमाले र काङ्रेसलाई तत्कालको लागि बुइ चढायो । भने फाईदा कसलाई भयो त ? भारतलाई । हिजो भिडियो सार्वजनिक भएपछी सुद एनामा हेरेर भन्दा हुन ' मैले भनेको नमानेको हैन । अब देखिस । '

प्रचन्डलाई चेतना होस मुलुक रहेमा जनबाद रहन्छ । झलनाथलाई चेतना होस् राष्ट्रको अस्तित्व बिना 'जनताको बहुदलिय जनबाद' सम्भव छैन । गिरिजालाई चेतना होस् देश नबचे प्रजातान्त्रिक समाजवाद बेकार हुन्छ । कुनबादले शक्ती हत्याउने । कुन बाद्लाई पाखा लगाउने भनेर भाग बण्डा गर्न बिदेशी बोलाँउदा चोरको केक सत्यनाश भए जस्तै हाम्रो भुमी शत्यानाश हुन्छ कि हुँदैन ?

ग्राण्ड डिजाईन

2009-04-29T05:02:00.001-07:00

करिब ४ बर्ष अगाडि निर्मलमणी अधिकारीद्वारा सम्पादित एउटा पुरानो (नाम याद छैन ) पत्रीका पढ्न पाएको जसमा लेखिएको थियो - क्रेग फुलर नाम गरेको अमेरिकाको पि आर कम्पनी सन्चालक नेपाल आएका थिए । उनी ठुला ठुला राजनीतिक उतार चढावको डिजाइन गर्ने गर्छन् , पैसा लिएर । यहाँ सम्म कि पहिलो पटक इराक युद्धको लागि जनमत उनैले सिर्जना गरेका थिए । उनले नेपालको राजतन्त्र ढाल्नको लागी कुनै बिदेशी शक्ती केन्द्रसँग पैसा लिएर नेपालको भु राजनीतिको राम्रो अध्ययन गरेर गएका रहेछन । राजतन्त्र ढालेपछी नेपालमा उत्पन्न हुन सक्ने जातिय नारालाई आफ्नो अनुकुल बनाएर तराइ टुक्राउने अथवा तराइलाई सुरोतको एक्काको रुपमा प्रयोग गरेर नेपाललाई सधैं आफ्नो बसमा पार्न यो षड्यन्त्र गरिएको देखिन्छ ।
जब यो लेखियो । त्यो बेला यो कुरा विश्वाशनिय देखिएन तर अहिले आएर क्रमश सबै कुरा मिल्दै आएका छन । अफ्सोचको कुरा षड्यन्त्रको डिजाइन उनले गरे पनि षड्यन्त्रमा भागीदारहरुलाई आफु प्रयोग भएको हु भन्ने पत्तो हुँदैन । सबैले आफ्नो काम गरेक हुँ, आफ्नो बिबेक प्रयोग गरेको हुँ जस्तो लाग्छ तर फाईदा अरुकै लागि जान्छ । जस्तै यि घटना हेरौ :

1." नेपाल क्यान नट बि दिफिटेड बाइ बुलेट बट ब्यालेट " - इन्दिरा गान्धी (यसबाट प्रष्ट हुन्छ नेपाल प्रती भारतिय बिस्तारबादीको दृष्‍टिकोण कस्तो छ ? )

2.नेपालको हरेक जसो निर्वाचित सरकारलाई भारतले नागरिकता बिधेयक पारीत गर्न जोड दिनु ।

3.नेपालको राष्ट्रियता एउटा स्थायी संस्था 'राजतन्त्र'को नेत्रित्वमा चल्नु । त्यो संस्थाको झुकाव सधैं चीन तिर बढी देखिनु । सेना जस्तो शक्तिशाली अङ्ग समेत राजसंस्थाको मातहतमा रहनु । जुन भारतको लागि सदै चिन्ताको बिषय हो ।

4.बिरेन्द्र बोआओ सम्मेलनमा चिनियाहरुसँगको सहमतीमा राजनीतिक कदम चाल्न खोज्दा हतियार बहाना वा प्रेमिकाको बहानाको रुप दिएर राजदरबार हत्याकाण्ड हुनु । हत्याकाण्ड प्रती काङ्रेस मौन बस्नु, बिद्रोही माओवादीले प्रष्ट बिदेशी शक्तिकेन्द्रको षड्यन्त्र देख्नु ।

5.हत्याकाण्ड माइला काका , पागल प्रेमी वा काकाको छोरा वा अरु जसले गरे पनि एक्लैले पक्कै आटेका थिएनन । पछाडिबाट धाप मार्ने अरु पनि छन ।

6.हत्याकाण्डपछी राजतन्त्र प्रती बलियो जनसमर्थन गुम्यो तर पनि फाल्ने स्थिती थिएन । माघ १९ को कदम अघी राजा ज्ञानेन्द्र भारत जान लागेका थिए तर कारणबश भारतको पुर्ब प्रमको मृत्‍युको कारण स्थगित गरे । उनी किन जादै थिए ? र लगतै किन कदम चाले ? राजाले आफ्नै बिबेकमा मात्र कदम चालेका त पक्कै होइनन किन भने उनलाई राम्रोसँग थाहा छ कि नेपालमा नुन सम्म त्यहीबाट ल्याउनु पर्छ ।

7.दिल्लीले १२ बुदे समाझ्दारीको बातावरण निर्माण गरिदियो । केही नेता भन्छन त्यो समझदारीको सर्तको रुपमा दिल्लीबाट एउटा प्रस्तव आएको थियो भनेर । त्यो के थियो ? कतै नागरिकता बिधेयक त थिएन ?

8.लगतै जनआन्दोलन-२ भयो त्यही समझदारीमा टेकेर, प्रतिनिधि सभा पुनर्स्थापित भयो । नागरिकता बिधेयक पारीत भयो अनी मकै भटमास जस्तै गरी नागरिकता बांढियो ।

9.नागरिकअता बितरण लगतै तराइ आन्दोलन हुनु । भलाई तराईमा शोषित पीडित गरीब नेपालीको बाक्लो उपस्थिती छ तर उनीहरुको जिबन स्तर सुधार हुने नाउमा झन्डै ४० प्रतिशत समानुपातिक उम्मेद्बारीको माग गरियो । यसले ति शोषित पीडित तराईबासी नेपालीको मागलाई सम्बोधन गर्‍यो कि ति पहिलै देखी शोषण गरीरहेका सामन्तीलाई स्थापित गर्‍यो ?

10.त्यत्रो समानुपातिक लिएपछी संबिधान सभामा माग गरियो 'धोती र टोपीको आधारमा सघियता' वा त्यो पनि नभए ' तराईमा हिन्दी भाषा नेपाली नेपाली बिचको चल्तीको भाषा हो तसर्थ भाषाको आधारमा समग्र मधेस एक प्रदेश । ' त्यो पनि आत्मनिर्णयको अधिकार सहित्को सघियता । किन चाहियो आत्मनिर्णय ? तराई र मधेशको समस्या गरीबी र अशिक्षा होइन र ? अनी यसलाई आत्मनिर्णयको अधिकारले कसरी सम्बोधन गर्छ ?

11.अन्तत: मधेश एक प्रदेशको निर्माण गर्ने । जसरी अहिले स्कट्ल्याण्ड बेलायतसँग र ताईवान चिनसँग छुट्टीन निहु खोज्छन त्यसैगरी मधेश टुक्राउन केन्द्रसँग निहु खोज्ने । बेलायत र चीनले देखाउने सैन्य त्राश नेपालको केन्द्रसँग हुने छैन किन भने त्यो बेला एकातिर च्याउ सरी उम्रेका तराई बिद्रोहीसँग हतियार छ । अर्को तिर मधेश मै जनमत सङ्रह वा शान्ती पूर्ण आन्दोलन मार्फत प्रिथक राज्यको माग गरे भने के गर्ने ? तराई टुक्राएर अनिकाल ग्रस्त नेपालमा थप अनिकाल थपेर वा आफु अनुकुल चलाऊने । सके सिक्किम नसके भुटान बनाउने ।

समाचार

2009-04-22T09:28:00.000-07:00

केही समय अगाडि हेल्सिन्कीका मित्रहरुले हेल्सिन्कीमा आफुलाई डनको सज्ञा दिदै युट्युबमा भिडियो राखेपछी मैले पनि त्यसको बिरुद्धमा उनिहरु पक्राउ परेको भनेर आँफैले यो समाचार तयार गरेको थिए । प्रस्तुत छ समाचार मेरै स्वरमा ।

भिडियो हेर्न तल लिन्कमा छिर्नुहोला ।
http://www.youtube.com/watch?v=ic14k4FUAkM

भोका प्यासा लाशहरु

2009-04-19T04:03:00.000-07:00

सुन्दर बिहानीको कल्पना गर्दा गर्दै
फिस्स उडेको मांसपिण्डका आशहरु
कल्पना कै भग्नावशेषले थिचेर
गतिहिन ढलिरहेका यि हुन
भोका प्यासा लाशहरु ।

बाचुन्जेल चिच्याएका भोका क्रन्दनमाथि
निर्लज्ज मुकदर्शक समाजहरु
मानविय सहायताको चाहना त्यागेर
इश्वर सामु लडेका यि हुन
भोका प्यासा लाशहरु ।

न्यानो कपडाको अभाव मै
सिरेटोले शरीर चुमेका मृत्‍यु अघीका दिनहरु
मृत्‍योपर्यन्त सुकिलो कात्रो मुनी
बाक्लो चिताको तापमा निदाएका यि हुन
भोका प्यासा लाशहरु ।

तिखो तिरस्कारबाट तृप्‍त
मुक्ती मार्ग खोजिरहेछ,बिर्सेंर भौतिक मोहहरु
मिथ्या शरीर आत्मसमर्पन गर्दै
ब्रम्हनालमा उधोमुन्टो तेर्सिएका यि हुन
भोका प्यासा लाशहरु ।

जन्मदिन

2009-03-31T10:24:00.000-07:00

म आज २२ औँ बसन्तमा प्रबेश गर्दै छु । मेरो जन्म महिना चैत्रमा भएको हुँदा मलाई कोही चैते बाँदर त कोही चकचके हुन्छ भन्थे । जसले जे भने पनि मेरो जन्म महिनामा प्रकृतिमा हरियाली छाएको थियो । चरा चुरुङी मिठामिठा भाका हालेर गीत गाउदै थिए । मेरो स्वागत गर्न पो हो कि ?

मेरो जन्म पाटन अस्पतालमा भएको थियो । परिवारको सबभन्दा कान्छो भएको हुँदा सबैबाट माया धेरै पाएको थिए तर १ बर्षको भएपछी म आँफैले आमाको दुध खान छोडे रे । र बिस्तारै आमाको काखबाट पर पर सर्दै खेल्न तिर बढी ध्यान दिन्थे रे । ३ त्यही बर्षको हुँदा बानेश्वरबाट हराएर म गौशाला पुलिस थानामा गएर पुलिससँग मासको दाल र भात खाएर आएको थिए । पछी आमा र दिदी लिन आएपछी अर्को पटक आउँदा मासु पकाएर राख्नु भन्दै फर्किएको थिए रे, मलाई अली अली याद छ ।

म बच्चै देखी चकचके र जिज्ञाशु स्वभावको थिए र अझै पनि छु । सानै देखी चित्रकला,साहित्य,बिज्ञान र अध्ययनमा निकै रुची जागेको थियो । यि बिधाहरु थुप्रै पुरस्कारहरु पाइसकेको छु । ति मध्य हाजिर जवाफ प्रतियोगितामा मकवानपुर जिल्ला प्रथम, र काठमाडौं जिल्लामा द्वितिय भएको सबभन्दा महत्वपूर्ण छन ।

अहिले जवान भएको छु । जन्मिएको ठाउँभन्दा 'सात समुन्द्र' पार फिन्ल्यान्डमा अध्ययन गर्दै छु । कुनै दिन आमाले अलिकती पिरो हाल्नु हुँदा भात नखाने छोरो आज त्यही पिरो मसलादार तरकरी खान नपाएर तड्पिदै छ । हिजो बाबाको खल्तीबाट ५ रुपैया चोरेर गुच्चा किन्ने छोरो आज त्यही खल्तीमा लाखौं फिर्ता गर्दै छ । दिदीले ओढ्नेले मुख छोपेर भुत बनी तर्साउदा रुने भाई आज अध्यारो कोठामा एक्लै बसेर काम गर्दै छ । जन्म दिन आउँदा १ महिना अघी देखी औंला गन्ने सुशिल आज एक दिन अघी मा सुचना दिन वाध्य छ ।

समय कती बलबान रहेछ । कहाँ थिए म, अहिले कहाँ छु र भोली कहाँ हुनेछु ? समयको बेगसंगै ममा धेरै परिवर्तन आएका छन । अझै पनि यो बेगसँग पौडिन सिकेको छु जस्तो मलाई लागेको छैन । हेर्दै जाउ, समयले अझ के के गर्न सिकाउछ ।

आजको मिती सम्म मलाई हेरचाह गर्ने आमा शान्ती देवी गौतम र बाबा शिवप्रसाद गौतम र परिवार, साथ दिने साथी, माया गर्ने आफन्त, प्रेम गर्ने पूर्व प्रेमिका, शिक्षा दिने गुरुहरु र अन्तमा मेरो मार्गदर्शक गुरु निर्मलमणी अधिकारीलाई हृदय देखी नै सम्झिन चाहन्छु । धन्यवाद ।

नयाँ नेपाल

2009-03-29T06:17:00.000-07:00

नयाँ नेपाल बनाउन हरेक तह र तप्कामा बहस भईरहेको अवस्थामा म पनि एउटा जिम्मेवार नागरिक भएको हैसितले नयाँ नेपालको संबिधानमा किटाण गर्नुपर्ने कुराहरुको खाका तयार गरेको छु जुन यस प्रकार छ ।

प्रदेशको बिभाजन:
केन्द्रिय,संघिय र स्थानिय गरी तीन तहको राज्य ब्यवस्था हुनेछ । प्रदेशको बिभाजन सर्वप्रथम धोती, टोपी र बक्खु लगाउनेको आधारमा हुनेछ । पुन बाहुन, क्षेत्री, सुद्र र बैष्य गरी ४ भाग अनी त्यस अन्तर्गत खस कुरा, मैथिली, भोजपुरि, नेवारी, तमाङ, कुसुन्दा सबै भाषाको आधार ९३ भाग लगाइन्छ । फेरी पनि हिन्दू, बौद्ध, ईस्लाम, इसाई आदीको आधारमा मुलुकको ४ धुजा पारीनेछ । यसरी मुलुकको अप्रेसन गरेर बिकासको निम्ती सम्बन्धित ब्यक्तीहरुलाई दिईनेछ । प्रहरी र सेनाको ब्यवस्था खारेज गरिनेछ । भए भरको दलहरुले युथ फोर्स र सेनाको निर्माण गरी रहेको बेला नाथे ब्यारेकमा थन्काउन र टुडिखेलमा तोप पड्काउन सेना किन राख्नु पर्‍यो ? अधिकार बिहिन प्रहरी राखेर कोस्लाई तर्साउन राख्नु पर्‍यो ? त्यसैले मुलुकलाई आर्थिक भारबाट जोगाउन सेना र प्रहरीको ब्यवस्था खारेज गरिनेछ ।

राष्ट्रिय एकताका प्रतिक:

स-साना राज्यको एकिकरण गरेर बिशाल नेपाल निर्माण गर्न सफल श्री ५ पृथ्बी नारायण शाह त अब राष्ट्रिय एकताका प्रतिक रहेनन । ठाउँ ठाउँ मै शालिक फोर्ने काम भईसकेको छ । त्यसकारण नेपालको भबिष्यमा ठुलो टाउको दु:खाइको बिषय बन्ने मधेस क्षेत्रका सबभन्दा प्रिय ब्यक्ती उपेन्द्र यादव नै राष्ट्रिय एकताको प्रतिकको रुपमा राख्नुपर्छ किनभने भबिष्यमा नेपालले आफ्नो अर्थ, राजनीति, कुटनिती र समाजिक निर्णयहरु गर्दा उनको सल्लाह बिना गरेमा सिधै नेपाल टुक्राउने धम्की दिने छन । उनको धम्कीमा होमा हो मिलाउने मधेसका च्याउ सरी उम्रेका अजिङर, कोब्रा, टाइगर, मुसा, भ्यागुता सबै हतियार धारी समुह देखा पर्नेछन । साथै अन्तत नेपाल बिभाजित हुनेछ । यसर्थ उपेन्द्र यादव नेपालको एकताको प्रतिकको रुपमा राख्नु उचित हुन्छ । नत्र खैरत छैन ।

राष्ट्रिय भाषा:

राष्ट्रिय भाषा हिन्दी हुनुपर्नेछ । भलै अत्यन्त न्युन सन्ख्याले यस भाषालाई मातृभाषा माने पनि उपराष्ट्रपती जस्तो देशको गरिमामय पदमा बस्ने ब्यक्तीलाई यो भाषा मनपर्छ । यही भाषामा बनेको चलचित्र र सिरियल नहेरी गृहणीलाई निन्द्रा लाग्दैनन । हाम्रा सबै जस्तो नेताहरु दिल्ली गएर यही भाषा बोल्छन । नेपालमा ग्राहक भारतीय आए नि हिन्दी बोल्नु पर्छ, पसले भारतीय भएनी हिन्दी नै बोल्नु पर्छ । आफ्नो भाषालाई कसले मन पराउछ र ? बोर्डिङमा पढ्ने विद्यार्थीले नेपाली राम्रोसँग बुझ्दिन भनेर गर्व गर्छ । गाउमा युवा छैनन, शहरमा नेपाली प्रष्ट बोले पाखे वा नेता वा साहित्यकारको सज्ञा दिईन्छ । अनी यस्तो भाषालाई किन राष्ट्रिय भाषा भन्नु पर्‍यो ?

राष्ट्रिय झन्डा:

पुरानो राष्ट्रिय झन्डाको सान्दर्भिकता के छ र ? अब नेपालको राष्ट्रिय झन्डा दुई त्रिकोण हुनेछ,माथिल्लो त्रिकोणमा इटा र तल्लो त्रिकोणमा टायर हुनेछ जसमा निलो घेराको अर्थ निलो आकाश, रातो रङको अर्थ रक्तपात । जसको सान्केतिक अर्थ हुनेछ - हरेक दिन नेपालमा निलो आकाश मुनी घटीमा दुई वटा कोण सभा हुनेछ । कोण सभामा बालिने टायर र हानिने इटाले नेपालीको दिनचर्याको प्रतिनिधित्व गर्नेछ । आखिर देशको प्रतिनिधि चिन्ह पो हुनुपर्छ त राष्ट्रिय झन्डामा ।

राष्ट्रिय खेल:

क्रिकेटलाई राष्ट्रिय खेल बनाउनुपर्छ । आन्दोलन नेपालको प्रमुख बिशेषता भएको हुँदा क्रिकेट खेलले आन्दोलनसँग सम्बन्ध राख्छ । प्रहरीले ब्याटिङ गरे जस्तै लौरोले आन्दोलनकारीको ढाड फुस्काउछन भने आन्दोलनकारीले बलिङ गरे जसरी ढुङ्गा मुढा बर्साउछन । अनी बिचमा चेपिएकाहरु फिल्डर जसरी ढुङ्गा हेर्दै दौडिन्छन । क्रिकेट खेललाई नेपाली राष्ट्रिय खेल बनाएपछी आन्दोलनकारी, प्रहरी र जनतालाई सजिलो हुने हुँदा यस खेललाई राष्ट्रिय खेल बनाउनु पर्छ ।

राष्ट्रिय जनावर:

राष्ट्रिय जनावर बनमान्छे हुनु पर्नेछ । गाई राख्न अब नेपाल हिन्दू राष्ट्र नै रहेन । हुन त गाईलाई मिल्दो जुल्दो अवस्था नेपालमा छैन पनि । बरु बन मान्छे उपयुक्त हुनेछ । नेपालमा कती खेर बत्ती जान्छ होइन, आउछ भनेर हेर्नु पर्ने अवस्था छ । यो अवस्था अब ५ बर्ष सम्म निरन्तर रहनेछ । बिजुली बिना संचार साधन र कल कारखाना ठप्प हुँदै छन । जती खेर नि हुने हड्ताल र बन्दले पेट्रोल, डिजेल र खाद्य संकटले मानिस घरमा पकाउन नसकेर बनमा कन्दमुल खोज्दै खानुपर्ने स्थिती चाडै आउँदै छ । तसर्थ फोकटको गाईलाई राष्ट्रिय जनावर बनाउनु भन्दा राष्ट्रिय पहिचन द्योतक बनमान्छेलाई बनाउनु पर्छ ।

राष्ट्रिय पोशाक:

राष्ट्रिय पोशाकको ब्यवस्था खारेज हुनेछ । मुलुकमा ४३ प्रतिशत गरीब जनता एक सरो राम्रो लगाउन नसक्ने छन । तिनीहरुलाई राष्ट्रिय पोशाक लगाउनु पर्ने भार किन दिनु ? राष्ट्रिय पोशाकले के को प्रतिनिधित्व गर्छ र राख्न लाई ? अनी बाँकी धनी भनौदा युवतीहरु सके सम्म नाङ्गै हिंड्न चाहन्छन । अब बाँकी पुरुषको लागि मात्र राष्ट्रिय पोशाकको ब्यवस्था गरेर नारी पुरुष बिच बिभेद गर्नु हुन्न ? नारी पुरुष समान बनाउन भए पनि राष्ट्रिय पोशाकको ब्यवस्था खारेज गरिनेछ ।

यसका साथै प्रेष स्वतन्त्रताको ग्यारेण्टी हुनेछ तर पत्रकारको जिउको ग्यारेन्टी भन्न सकिन्न । 'आफ्नो गाउ आँफै बनाऔ , आँफै पकाउ आँफै खाऔ र आफ्नो जिउ आँफै जोगाऔ' नामको बिकासमुलक कार्यक्रम ल्याइनेछ । साउदी कतार र दुबईमा भेडा चराउन जाने नेपालीको लागि भेडा आयोग । अमेरिका र युरोपमा भाडा माझ्न जानेको लागि भाडा-बर्तन आयोगको ब्यवस्था संबिधानमा गरिनेछ । सडक दुर्घटनामा मर्ने, आन्दोलनमा मर्ने, लडेर मर्ने सबैलाई शहिद घोषणा गर्न शहीद आयोग पनि निर्माण गरिनेछ ।